Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Bralputten

De gevestigde politieke partijen kunnen hun borst natmaken. Jacques Monasch komt eraan!’

Wie?’

Ach kom, doe nou niet alsof je niet weet wie Jacques Monasch is!’

De naam heb ik de afgelopen maanden een paar keer voorbij zien komen, klopt, zij het zelden in opbeurende zin.’

Rutte kan wel inpakken. Hij heeft het daar trouwens zelf naar gemaakt. Geen ideeën. Europa alleen maar zien als een economische unie, dat is vragen om moeilijkheden. Over een half jaar hebben we premier Monasch. Wen er alvast maar aan.’

Premier Wilders is al net zo geloofwaardig als het marsmannetje dat vanavond op mijn deur klopt. Gekker moet het niet worden.’

Dat zeiden ze een jaar geleden ook van Brexit en Trump. En zie in welk politiek moeras de wereld is verzand. Straks Fillon of Le Pen in Frankrijk, de AfD in Duitsland, een politieke clown in Italië, een neonazi als president van Oostenrijk…’

Ja, dan kan premier Monasch er ook nog wel bij.’

De man heeft zich op dezelfde, weinig frisse manier als die Denk-jongens eerst onmogelijk gemaakt in de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. Monasch grijpt de rare leidersverkiezingen bij de PvdA aan om zichzelf als kandidaat-leider in de kijker te plaatsen, wil daarbij in zijn eentje het hele verkiezingsprogramma omgooien, en als het niet lukt, gooit meneer quasi verongelijkt de handdoek in de ring om vervolgens niet zijn Kamerzetel op te geven, nee, maar om de zoveelste splinterpartij te beginnen. Hoe op- en doorzichtig wil je het krijgen?’

We hebben straks tenminste iets te kiezen!’

Het politieke landschap raakt niet alleen steeds meer versplinterd, zelden werd de poppenkast door zoveel opportunistische en populistische bralputten ter linker- en rechterzijde bevolkt.’

Politiek is spektakel geworden. Entertainment. Wees eerlijk, vroeger werd er nooit zo vaak aan de keukentafel over politiek gesproken als nu!’

We hebben politici nodig die over hun eigen schaduw heen springen, geen kortetermijntypes met een te groot ego die alleen aan hun eigen carrière denken.’

Monasch’ plannen klinken goed. Hij wil een doorbraak in de politiek. Hij verwacht tussen de twintig en dertig zetels te halen!’

Ik heb het meegekregen. Hoe realistisch ben je dan? En dan zijn linkse babbels, overgoten met een populistisch sausje, zoals meer bindende referenda, maar ja, complexe problemen laten zich niet oplossen met een simpel voor of tegen. Kom op. Zullen we de politieke windbuilen laten voor wat ze zijn om te voorkomen dat we tijd en energie blíjven verspillen?’

Dat is kortzichtig. Je moet zo’n man een kans geven. Ik dacht dat jij een zwak had voor dromers!’

Ja, voor mensen in de wetenschap en de techniek, in de medische wereld, in de culturele wereld, de zorg, noem maar op, voor mensen die ondanks alle tegenwind blijven werken aan en dromen van een betere samenleving en een betere toekomst voor iedereen, ja, daar heb ik een zwak voor. Maar pas op voor politieke dromers en idealisten. Verlichte denkbeelden hebben vaker inktzwart uitgepakt. En aan populisten en opportunisten, die mensen alleen maar tegen elkaar opzetten en beren op de weg zien die er niet zijn, heb ik een broertje dood.’

Soms heb je gewoon mensen nodig die van aanpakken weten.’

Inderdaad, ook op het gebied van duurzaamheid. Je ziet dat steeds meer burgers zelf het initiatief nemen, die niet willen wachten op de politiek. Volgens het klimaatakkoord van Parijs moet de opwarming van de aarde worden beperkt tot maximaal 2 graden Celsius. Maar welke partij neemt dat serieus, écht serieus? Zelfs Groenlinks niet, en dat terwijl er haast geboden is. Sluit kolencentrales, maak alle verwarming emissieloos en dus gasloos, en sta alleen emissieloze dus elektrische auto’s toe.’

Dat lijkt me een illusie. Kijk maar weer hoe de Europese auto-industrieën met de schrik vrijkomen, ondanks hun sjoemelsoftware.’

Met dank aan onze ruggengraatloze politici. Waarmee bewezen is dat de auto-industrie zich niets gelegen laat aan de volksgezondheid. En dat terwijl we het hier wel hebben over de belangrijkste kwestie van onze tijd. De Nederlandse lucht is volgens het Europees Milieuagentschap smeriger geworden. Alleen Duitsland is een hogere concentratie stikstofdioxide in de lucht gemeten. Om te merken hoe vies de lucht is, hoef je als fietser niet eens tussen een zwerm opgevoerde scooters te gaan staan. Nederland is een van de vieste jongetjes van de klas. Van het braafste jongetje naar de grootste smeerpoets. Wat heb je aan welvaart, economisch groei en zo voort als je op straat een mondkapje moet dragen en vroegtijdig zal sterven?’

Je ziet het wel heel somber in.’

Het zou fijn zijn als jongeren zich meer zouden roeren.’

Die hebben meer te doen dan zich met politiek bezig te houden. Ze moeten presteren en nog eens presteren en daartussendoor ook nog proberen te leven.’

De prestatiemaatschappij is hopeloos doorgeschoten. Tegenwoordig moet je als peuter al toetsen afleggen om te voorkomen dat je vroegtijdig als loser naar huis wordt gestuurd.’

Goed onderwijs is hét recept tegen de tirannie van de onderbuik.’

Daar zit beslist wat in, maar een beetje meer politieke betrokkenheid onder jongeren zou wenselijk zijn. Het gaat wel om hún toekomst en die van hun nazaten.’

Mensen kijken naar nu. Als je het zwaar hebt of in de kou zit, zal dat gezeur over klimaatopwarming je een zorg zijn.’

We beschikken over een redelijk functionerend parlementair stelsel, wat de populistische schreeuwlelijken ook beweren. Ze hebben geen redelijk alternatief. Het systeem werkt, het is niet zaligmakend, maar zolang het niet op onverantwoordelijke wijze wordt ondermijnd, moeten we het daarmee doen om erger te voorkomen.’

We dwalen vreselijk af. Je haalt er weer van alles bij.’

Dat is het mooie van een koffiepauze. Je vertrekt met niets en komt toch met iets terug. Wat vind je van deze espresso?’

Ik laat mij daar liever niet over uit. Straks begin je over de uitbuiting van kleine Colombiaanse koffieboeren. En ik heb vandaag meer te doen.’

(29 november 2016)

Vorstelijk

Hij was weer vorstelijk.’

Vorstelijk? Wie? Koning Willem-Alexander bij de COC? Premier Mark Rutte op audiëntie bij de Indonesische president Widodo?’

De Wildersshow moet je niet ontgaan zijn. Zoals die man het laatste woord in zijn strafproces nam en iedereen met speels gemak om zijn vingers wond! Het politieke handwerk beheerst die man toch als geen ander.’

Je bedoelt de arrogantie en de grootheidswaan waarmee hij beweert voor zeven miljoen Nederlanders te spreken?’

Het was een vlammend betoog. Ontkennen heeft geen zin.’

Wat je maar onder vlammend bestaat. De minachting voor iedereen die anders denkt spatte weer uit zijn ogen. Zijn betoog zat vol instinkers, demagogische valstrikken en retorische verdraaiingen.’

Het is bij jou ook nooit goed!’

De man breit alles recht wat krom is zolang het maar in zijn straatje past. Meneer verwijt de rechtbank, indien hij Wilders veroordeelt, de rechtstaat op te blazen, terwijl meneer zelf niets anders doet dan bij voorbaat de rechtbank belasteren en tegen de rechtstaat schoppen. Wie blaast nu wat op?’

Je kunt niet ontkennen dat hij een goed spreker is. Dat je, als hij spreekt, op het puntje van je stoel zit. Als hij zegt, Ik móet spreken om het land te beschermen, schieten me de tranen in de ogen.’

Ik snap niet dat je niet ziet hoe pathetisch en huichelachtig zo’n opmerking is. Jij loopt over van bewondering, ik loop over van ergernis. De polarisatie in dit land in een notendop.’

Hij weet feilloos een gevoelige snaar te raken.’

Met ronkende woorden als oneerlijk, walgelijk en absurd? De manier waarop hij zijn kiezers keer op keer belazert, waarop hij willens en wetens het volk ophitst, waarop hij mensen tegen elkaar opzet. Zeg me in alle eerlijkheid: welk zaakje stinkt hier nu écht?’

Met minder Marokkanen bedoelde hij alleen de criminele Marokkanen, niet die paar Marokkanen die het wel goed doen.’

Die paar? 96 procent gedraagt zich netjes, 4 procent is crimineel.’

Dat is dan tóch 4 procent.’

16.000 worden er verdacht van een misdrijf. Dat is inderdaad veel, te veel, maar daartegenover staan 364.000 oppassende burgers van Marokkaanse afkomst die door Wilders in één adem zwart zijn gemaakt.’

Iedereen snapte meteen dat hij het had over het tuig.’

Het blijft verbazen hoe zo’n man met al zijn retoriek, pathos en verdraaiingen telkens weer bij zo’n grote groep mensen wegkomt, ook bij veel gewone, aardige en fatsoenlijke mensen. Meneer beweert in de rechtbank glashard dat hij namens Het Volk spreekt. Dat hij namens zeven miljoen mensen terechtstaat. Je moet maar durven. Laten we eens naar de cijfers kijken. Die jokken niet. Naar de cijfers waar Wilders cum suis geen boodschap aan hebben. Natuurlijk niet, de feiten spreken namelijk klare taal, wáre taal. Hij en zijn partij zitten namens nog geen één miljoen kiezers in de Tweede Kamer. Op het aantal kiesgerechtigden, dertien miljoen, is dat nog geen één op de dertien. Hij vertegenwoordigt feitelijk maximaal één op de zeventien inwoners.’

De peilingen vertellen een heel ander verhaal.’

Peilingen zijn de laatste jaren net zo betrouwbaar gebleken als een inbreker die zegt dat hij met goede bedoelingen aan je deur komt.’

Het doet niks af aan de intentie van zijn woorden. Het is elitair om zo te denken.’

Daar hebben we het woord weer. Daarmee kun je alles wegzetten. Weet je wat populisten onder elite en elitair verstaan? Iedereen met een verkeerde mening. Let wel, niet iemand met een andere mening of iemand die iets genuanceerder over bepaalde kwesties denkt, of iemand die twijfelt of zelf eerst goed nadenkt over wat er speelt, nee, iemand met een verkeerde mening. Wie niet voor mij is tegen mij. Wie niet denkt als ik, denkt verkeerd of zit fout of is fout. De populist zegt dus met andere woorden: vrijheid is mijn vrijheid. Elke andere vrijheid is geen vrijheid, is dus verkeerd en deugt niet.’

Over vrijheid gesproken. Weet je wat voor mij de volmaakte vrijheid is?’

Ik denk dat ik het wel kan raden.’

Schaatsen in de polder. Ik ben al volop in training, op de ijsbaan.’

Nu maar wachten op de winter. Op een échte vorst.’

Ik zal hem met alle egards ontvangen.’

(24 november 2016)

Zonsondergang

Heb je de waanzinnig mooie zonsondergang nog gezien? Of heb je je teveel laten afleiden door alle heisa rond Sylvana?’

Blijkbaar is haar voornaam tegenwoordig al genoeg.’

Je bedoelt om de alarmbellen te laten rinkelen? Ze kroop gisteravond bij Pauw anders weer vreselijk in de slachtofferrol.’

Maar ze ís ook slachtoffer. Ze krijgt zoveel vuiligheid over zich heen dat het nodig is om haar te beveiligen. Het is bewonderenswaardig hoe kranig zij zich desondanks weet te verweren.’

Je neemt het voor haar op!’

De manier waarop ze links en rechts wordt bejegend is weinig verheffend. Het is beschamend en of je het met haar eens bent of niet, of je haar een intellectueel lichtgewicht vindt of niet en of je haar politieke ambities verstandig vindt of niet, ze verdient ons aller steun.’

Ze draaft altijd zo door. Of ze zich nou druk maakt om een onbezonnen opmerking van Martin Šimek of om Zwarte Piet. Ze roept ergernis op, en ja, bij sommigen agressie.’

Dat is nog geen reden om haar schuimbekkend te bedreigen. Probeer je eens in haar situatie te verplaatsen. Dan drijf je gemakkelijk in de armen van een partij die even radicaal populistisch is als je tegenstanders aan de andere kant van het politieke spectrum.’

Je hebt een zwak voor haar. Hoe is het mogelijk!’

Anderen zouden in haar plaats allang zijn ondergedoken of de boel de boel hebben gelaten.’

Opvallend genoeg zijn het wel steeds vrouwen die vooral bij mannen veel weerstand oproepen. Ayaan Hirsi Ali, Ebru Umar, Hillary Clinton, Sylvana Simons…’

Dat valt wel mee. Kijk maar naar de Poetins en de Trumps en de Wildersen en de Erdogans van deze wereld. Opvallend is wel dat het vooral vrouwen met uitgesproken meningen zijn die zich niets aantrekken van de volkse onderbuik en recht uit het hart spreken. Sterk en dapper. Een verademing, vergeleken met de hordes na-apers van wie deze samenleving overloopt en die aan nuance en redelijkheid geen boodschap hebben.’

We leven in een verwarrende wereld.’

De economie zit anders in de lift.’

Een verwoest Syrië. Niet welkome vluchtelingen. De boze blanke man. Een nieuwe financiële bubbel. Meneer Trump. Onze ziekmakende luchtkwaliteit. Om over de dagelijkse files en andere ongemakken nog maar te zwijgen. En wat krijg je dan?’

Mannen die roepen om een sterke man, lees een autoritaire leider. Vrouwen zijn sterk van zichzelf.’

Ook veel vrouwen snakken naar een sterke vaderfiguur. Kijk maar naar de steun voor Trump. Kijk naar de steun die onze Geert van vrouwen krijgt.’

Die kerel blèrt als een verwend snotjoch dat hij monddood wordt gemaakt, dat hij ernstig lijdt onder de vuiligheid die over hém wordt uitgestort, om daarna doodleuk te verklaren dat de bedreigde Sylvana beter haar mond kan houden en haar partij Denk opgeheven moet worden. Een voorlopig hoogtepunt dit jaar in de vaderlandse hypocrisie.’

Ach, je weet wie het zegt.’

Maar dat is juist zo gevaarlijk. Hij wordt steeds extremer en steeds radicaler in zijn taalgebruik, en in plaats dat de nieuwsmedia hem harder aanpakken, heb ik het idee dat ze steeds meer bij hem en zijn aanhangers in het gevlij proberen te komen.’

Omdat ze weten dat hij bij velen een gevoelige snaar raakt.’

Het is puur opportunisme.’

Ze doen niet veel anders dan Wilders zelf. Zieltjes proberen te winnen. Het zijn moeilijke tijden.’

Voor wie de macht zegt te controleren, is dat ernstig. Ze zijn op deze manier eerder de democratie aan het ondermijnen.’

Je ziet het weer veel te somber in. Laat dat nieuws toch eens rusten, al is het maar voor één dag. Maak bij zonsondergang een strandwandeling of een fietstochtje over de dijk. Knap je van op.’

De hemel was inderdaad adembenemend. Schitterend zoals in de sluierbewolking kleurgolven donkerrood en oranje in elkaar overvloeiden. Net fantastische abstracte schilderijen.’

Ja, het lijkt wel of de luchten steeds mooier worden.’

Al onze ondermaanse beuzelpraatjes zijn daarbij vergeleken niet meer dan gemorst zout dat je van tafel veegt.’

(23 november 2016)

Monddood

Wilders nog gezien?’

Ja, hij stond weer als vanouds met het schuim om de mond.’

Je kunt van alles over die gast beweren, maar overal waar de man verschijnt, is spektakel. Hij heeft het theater naar de politieke arena gebracht!’

Dat hele strafproces tegen hem is koren op zijn molen. Allemaal gratis publiciteit, en hij hoeft er niks voor te doen.’

‘De vrijheid van meningsuiting staat op het spel.’

Stel dat een radicale imam of een van die jongens van Denk tegen zijn achterban had geroepen: willen jullie meer of minder boze blanke mannen en vrouwen en iedereen had Minder! Minder! Minder! geroepen, hoe zou de heer Wilders dán hebben gereageerd?’

Allemaal hypothetisch geneuzel. Ik heb genoten van de manier waarop PVV’ers in de Tweede Kamer protesteerden tegen de manier waarop het OM hun leider heeft aangepakt.’

Ik had niet het idee dat het erg spontaan was. Alsof de regisseur de nerveuze leerlingen van de jaarlijkse schoolopvoering vanuit de coulissen het toneel op moest dúwen. En dan dat spandoek! Een lachende Wilders met een rood kruis door zijn mond – hoe overtuigend is dát?’

Het gaat om het idee. En dat kwam over. Een politicus monddood maken is vragen om moeilijkheden.’

Het is nog maar een eis. De man is nog niet veroordeeld. En hoezo, monddood? Als íemand van alles roept, is hij het wel. De man mag toch ook schuimbekkend roepen dat Nederland op weg is naar een dictatuur? Al moet iemand die zoiets beweert toch wel erg van het padje zijn geraakt.’

Knoop zijn waarschuwing maar in je oren. Het kan snel bergafwaarts gaan. Kijk maar naar Turkije.’

Hij ziet er de laatste tijd vermoeid uit. Alsof hij er zelf niet meer in gelooft. Als anderen praten zit hij in zijn kamerbankje te knikkebollen of met zijn pen of telefoon te spelen en als hijzelf aan het woord is, vallen zijn oogleden zo’n beetje half toe.’

Onzin. Ik vind hem de laatste tijd juist meer gedreven dan ooit. Sinds het Oekraïnereferendum, de Brexit en Trump heeft hij juist de wind mee. Dat merk je aan alles.’

Na zoveel nepjaren als nepvolksvertegenwoordiger met nepambities in de nepbankjes van een nepparlement, terwijl je omringd bent door nepfractiegenoten met nepkwaliteiten en jij je neptijd moet vullen met neppraatjes vol nepidealen, zou ik mezelf ook behoorlijk genept voelen.’

Wat je ook van hem zegt, hij heeft het politieke landschap flink opgeschud.’

Of dat een verdienste is, waag ik te betwijfelen, gelet op de toenemende polarisatie in dit land. En dan zwijg ik nog maar over de opgefokte omgangsvormen.’

Het parlement is weer spannend geworden! Ook als kijkspel.’

Als je soms doelt op Kamerleden die elkaar staan uit te foeteren, zoals Öztürk van Denk en Bontes van de PVV-splinter VNL. Heel verheffend allemaal. Goed voorbeeld doet goed navolgen. Met dank aan de geestelijk vader zelf. De jongens en meisjes van GeenStijl en GeenPeil en types als Baudet en Roos spinnen er garen bij.’

Het zijn verfrissende nieuwe geluiden. Af en toe moet het nest eens flink worden uitgemest en opnieuw opgeschud.’

Lekker makkelijk. Iedereen de maat nemen, maar zodra je zelf de boel belazert – door bijvoorbeeld Europees geld oneigenlijk te gebruiken – meteen met het vingertje naar een ander wijzen, door in dit geval ‘Brussel’ te beschuldigen van antidemocratische methoden. Het is de mentaliteit van de sneue schooier.’

Je moet met je tijd meegaan. Je voert een achterhoedegevecht. De nuance is uit. Als je iets wilt bereiken, moet je er met gestrekt been in. Wen er maar aan.’

Ze doen me denken aan die schreeuwende vaders langs de lijn die zelf geen fatsoenlijke bal kunnen raken maar de jongens op het veld vertellen hoe het moet, zodat je als speler alle aardigheid in het spel verliest. Oftewel, de beste stuurlui…’

Sorry, wacht even… Ik geloof dat er zonet weer een vers lap rood vlees in de arena is gegooid. Dat wordt weer smullen.’

(18 november 2016)

Gevallen helden

Wat lees je?’

De biografie van Thomas Dekker. Mijn gevecht.

Ah! De onthullingen van de dopingzondaar!’

Ze hadden het beter Het verdorven leven van een belofte kunnen noemen.’

Is het zo van god los?’

Matthijs van Nieuwkerk voelde zich zwaar beledigd door Dekker en zijn jeugdidool en wielermaatje Michael Boogerd. Niet eens door hun extreme dopinggebruik, maar door hun nachtelijke hoeren en snoeren vlak voor een belangrijke koers. Hij stikte in De Wereld Draait Door haast in zijn verontwaardiging.’

We worden deze week doodgegooid met boeken van leugenaars. Eerst de biografie van Boudewijn Büch, nu die van Thomas Dekker. Wie volgt?’

Leugenaars klinkt nogal heftig. Moralistisch.’

Wat zijn het dan? Zondaars? Klinkt nogal vroom en ongevaarlijk. Jongens die het niet zo nauw met de waarheid nemen? Klinkt te eufemistisch. Nee, laten we er niet omheen draaien. Ze hebben de kluit belazerd, ook voor de camera. Met een staalhard gezicht.’

Toch knap als je ziet hoe Thomas Dekker en zijn ghostwriter Thijs Zonneveld als sterren worden onthaald door de als makke lammeren opgetrommelde media, en niet alleen door de boulevardpers.’

Voor alles en iedereen wordt tegenwoordig de rode loper uitgerold.’

Daar klinkt enige afgunst in door.’

Ik misgun het niemand, maar alle aandacht voor weinig tot niks tekent wel een beetje onze wereld die van hype naar hype hopt.’

Iedereen zijn moment van faam. En dat mag best als je door een hel bent gegaan.’

Een hel die Dekker willens en wetens heeft opgezocht.’

Lees zijn verhaal. Dan begrijp je pas hoe het zover heeft kunnen komen.’

En hoe betrouwbaar zijn die verhalen?’

Hoe bedoel je?’

In het verleden heeft Dekker zich toch niet de meest betrouwbare bron betoond.’

Hij wil schoon schip maken, de schepen achter zich verbranden. Er is geen enkele reden om te geloven dat hij de boel bij elkaar fabuleert. Waarom zo sceptisch, zo niet achterdochtig?’

Gezonde scepsis is op zijn plaats, zeker tegenover een wereldje dat ons de afgelopen decennia voortdurend heeft voorgelogen.’

Het is een erg geloofwaardig verhaal.’

Dat is iets anders. Een roman is fictie, maar hoe fantastisch verzonnen ook, het verhaal valt of staat bij de geloofwaardigheid ervan.’

Zoals gezegd heeft Thomas Dekker geen enkele reden om de boel opnieuw te belazeren.’

Misschien heeft hij gewoon het geld hard nodig.’

Hij is schaamteloos over de meest onbeschaamde dingen. Je moet maar durven.’

Als je eenmaal je ziel aan de duivel verkocht hebt, is het niet eenvoudig om hem weer schoon te wassen.’

Ik geloof hem. Blind.’

Je moet oppassen onze herinneringen op hun blauwe ogen te geloven. Het geheugen is niet onze meest betrouwbare partner.’

Misschien heeft hij een dagboek bijgehouden.’

Boudewijn Büch loog er altíjd op los. Ook in zijn dagboek.’

Zo kun je álles wel in twijfel trekken.’

Herinneringen gaan nogal eens met ons op de loop. Iets wat dertig jaar geleden is gebeurd, herinneren we ons nu anders dan toen, voor zover de herinneringen niet vervaagd of vervormd zijn, of vervloeid met andere herinneringen. Laat twee mensen één avond met elkaar optrekken en ze zullen zich die avond de volgende dag allebei verschillend herinneren, laat staan een jaar of tien later.’

Bij Dekker praat je over de afgelopen tien, vijftien jaar. Zijn boek is echt een aanradertje.’

Het lijkt wel een epidemie, al die boeken over gevallen sporthelden. De kassa rinkelt. De boekenwereld staat er bij te kwijlen. Nee, ik heb een mooi alternatief stapeltje op mijn nachtkastje liggen en in mijn e-reader staan er ook nog een paar in de wacht. Heel andere kost. Ik wil me laten verrassen.’

Wie zei ook weer dat alle gelukkige gezinnen op dezelfde manier gelukkig zijn en alle ongelukkige gezinnen op hun eigen manier ongelukkig?’

Tolstoi. Het is de openingszin van Anna Karenina.’

Dat kun je overal op toepassen. Geef mij liever het levensverhaal van een gevallen sportheld dan dat van een held met een onbevlekt blazoen.’

De magie van seks, drugs en rock-’n-roll is wat mij betreft uitgewerkt. Ik laat de zoveelste ontluistering van een gevallen artiest of sneue sportheld met plezier aan mijn neus voorbijgaan. Luister je wel?’

Wat? Ja, nee, sorry, ik zit midden in Mijn gevecht.’

(16 november 2016)

Volk

Koffie?’

Espresso. Extra sterk. Ben ik hard aan toe.’

Zwaar weekend gehad?’

Weer een mooie klus aan mijn neus voorbij zien gaan. De zoveelste al deze maand.’

Er komt vast wel weer een mooie opdracht langs. De economie zit in de lift, lees ik net.’

Wat heb je aan statistieken en mooie cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek als je zelf duimen zit te draaien?’

Er zijn in het afgelopen kwartaal weer duizenden banen bijgekomen, het consumentenvertrouwen blijft stijgen en…’

Mijn vingers jeuken, maar wat heb je eraan als er geen werk is? Ik slaap er slecht van. Al weken.’

Het werk ligt voor het oprapen, de economie draait volgens het CBS ondanks de Brexit als een tierelier en…’

En toch ziet een groot deel van de beroepsbevolking, vooral zzp’ers, hun inkomen almaar dalen en hebben velen de grootste moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Hoe kan dat?’

En dus is een groot deel van het volk boos en verward.’

Wat versta je onder het volk? Als ik mensen hoor praten over het volk heb ik altijd het idee dat ze het over een ander hebben.’

Terwijl jij daar ook bij hoort, bedoel je? Ja, als een populist het over het volk heeft, weet je wat hij bedoelt. Wie niet vóór hem is, is tégen en hoort in die redenering dus niet bij het volk, al vormen de andersdenkenden doorgaans een veel grotere groep. Trump kreeg het Amerikaanse volk achter zich, wordt gezegd, maar Clinton kreeg de meeste stemmen. Wie heeft nu het volk achter zich?’

Maar dan weet ik nóg niet wat we onder het volk moeten verstaan.’

Het volk is iedereen die deel uitmaakt van een samenleving. Alle burgers van een staat.’

En wie of wat vormt dan die zogeheten elite?’

Een kleine bevoorrechte groep mensen. Tegenwoordig wordt met elite vooral de politiek bedoeld, maar je kunt het moeiteloos uitbreiden naar alle geledingen, naar de banken, de sport, media, kunst, economie, wetenschap. Je hebt er zoveel, voor elk wat wils om tegenaan te schoppen. Niet dat het veel uitmaakt, want soms lijkt het alsof ieder deerniswekkend individu dat meer dan drie fatsoenlijke zinnen achter elkaar kan zetten tot die zo verafschuwde elite wordt gerekend.’

Wat versta je onder bevoorrecht?’

Iedereen is in dit land in zekere zin bevoorrecht als je het vergelijkt met veel andere landen.’

Daar schieten we iets mee op, zeg. Hier zal niemand zich vergelijken met iemand uit bijvoorbeeld India of Kongo.’

Een beetje werkelijkheidszin kan geen kwaad. We leven tenslotte in een geglobaliseerde wereld.’

Dat is wat veel mensen nou zo boos en angstig maakt.’

De vrijhandel legt ons geen windeieren. De technologie evenmin. Allemaal open grenzen die geen weldenkend mens zou willen sluiten. En wees eerlijk, wie wil er van zijn smartphone of tablet af? Het is een bekend euvel. Mensen willen wel de geneugten maar niet de lasten. Als je terug in je hok wilt, moet je consequent zijn en je overal voor afsluiten.’

Dat wil niemand.’

Dus zit er niets anders op dan de wereld te accepteren zoals hij is. Je kunt niet blind blijven voor een wereld die je niet kunt terugdraaien.’

Gemakkelijker gezegd dan gedaan.’

We leven in een complexe wereld.’

Dat is een open deur.’

Ontevreden mensen houd je altijd. Vandaag u, morgen ik. En we wijzen liever naar de ander dan naar onszelf, terwijl enige zelfreflectie op zijn tijd geen kwaad kan. Je kunt boos en angstig zijn, en er zijn genoeg redenen om dat te zijn, maar het beste is om die woede en vrees eerst in jezelf te lijf te gaan. Daar knap je echt enorm van op.’

Niet iedereen is zo’n positivo. We dwalen trouwens af. We hadden het over werk en als je geen zicht op werk hebt of je ziet je opdrachtenportefeuille slinken en ook de bodem van je financiële ruimte komt in zicht, piep je wel anders. Dan heb je niks aan mooie woorden en mooie cijfers.’

Soms is het even slikken, lijkt het uitzichtloos. Ik ken dat gevoel, we kennen als ondernemers en kleine zelfstandigen allemaal de onzekerheden, teleurstellingen en twijfels, maar wat heeft het voor zin om daar lang bij stil te staan?’

Jij hebt makkelijk praten.’

Ga een frisse neus halen. Kom je wat tot rust.’

Goed idee. Niets zo rustgevend als een wandeling over de dijk.’

Ik loop een eindje met je mee. Zo druk heb ik het vandaag niet.’

(15 november 2016)

Denkers

Wat sta je toch steeds op je schermpje te turen? Koffie?’

Supersterk graag. Ik lees het verkiezingsprogram van Denk.’

Denk?’

Ja, de nieuwe partij van Sylvana Simons.’

O, die partij met de pretentieuze naam, bedoel je. Elitair zelfs. Zo van, ja, mevrouwtje, meneertje: wij gebruiken tenminste ons verstand. Wij wel.’

Het lijkt me meer bedoeld als een oproep of advies.’

Net als de Partij van de Vrijheid. Ook al zo’n pretentieuze, zo niet elitaire naam. Ik heb het niet zo op partijen die smijten met grote woorden. Vrijheid. Mooi woord, hoor, maar bij die club krijg ik er een vieze smaak van in de mond. Bij die club van één lid, want een beweging of partij kun je de PVV niet noemen, betekent vrijheid niet meer dan de vrijheid van één man. Wilders wil is wet. Zijn vrijheid is andermans beperking daarvan.’

Jij wantrouwt elke partij, zo niet iedereen.’

Het lijkt me geen ongezond uitgangspunt.’

Het lijkt mij verre van gezond. Je blíjft aan het factchecken.’

En? Komen de Denkers nog met verrassende of frisse ideeën?’

Ze willen een racismepolitie om discriminatie aan te pakken. Verder willen ze gratis openbaar vervoer voor arme mensen en minder hoge topsalarissen. Het is PvdA 2.0.’

Oude wijn in nieuwe zakken dus. Niet vreemd. De oprichters, de Tweede Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, liftten eerst mee op een zwakke plek van de PvdA, om eenmaal in de Tweede Kamer de fractiegenoten flink dwars te gaan zitten zodat ze zich wel moeten afscheiden. Een simpeler opstap naar een nieuwe leefbare partij is nauwelijks denkbaar.’

Wilders is ook zo begonnen.’

Alles wat ze doen heeft een hoog 3.0-gehalte, zo niet 6.0.’

Ze willen ook de Coentunnel weg hebben, nu ja, de naam dan.’

Wat is er mis met Coen?’

Alles. Dat zou jij als inwoner van het mooie Hoorn toch moeten weten.’

Willen ze het standbeeld op de Rode Steen soms ook een andere naam geven? Of willen ze het liever vandaag nog dan morgen aan een kleine beeldenstorm onderwerpen?’

Het zijn keurige lieden. Ze willen de namen veranderen van straten, bruggen en pleinen die genoemd zijn naar kolonisators.’

Wie gisteren een held was, kan morgen een schurk zijn. Of de geschiedenis daar een dienst mee wordt bewezen, is de vraag. Weten die Denkers wel wie Jan Pieterszoon Coen was? Wie hij écht was in plaats af te gaan op simplificaties? Je moet zo iemand in zijn tijd zien, weliswaar door onze bril, wat niet betekent dat je naar onze maatstaven moet oordelen. Ik heb het niet zo op types die precies weten wie goed en wie slecht is.’

Zo’n lieverdje was die Coen anders niet. De grootste genocidepleger uit Hoorn!’

De grondlegger van het VOC-imperium was een goed opgeleide, intelligente machiavellist die als jonge man opklom tot gouverneur-generaal. Hij wilde in de Oost iets groots verrichten en begreep dat krijg en commercie onlosmakelijk met elkaar waren vervlochten. Hij gaf inderdaad het bevel tot de slachting op Banda. Coen had met Banda en andere specerijeilanden contracten afgesloten. De Bandanezen wilden daar vanaf. Coen zag dat als contractbreuk en verraad. Afspraak is afspraak. Als het niet goedschiks kan dan maar kwaadschiks. Ja, het is een inktzwarte bladzijde in de vaderlandse geschiedenis. Maar je moet het in de context zien, niet het politiekcorrecte verhaal blind nabauwen. Sla er liever eerst de prachtbiografie van Jur van Goor op na.’

Je kunt het niet vergoelijken. Die man had tóch bloed aan zijn handen.’

Het wemelt ook in onze wereld van de types met bloed aan hun handen en ze zijn dichterbij dan je denkt. Politieke leiders die hun troepen op onmogelijke missies sturen met alle gevolgen van dien.’

Naar die lui zou je ook geen tunnel of straat moeten noemen.’

En met welke prachtalternatieven komen de grote Denkers aanzetten? Toch niet met Turkse goden en helden, mag ik hopen?’

Heel flauw.’

Excuus. Het ontglipte me.’

Heb jij soms een alternatief? Noem mij eens een andere grote Hoornaar of Horinees met nationale of internationale allure?’

Willem IJsbrantszoon Bontekoe! De schipper. Bekend van de drie scheepsjongens Hajo, Rolf en Padde, die zijn vereeuwigd bij de Hoofdtoren aan de Hoornse haven.’

De Bontekoetunnel. Hm. Niet slecht.’

(14 november 2016)

Lot

En? Wat gewonnen?’

Vijf euro! Bij de staatsloterij!’

Gefeliciteerd!’

Je begrijpt dat ik het meteen ben ga vieren met koffie en gebak. En vanavond ontvang ik gasten, dus je snapt dat het vannacht nog wel eens lang onrustig kan blijven.’

Dat had ik achter jou nou nooit gezocht. Dat jij aan zoiets zou meedoen, bedoel ik.’

Een open boek is zelden spannend. Ik speel mee met de staatsloterij, de postcodeloterij, de vriendenloterij…’

Wel eens iets gewonnen? Ik bedoel een flinke prijs?’

Nee, nooit. Ik win nooit iets. Bij de staatsloterij alleen wat kleine bedragen, hooguit de helft van het inleggeld. Ik schiet er altijd bij in. Bij de postcodeloterij won ik een keer een ontbijtkoek die nu al meer dan een jaar in zijn oranje bus ligt te verschimmelen en bij de vriendenloterij een dvd met ’s werelds mooiste natuurgebieden. Die moet ik nog steeds een keer bekijken.’

Ik zou daar maar mee opschieten. Straks zit je te kijken naar een natuur die al niet meer bestaat.’

Bedankt voor de tip.’

Maar als je nooit iets wint, waarom doe je dan mee?’

Goeie vraag.’

Voor de goede doelen natuurlijk.’

Dank dat je mijn geheugen opfrist. Het is het enige juiste, politiekcorrecte antwoord.’

Statistisch gezien is de kans op een grote prijs vrijwel nul. De kans dat je morgen of vanavond nog van de sokken wordt gereden is groter. Toch doe je mee. Waarom?’

In het geval van de postcodeloterij is dat logisch. Niemand ziet graag dat de hele buurt in polonaise over straat gaat of in polonaise door het trappenhuis van het appartementencomplex slingert om zijn overwinning te vieren terwijl jij thuis met de gordijnen dicht in je eentje en in het donker verslagen bij een glas kraanwater zit te sippen.’

Ja, het is gehaaid bedacht. Speel niet alleen in op de gok- en hebzucht van de mens, maar ook op zijn afgunst en je hebt een gouden formule in handen. Onverbeterlijk. Als je iets soortgelijks bedenkt, ben je binnen.’

Ja, maar wat?’

In plaats van je postcode of mobiele telefoonnummer zou je kunnen denken aan je geboortedatum of voornaam als deelnemingsbewijs. Ik roep maar wat.’

Klinkt niet slecht. Moet ik onthouden, je weet nooit waar het goed voor is.’

Ik vertrouw die loterijen voor geen cent. Was de staatsloterij niet op de vingers getikt omdat zij bij de trekking ook loten betrok die niet verkocht waren? Wie zegt me dat die andere loterijen ook niet zo te werk gaan? Dat er niet bestaande telefoonnummers of postcodes in de mallemolen meedraaien?’

Alles is mogelijk, maar zolang daar geen bewijs voor is, vertrouw ik erop dat er sprake is van fair play. Pardon, eerlijk spel.’

Ik zou daar maar niet blind van uitgaan. Loterijen beschouwen hun prijzengeld als een lastenpost, waar ze het liefst vanaf zouden willen.’

Er gaat toch ook veel naar het goede doel. Daar houd ik me dan maar aan vast.’

Loterijen zijn big business voor de bedenkers en de lieden aan de top. Zij zijn de echte winnaars. Ik snap niet dat jij dat niet wilt inzien. Je spekt alleen maar de kas van de grootverdieners.’

Met andere woorden: als je echt wilt winnen, moet je zelf een loterij beginnen? Bedoel je dat?’

Iedereen mag een loterij beginnen, mits vijftig procent van de inleg naar het goede doel gaat. Maar loterijen vallen of staan met klanten waar ze tegelijk alleen maar last van hebben. De kunst is om die klanten met heel veel mooie prijzen te lokken die je niet of bijna nooit hoeft uit te keren.’

Het klinkt nogal cynisch.’

Dat zien ze in die kringen totaal anders. Business as usual.’

Zo zie je maar dat je elke gelegenheid moet aangrijpen om het te vieren.’

Inderdaad. Morgen kan het te laat zijn.’

(11 november 2016)

Kroegpraat

Koffie?’

Ik lees hier dat Wilders geen vertrouwen meer heeft in het Centraal Planbureau.’

Dat is geen nieuws. Wilders vertrouwt niemand.’

Het CPB zou idiote berekeningen hanteren bij de PVV-plannen voor een Nexit en een asielstop. Maar ja, voor die man is iederéén een idioot en knettergek. Jij, ik, zijn achterban, zijn naaste medewerkers. Behalve de grijsblonde pierrot zelf uiteraard. Hij luistert dan ook alleen naar zichzelf en zijn trouwe onderbuik.’

Hij kan tenminste nog juichen.’

Wij ook. Heb je gisteravond Oranje tegen de Belgen zien voetballen?’

Het was niet om aan te zien. Dat gelijke spel was zwaar geflatteerd, het had ook 1-5 kunnen zijn.’

Ik durf straks alleen nog door mijn vingers naar de wereld te kijken.’

Je kunt niet voortdurend de handen voor je gezicht slaan, al is, toegegeven, de verleiding groot.’

Het is ongelooflijk hoe de een na de ander als een blad aan de boom omdraait.’

Hoe bedoel je?’

Heb je gisteravond dat geklets aan de tafel van Pauw niet gezien? Eén stupide opmerking van Clinton wordt nu grotesk opgeblazen. De beledigingen van Trump worden gebagatelliseerd. We moeten nog maar afwachten of hij als president inderdaad incapabel, racistisch en seksistisch is, roepen ze ineens. Ik kan mijn oren niet geloven.’

Het kan inderdaad snel gaan. Gisteren lag de republikeinse partij op apegapen, vandaag zijn ze in de VS almachtig met president, Huis van Afgevaardigden, Senaat.’

Ja, de Amerikaan die gisteren liever in het geïdealiseerde verleden woonde, kan vandaag niet wachten om morgen in zijn gedroomde toekomst te stappen.’

Ik geniet hier vooral van Matroos Roos en zijn secondant Baudet.’

Ze zitten bij verschillende partijen.’

Maar wie weet dat? En wie kan het wat schelen? Het is niet kosteloos, maar wel kostelijk amusant!’

De eeuwig verongelijkten jeremiëren met dezelfde mond. Het enige verschil tussen die twee is dat de een eruitziet als een miskende dandy uit de vorige eeuw en de ander als een druivenplukker die vergeten is om op een dansfeest zijn beslijkte plunje uit te trekken.’

Je kunt ze ook zien als de spreekbuis van de vergeten hardwerkende burger die niet wordt gehoord.’

Die kunnen anders heel goed hun eigen mondje roeren. Ze hebben geen populistische ijdeltuiten nodig om hun stem te laten horen. Dat is de afgelopen tijd wel weer gebleken.’

De boze burger heeft wel iets anders te doen dan steeds op de barricaden te staan. Dat doen Baudet en Roos voor ze.’

In de kern zijn het cynici die zich het trumpisme nu eigen proberen te maken. We kunnen onze lol nog op de komende maanden. Het kon wel eens de smerigste verkiezingscampagne uit onze politieke geschiedenis worden.’

Ik verheug me erop! Er valt straks iets te kiezen. Eindelijk!’

Het populisme, het trumpisme en welk ander onzalig isme ook kan de samenleving wel eens decennia terug in de tijd werpen, desondanks leven we in het hier en nu. Dit is de eenentwintigste eeuw! De technologie laat zich niet temmen door grenzen en politieke opportunisten en andere beroepsprovocateurs, al leidt die technologie eerder tot een grotere dan kleinere kloof tussen bevolkingsgroepen. Vluchtelingen en klimaat laten zich trouwens evenmin door grenzen stoppen.’

De beurzen zitten alweer in de plus, de voorspelde apocalyps blijft uit. Ik ben niet zo dol op het koor van doemdenkers.’

De mens is een flexibel wezen, hij verschiet bij veranderingen als een kameleon. De stamtafels op tv zijn daarvan een goed voorbeeld. Eigenlijk verontrust mij dat nog het meest. Dat mensen met haast achteloos gemak accepteren dat democratie en rechtstaat door populisme en neoliberalisme verder worden uitgehold. Ik kan je de studie De geknechte geest van de Poolse dichter en schrijver Czeslaw Milosz van harte aanbevelen. Daarin laat hij zien hoe gemakkelijk weldenkende mensen zich door autoritaire leiders laten inpakken.’

Mail het me maar toe. De tv heeft trouwens niet voor niks de rol van het theater overgenomen.’

Van het café, bedoel je.’

Daar is iedereen tenminste gelijk. Vader Abraham weet waar hij de mosterd haalt.’

Kroegpraat blijft kroegpraat.’

Wat is er tegen kroegpraat? Jij was vroeger toch fervent kroegloper?’

Dat is lang geleden, maar misschien dat ik daarom ook zo goed kan begrijpen waarom mensen zich soms mateloos laten vollopen. Al zou ik minder trots zijn op de taal die ze soms uitslaan.’

Jij zit dus nog steeds met een kater. Koffie?’

Niks helpt. Bier, wijn, cognac, whisky. Niks.’

Koffie dus.’

(10 november 2016)

Na de verkiezingsnacht

Goed geslapen?’

Niet echt. Toch bedankt voor de belangstelling.’

Je bent toch niet echt de hele nacht opgebleven?’

Tegen drieën zag ik de bui al hangen.’

En nu heb je dus een kater. Hoogstwaarschijnlijk heb je ook het noodpakket al klaarstaan.’

Ik heb de boel inderdaad zojuist geïnspecteerd. Nu maar hopen dat het voor de komende vier jaar voldoende is, voor zover we in de tussentijd niet naar de gallemieze zijn gegaan.’

Een voorspelbare reactie. Dus je bent ook alvast in je tuin met spitten begonnen?’

Ja, het wordt een flinke bunker, zo diep mogelijk, want het kon wel eens lange en ijskoude poolwinter worden.’

Jij bent duidelijk net zo verbijsterd als iedereen hier op kantoor.’

Het horrorscenario schrijft zichzelf al uit. Een heel knappe tekstschrijver die dit van tevoren had kunnen bedenken.’

Onwezenlijker dan de uitverkiezing van de Amerikaanse Bokito is de verdwaasd- en verweesdheid overal om je heen. Om nog maar te zwijgen van al die onthutste en huilebalkende twitteraars.’

Het laat anders goed de tweedeling zien in de samenleving, en niet alleen in de Amerikaanse. Amerika liep in de vorige eeuw járen, zo niet decennia voor op Europa. Wij zitten ze nu op de hielen.’

Ja, maak je borst alvast maar nat.’

Het zijn parallelle werelden die op elkaar zijn gebotst, er is sprake van een clash tussen de wereld van de weldenkende libertijn die vooruit wil en de wereld van de conservatieve, zo niet reactionaire blanke burger die terug wil naar vroeger zonder zich de nadelen van die tijd te willen herinneren.’

Het wordt een bloedbad!’

Je lijkt het allemaal hoogst amusant te vinden.’

Ja, want waarom zo somber? Het Amerikaanse volk heeft gesproken. Het is een overwinning van de democratie.’

De woede, bedoel je. De woede heeft gesproken. De woede heeft zich kunnen ontladen. Net als de angst. De haat. De wrok. De onderbuik. De misplaatste trots. De middelvinger heeft gesproken, niet het verstand.’

Ach kom. Niet zo misprijzend, niet zo somber. Heb je Trumps zegespeech gezien? Die was anders behoorlijk presidentieel.’

Ik vond hem behoorlijk saai en langdradig. Maar inderdaad, wát een verademing!’

Met alleen mooie woorden kom je er niet meer. Zie Obama.’

‘De showman Trump sprak net zo saai als de Oscarwinnaar die zijn hele familie bedankt. Al is, opnieuw, een kleurloze Trump mij duizend keer liever dan de bralput Trump.’

‘Ja, verzoenend ook. Dat is bemoedigend.’

Maar voor hoe lang? Tussen de regels door hoorde je het al: wij zijn een allemansvriend op voorwaarde dat de ander zich naar ons voegt en ons geen strobreed in de weg legt.’

Je hoort wat je wilt horen. Het is de bekende truc.’

Erger is het dat het een donkere schaduw werpt over de toekomst. Ze kwamen vanmorgen meteen als eerste uit hun holen, de populisten à al Le Pen en Wilders. Ze zien hun kans schoon en denk niet dat wat nu met de Brexit in het VK en met Trump in de VS gebeurt volgend jaar bij ons, in Duitsland of Frankrijk, niet kan gebeuren. De gevolgen kunnen rampzalig zijn.’

Altijd zo negatief. Je kunt het ook van de zonnige kant zien. Een nieuw geluid, een nieuwe lente.’

Gorter zou zich omdraaien in zijn graf.’

Er zit straks een zakenman in het Witte Huis. Als ondernemer zie ik alleen maar kansen. Jij, collega, zou daar ook meer oog voor moeten hebben.’

We zijn blind geweest, allemaal, niet alleen de media en de opiniepeilers.’

Wie de afgelopen jaren goed heeft opgelet en zich niet heeft laten leiden of misleiden door emoties en opgewonden standjes, zag dat in een wereld op drift verwaterde normen en waarden onder een vette saus van direct en grof taalgebruik zijn opgepoetst. Mensen die weinig of niks te verliezen hebben, zijn daar gevoelig voor.’

Voorlopig zijn de belangrijkste problemen op wereldschaal de grootste verliezers, zoals milieu en vluchtelingencrises.’

Het aantal vluchtelingen zou wereldwijd sowieso zijn blijven toenemen. Trump of niet.’

Goed mogelijk dat de eerste Amerikaanse vluchtelingen zich hier al gemeld hebben.’

Nog koffie? Of ben jij ook toe aan iets anders?’

Zo te ruiken heb jij al iets sterkers genuttigd. Doe mij ook maar zo’n bel.’

(9 november 2016)

Prikangst

Toe maar, met de kinderbakfiets naar kantoor. Staakt de opvang vandaag?’

De jongste zou vandaag gevaccineerd worden, maar mijn vriendin is daartegen. Vanmorgen kwam ze tot dat besluit.’

Heb je zelf geen stem in het kapittel? Het is toch ook jouw kind?’

Als zij iets in haar hoofd heeft, krijg je het er niet uit.’

Ah, moeders wil is wet.’

Nee, hoor, ik ben het helemaal met haar eens.’

Dat méén je niet.’

Al dat chemische spul, dat kán niet goed zijn voor een kind. Kijk, die schatjes van me, zijn ze niet om op te vreten? Die wil je toch niet blootstellen aan onnodig lijden en chemische troep met alle gevolgen van dien?’

Ik krijg mijn hele leven al van alles naar binnen, maar ik werd wél gevaccineerd. Net als míjn kinderen. Ik heb niet de indruk dat ze er iets van over hebben gehouden. Bovendien is het bezijden de waarheid dat er allerlei chemische troep in vaccins zou zitten.’

Je bent slecht geïnformeerd. Kwik, koelvloeistof, formaldehyde. Alleen al van die woorden word je giftig.’

Paniekvoetbal. Van koelvloeistof is geen sprake. In vaccins voor kinderen zit geen kwik, in sommige vaccins een ietsepietsie die niet schadelijk is. Formaldehyde is giftig, maar de kleine hoeveelheid in vaccins is verwaarloosbaar.’

Je weet nooit hoe ze zonder die vaccinatie waren geweest. Waren ze misschien veel slimmer geweest, of hadden ze bepaalde ziekten niet gehad.’

Je draait de boel om.’

Ik wil die jonge levens gewoon niet verpesten.’

Je doet het opnieuw.’

Het is de gebruikelijke reflex van mensen als jij die alles maar voor zoete koek slikken wat de zogenaamde medici voorschrijven.’

Ik slik niks voor zoete koek. En die zogenaamde medici over wie jij hebt, vertrouw ik nog altijd meer dan die hocus pocustypes die je met een duizendkwalenzalfje van alle enge ziekten beweren te kunnen afhelpen. Meestal is de enige die er baat bij heeft de kwakzalver zelf.’

Veel ingeënte mensen worden evengoed ziek. Kun je het net zo goed laten.’

Een vaccin werkt nooit bij iedereen. Bij sommigen slaat het niet aan, klopt, die kunnen ziek worden, maar niet zo erg als iemand die niet gevaccineerd is.’

Als wij ervoor kiezen om niet te vaccineren, is dat een persoonlijke keuze. Wat anderen doen, moeten zij weten.’

De vrije keuze valt te billijken als het verder geen gevolgen voor anderen zou hebben. Als tenminste 95 procent van de mensen ingeënt is, is dat voldoende om verspreiding tegen te gaan. Daaronder wordt het precair en als het nog verder zakt, ja, dan sterven er weer kinderen aan ziekten die zo’n beetje waren bezworen. Dankzij vaccinatie zijn veel akelige ziekten de wereld uit, of bijna de wereld uit. Je bent een egoïst als je dat in de waagschaal stelt.’

We zijn heus niet de enigen. Wat denk je van mensen die uit geloofsovertuiging weigeren?’

Een op de vijf niet-inenters is gereformeerd.’

En dan heb ik het nog niet eens over de bijwerkingen.’

Ach wat. Noem mij een medicijn zonder bijwerkingen. Ik heb heel wat van die cocktails naar binnen laten prikken. Een beetje koorts, een pijnlijke bovenarm. Vervelend, maar ik heb poliopatiënten gekend. Als je hen ontmoet had, zou je geen moment aarzelen.’

Ik weet wat polio is. Ik kan ook googelen.’

Laatst wijdde Zondag bij Lubach er nog een item aan.’

Dat is satire!’

Ja, én?’

Die neem je toch niet serieus?’

Sinds wanneer is satire synoniem aan onzin? Veel erger dan onzin is het als mensen willen en wetens de volksgezondheid bedreigen.’

Mijn vriendin heeft stapels literatuur doorgeploegd. Zij weet waar ze het over heeft. Ik zal je wel wat doorsturen.’

Niet nodig. Je kunt door elke bibliotheek selectief gaan shoppen, maar dat wil nog niet zeggen dat je er de goede boeken uitpikt.’

Het valt me zwaar van je te tegen. Ik dacht dat jij ruimdenkend was. Dat jij van de nuance was, maar je bent net zo zwartwit als die griezeldokters.’

De aarde is rond. Water kookt bij honderd graden. Dat hoef je ook niet meer te bewijzen.’

Dat is een simplificatie.’

Het is allemaal angst. Prikangst. Angst voor het onbekende, angst voor het vreemde. Het past in een trend, die angst.’

Je zet ons weg als wereldvreemde types.’

Jullie zijn moderne, hoogopgeleide ouders. Dat maakt het allemaal nog kwalijker. Erger. Enger.’

Die koffie hier is niet te zuipen!’

Ik denk dat ik de rest van mijn koffie maar achter mijn bureau opdrink.’

(8 november 2016)

Luizenstreken

Waar zwaai je nou weer mee?’

Met aanmaningen.’

Te hard gereden?’

Hier. Laatste aanmaning staat er.’

Heb je het zo bont gemaakt?’

Ik word achtervolgd door vastgoedbonzen van wie ik tweeëneenhalf jaar een kantoorunit, zoals dat in jargon heet, huurde in de oude Philipsfabriek aan de rand van de Hoornse binnenstad.’

Maar dat is toch al een eeuwigheid geleden?’

Niet voor Zeeman De Vries Vastgoedmanagers.’

Dat maakt veel duidelijk. Vandaar dat je steeds over je schouders kijkt. Klinkt beroerd. Wat heb je misdaan?’

Ze willen geld van me zien.’

Daar zijn de jongens en meisjes van het vastgoed voor geboren. Geld moet rollen, alleen wel hun kant op.’

Ik heb twee jaar lang, sinds mijn vertrek, niks van die lui vernomen, tot nu. Ik dacht dat ik van ze verlost was. Dat er door dat hoofdstuk een rood kruis kon.’

Vergeet het. Als zekere lieden je een poot kunnen uitdraaien, zullen ze het niet nalaten.’

De huur van de laatste maand had ik – in goed overleg met hun contactpersoon – verrekend met de waarborgsom die ik van ze tegoed was. Tenminste, dat dacht ik. Ik had trouwens ook, zonder dat ze het van tevoren netjes hadden gemeld, moeten dokken voor een poortsleutel die ik niet gebruikte. Dat bedrag, € 59,50, jawel, werd na inlevering van de sleutel ondanks herhaald verzoek niet teruggestort. Ik liet de zaak toen maar zitten omdat ik andere kopzorgen had.’

Kwestie van belletje. Klaar.’

Zo gemakkelijk kom je niet van die bumperklevers af. Ze willen nog geld van me zien omdat ze in het complex meer hebben verstookt dan ze hadden voorzien.’

Je hebt toch servicekosten betaald?’

Wat je maar onder service verstaat. In 2012, vlak voordat ik het kantoortje betrok, smeerde een gladde jongen van de club me stroop om de mond. Hij beloofde van alles. Een ideeënfabriek vol bevlogen types die bij elkaar komen in sfeervolle, inspirerende ontmoetingsruimten om diepe gedachten en gouden ideeën uit te wisselen. Ach, je kent die praatzieke snoevers wel. Je hebt je nog niet omgedraaid of ze schateren het uit. Het klonk allemaal heel aanlokkelijk. In mijn toenmalige kantoor zat ik uitstekend, goede service, aardige mensen, maar ja, de relatief lage huur in de oude Philipsmeuk was zo verleidelijk, dat geen vriend van zijn eigen portemonnee hiertegen weerstand kon bieden.’

Je moet op de kleintjes letten, maar het begint me te dagen.’

De service was nul. Er was niet eens een internetverbinding.’

Geen internet in een kantorencomplex?’

Daar moest je zelf voor zorgen, voor eigen rekening uiteraard.’

Hallo! In welke eeuw leven die lieden? Het is de 21e eeuw! Je hebt ze toch wel wakker geschud?’

Schoonmaken deden we zelf, wat het eigen kantoortje betrof. Een paar andere huurders maakten gang, sanitair en keuken schoon. Dat betaalden we uit de gezamenlijke huishoudpot. Mijn buurvrouw zat in haar ondergoed in een bloedheet hok te zweten omdat de radiator niet dicht kon. De andere dag was het ijskoud omdat om de haverklap de verwarming het begaf. Moest je hemel en aarde bewegen voordat zich eindelijk een monteur meldde. Zat ik ’s winters in mijn pelsjas en berenmuts met bevroren vingers achter mijn laptop te kleumen. Moest ik naar elders uitwijken. De monteur, die ik zelf moest bellen, zei na zijn zoveelste bezoek dat de ketel oud en in een te slechte staat verkeerde om te repareren. Toch fikste hij het, met de aantekening dat het toestel eerdaags de geest zou geven. Het tochtte in het hele complex als in een fietsenhok, maar aan isoleren of onderhoud deden ze niet. Gerepareerd werd alleen het hoogstnoodzakelijke, want het gebouw zou vroeg of laat toch tegen de vlakte gaan. En als dan blijkt dat het energieverbruik veel hoger uitvalt dan begroot, wat tegelijkertijd merkwaardig is als je weet hoe vaak we in de kou zaten, moet de schuld toch bij iemand worden gelegd. Voor sommigen liep die naheffing, en dan heb ik het over 2013, op jaarbasis op tot vele honderden euro’s.’

Ik geloof dat ik het snap. Eerst lokken ze je met lage tarieven. Dan, als je eenmaal hebt getekend, confronteren ze je met ondermaatse service en tenslotte wentelen ze de extra kosten op je af.’

Willens en wetens, want ze wisten van tevoren natuurlijk dat ze het energieverbruik veel te laag hadden ingeschat. Ze hadden in het contract in eufemistisch taalgebruik verstopt dat bij tien procent meer servicekosten de huurders daarvoor aangeslagen zouden worden.’

Uiteraard. Anders hadden ze jullie nooit naar binnen kunnen smokkelen.’

Ik heb met heel wat bedrijven, ondernemers en vastgoedjongens te maken gehad, maar deze club spant de kroon in ondermaats presteren. Goed ondernemerschap betekent eerlijk ondernemen en tevreden klanten, maar ik kan me niet herinneren van mijn medehuurders ooit één positief geluid over ze te hebben gehoord.’

Je was te goed van vertrouwen. En zij zijn groot en machtig, en jij bent klein en kwetsbaar. Dat soort lieden denkt zich dan van alles te kunnen permitteren.’

Ik heb het nagerekend. Achteraf was ik in mijn oude kantoor aanzienlijk goedkoper uit geweest. Ik zou ook niet in de kou en geen dag zonder internet gezeten hebben.’

Je laat het er uiteraard niet bij zitten.’

We hebben geprotesteerd, uiteraard, ik heb ze namens de huurders begin 2015 een brief op poten gestuurd, maar naar het resultaat kun je wel gissen.’

Je hebt geen poot om op te staan. Betalen zul je.’

De toestand heeft me meer dan twee jaar na mijn vertrek nóg veel tijd en energie, frustraties én geld gekost. Ik heb er gewoon geen woorden voor.’

Dat laatste valt tot dusver wel mee. Waarom ben je er evengoed nog zolang gebleven?’

‘Op mijn verdieping zat, ieder in zijn eigen ruimte, een mooie groep mensen bij elkaar. Iedereen was creatief op zijn eigen manier. Dat schept toch een band.’

En nu?’

Wat denk je?’

(17 november 2016)

Schoorsteenpiet

Kan ik je een puntje speculaasappeltaart offreren?’

Heb je iets te vieren?’

Wat denk je. De sinterklaastijd komt eraan.’

Ik heb het idee dat Sinterklaas al het hele jaar in het land is.’

Met die discussie over de schoorsteenpieten houd ik me niet bezig. Ik ben pietmoe. Dus begin er ook maar niet over.’

Ik begrijp veel mensen niet, want áls ik een jeugdtrauma zou hebben, is dat de schuld van die enge Piet.’

Kom op zeg. Zo’n onschuldig kinderfeest. Zo’n traditie moet je koesteren. Daar zouden wij juist trots op moeten zijn.’

Ik weet zo net niet of je trots kunt zijn op een traditie waar andere landen vol ongeloof en onbegrip naar kijken en waarvan een VN-mensenrechtencommissie zegt dat zij racistische kenmerken in zich draagt. Erg beschaafd en modern komt dat niet over. Van gidsland zijn we in een paar decennia een naar binnen gekeerd volkje geworden.’

Ik heb alleen maar warme herinneringen aan het sinterklaasfeest.’

Als kind haatte ik die man. Voor Sinterklaas had ik ontzag, voor Zwarte Piet was ik doodsbang, en niet alleen rond 5 december. Niet omdat hij zwart was. Ik kan me niet herinneren dat ik daar ooit een punt van maakte. Ik zag het niet of was me er niet van bewust. Ik was bang voor hem omdat hij akelige geluiden maakte, hij praatte met een vreemde, onheilspellende stem, hij sprong en hij danste op momenten dat er niks te dansen of te springen viel. Menig kind barstte in huilen uit als hij te dichtbij kwam. Het ergste was dat die man je er elk moment ongenadig met de roe van langs kon geven of in de zak stoppen. Ons werd verteld dat hij pas in Spanje de zak opende en je daar op water en brood zette. Het hele jaar door werd trouwens met zwarte Piet en zijn zak gedreigd als je stout of ongehoorzaam was. Ja, als kind had ik de pest aan die gast.’

Maar dat hield je uiteraard wel voor je. Wil je echt geen stukje?’

Des te onbegrijpelijker dat er horden zijn die hem door dik en dun blijven steunen, alsof je een crimineel verdedigt, alsof je van iemand een selfie maakt of een handtekening vraagt terwijl je weet dat hij niet deugt.’

Wat zul je razend op je ouwelui geweest zijn toen je eenmaal van je geloof viel.’

Helemaal niet. Geen moment. Ik verweet mijn ouders niks. Ze wisten toen niet beter.’

Zoals het in de jaren zestig was, is het allang niet meer. Langzaam is het feest van uiterlijk veranderd. Sinterklaas is een wijze, zachtmoedige oude baas. Zijn pieten zijn nu grappige werknemers.’

Toen ik gortig was – West-Fries voor wie niet meer in het sinterklaasverhaal gelooft – was piet in mijn ogen al een sneue figuur. Dus je begrijpt dat ik weinig begrip kan opbrengen voor wie over deze achterhaalde figuur praat als over een vriendelijke reus of een goochelaar op een kinderfeest.’

Toch kan ik me niet voorstellen dat je het niet fijn vond om cadeautjes te krijgen. Het is anders heel lekkere speculaasappeltaart.’

Zeker, het was een spannende tijd in ons grote gezin. Soms ronduit geestig. Ik herinner me een zwarte piet die op een gure winteravond op de deur van onze huiskamer stond te bonzen. De deur piepte open, wij hielden de adem in. Er kwam een zwarte handschoen uit een pofmouw tevoorschijn die een handje pepernoten naar binnen wierp. Wij stortten ons op het strooigoed. De deur woei open en daar stond ineens zwarte piet, een nogal weelderig, voluptueus type. Wij verstijfden van schrik, de rode pietenmond ging open, er volgden enkele onsamenhangende klanken. Plotseling schoot het bovengebit van de knecht de kamer in.’

En toen?’

Niets. Mijn moeder raapte het gebit op, stopte het in de zak van haar schort en haastte zich de deur te sluiten. Ze bleef daar als een cipier staan tot ze zeker wist dat Piet vertrokken was. Opvallend was wel dat de buurvrouw van enkele huizen verderop dagenlang met een tandeloze mond rondliep. Maar goed, als kind wil je die link niet leggen.’

Met je eigen kinderen vierde je anders gewoon elk jaar sinterklaasfeest.’

Dat waren fantastische weken. Het feest prikkelde hun fantasie. Zwarte Piet was van boeman in een grappige onnozelaar veranderd. Mijn kinderen maakten er theater van. De een verkleedde zich als de goedheilig man, de ander was piet, met of zonder een veeg schmink, dat maakte niet uit.’

Dus je bent fan van de traditie.’

Tradities komen, tradities gaan, zoals beroepen komen en gaan. De kolenboer zit nu op kantoor. De schoorsteenveger onderhoudt je cv-ketel. De modderbaggeraar is belastinginspecteur. Dat is niet zozeer vooruitgang, dat is de tijd van nu.’

Velen zien dat anders. Sinterklaas is van ons, je moet het feest niet vermoorden. Piet moet je geleidelijk aan veranderen. Wil je echt geen puntje?’

Kinderen hebben een ongebreidelde fantasie. Je zou wensen dat volwassenen een beetje van die verbeelding bewaard hadden. Ik herinner me een onderwijzeres voor een klas kinderen. Zij vertelde een spannend verhaal en terwijl de kinderen aan haar lippen hingen, kleedde zij zich om tot Sinterklaas. Toen het verhaal uit was, wisten de kinderen niet beter dan dat Sinterklaas voor de klas stond.’

Dus jij vindt de schoorsteenpiet nog niet ver genoeg gaan?’

Zijn er nog huizen met ouderwetse schoorstenen?’

Je kunt niet op alle slakken zout leggen. Roetvegen is een begin. Welk puntje wil je?’

Je hebt gelijk. Er valt altijd wel iets te vieren. Doe mij maar het grootste stuk.’

(7 november 2016)

Broeders

‘Wel eens gehoord van de Noorse broeders?’

‘Het doet mij denken aan een of ander grootmoeders recept, zoals jan-in-de-zak met veel stroop maar dan op z’n Noors. Of aan de Hoornse broeder – kan ik je overigens van harte aanbevelen. Smaakt heerlijk bij de koffie.’

‘Het is een sektarisch genootschap dat zich als de enige ware christenen beschouwt en zich inlaat met schimmige, zo niet duistere praktijken. De kleine Nederlandse tak schijnt behoorlijk vermolmd te zijn.’

‘De naam roept bij mij eerder associaties op aan een gemoedelijke geestelijke orde van monniken in bruine pijen en met tonsuren, die zich in een boshut aan een diepe fjord, waar het landschap nog ongerept is en het geloof zuiver, vroom wijden aan Gods werk op aarde.’

‘Ik zou er maar niet zo lichtzinnig over doen. Op dat illustere gezelschap valt nu wel het licht, maar anders dan de broeders en zusters vermoedelijk zouden wensen, want zo romantisch en onschuldig zijn hun praktijken niet.’

‘Sektes zijn zo oud als de mensheid zelf. Ieder zijn geloof of bijgeloof of geestelijke aberratie. Zolang dat gebeurt in de beslotenheid van de eigen groep en men daar anderen niet mee lastig valt, is er geen vuiltje aan de lucht.’

‘Hier stinkt de zaak juist aan alle kanten. Heb je er echt niets over meegekregen?’

‘Ik heb alleen de koppen gesneld.’

‘De meest beknopte versie. Daar houden de heren van de club zelf ook van. Alles moet zo beknopt mogelijk naar buiten, zoals de jaarcijfers, want stel je voor dat de buitenwacht onraad bespeurt. Dat de lieden de hand lichten aan belastingregels schijnt eerder regel dan uitzondering te zijn, maar dat ze zich ernstig schuldig maken aan kinderarbeid onder het mom van Gods zegen terwijl de leiders of kopstukken de poet daarvan in eigen zak steken of doorsluizen naar het vorstelijke optrekje van de opper Viking in Noorwegen, is schaamteloos en pervers.’

‘Het is oude wijn in nieuwe zakken. Er duikt om de zoveel tijd wel weer ergens een duister genootschap op dat een loopje neemt met de wet omdat het zich onder Gods zegen boven het dwalende gepeupel verheven voelt. Dat alle geboden en verboden aan zijn laars lapt en tegelijk pretendeert het ware geloof uit te dragen. Wat in de islam gebeurt, gebeurt in het christendom en vice versa. Uit naam van God wordt veel onheil gesticht. Dat is, opnieuw, geen nieuws.’

‘Je doet er wel erg luchtig over. Ze misbruiken kinderen, ze hersenspoelen goedgelovige mensen. Ontduiken de belasting en spekken de eigen bankrekening over de ruggen van onschuldigen. Het maakt mij razend. Ik zou ze liefst hoogstpersoonlijk aan hun haren voor het gerecht slepen.’

‘Wat zou jij je druk maken? Er zijn altijd lieden die zichzelf op het schild hijsen en zich van alles verbeelden. Als je nooit wordt gecorrigeerd, kan een scheef zelfbeeld ontstaan. Een ernstig gebrek aan zelfreflectie kan desastreuze vormen aannemen. Daar hoef je geen geschiedenis of psychologie voor gestudeerd te hebben.’

‘Ik maak me niet druk om de volwassenen, het zijn de kinderen die hier misbruikt worden. Zij hebben hun ouders of voogden niet zelf uitgekozen.’

‘Deze storm waait ook wel over. En de boel moet eerst nog maar bewezen.’

‘De bewijzen in de NRC stapelen zich op. Nee, mij is alles duidelijk.’

‘En als deze sekte in haar eigen zwaard valt, duikt elders wel weer een nieuwe op. Zolang mensen houvast in het geloof zoeken of niet vertrouwen op eigen kompas en het ook elders schort aan deugdelijke navigatie, zal de behoefte blijven bestaan aan types die de weg wijzen, ook al is de kans levensgroot dat je verkeerde kant wordt opgestuurd.’

‘Fijn, zo’n inzicht. Daar kunnen we weer even mee vooruit.’

‘Het is maar een mening. Genoeg gekletst. Aan het werk. Let liever op je cappuccino. Straks is ie koud.’

‘Dat is wel het laatste wat ik die broeders gun.’

(4 november, 2016)

Au of ou

Volg jij de discussie over Maurice de Hond een beetje?’

De opiniepeiler of de wankele pijler?’

Heel gevat.’

Om de zoveel tijd klaagt er weer iemand die vindt dat de spelling te moeilijk is. Dat zijn meestal niet de taalvirtuozen.’

Hij heeft natuurlijk wél gelijk. Onze spelling ís veel te moeilijk. Ken jij iemand die foutloos kan spellen?’

Iedereen struikelt wel eens over een weinig gebruikt woord of een leenwoord. Maar dat is niet de kern van de zaak.’

Hoor eens, niet alleen Maurice en zijn 7-jarige dochter hebben moeite met de spelling in het algemeen en met die van woorden met de medeklinkers ei en ij, en ou en au in het bijzonder. Schrijf je nou rouw of rauw?’

Bij diep verdriet ben je in de rouw, met o u. Als je een rauw ei eet, is hij niet gekookt. Dan schrijf je rauw met a u. Simpel, toch?’

Een kind doet de was… Was het maar zo simpel!’

Een oude vriend, een leraar Nederlands nota bene, viel mij jaren en jaren geleden al lastig met zijn smeekbedes om de spelling te vereenvoudigen. Zijn leerlingen bakten er niks van. Er móest iets veranderen, want hij was alleen maar bezig met corrigeren. Elk dictee gaf hij rood van de strepen terug. Het was een bloedbad. De oplossing was volgens hem spellen zoals je praat, een fonetisch schrift, zonder dat hij zich realiseerde dat als iedereen zijn eigen taaltje bakt niemand elkaar op den duur nog verstaat. Weg communicatie.’

Het klinkt mij helemaal niet onredelijk in de oren.’

Regels zijn uitgevonden om het verkeer in goede banen te leiden en te voorkomen dat de gebruikers lijden onder de chaos die anders zou ontstaan. Dat geldt ook voor onze taal. Bovendien ontlenen taalgebruikers juist een zeker genoegen aan alle mogelijkheden en onmogelijkheden van de taal.’

Je moet die arme kinderen de liefde voor de taal bijbrengen. Door spelling en grammatica krijgen ze er alleen maar een afkeer van.’

Arme kinderen? Mijn kinderen, inmiddels volwassen, schrijven en spellen voortreffelijk. Ik heb voor jonge ouders één advies: begin bijtijds met voorlezen, laat ze zelf veel en hardop voorlezen, of dat nu van een papieren boek is of van een tablet. Kinderen houden van verhalen. Het prikkelt hun fantasie en nieuwsgierigheid. Weinig is fantastischer dan de kinderlijke verbeelding. Laat ze zelf ontdekken hoe rijk onze taal is en hoe vernuftig de spelling, dan zal ook meneer De Hond ontdekken dat zijn dochter zich op een dag niet meer verslikt in de ei of de ij en in de au of de ou. Wie goed luistert, hoort trouwens nog steeds het verschil. En alleen au! doet pijn.’

Jij gaat uit van kinderen met taalgevoel. Niet alle kinderen hebben dat.’

Nee, kinderen hebben allemaal verschillende talenten, helemaal mee eens, maar je gaat links of rechts toch ook niet afschaffen omdat er mensen zijn die deze twee moeilijk uit elkaar kunnen houden?’

Dat is heel wat anders.’

Omdat sommige mensen het edele schaakspel niet onder de knie krijgen, ga je de spelregels ook niet veranderen.’

Je overdrijft.’

Er is niet over nagedacht. De Hond zit er helemaal naast. Dat zou trouwens niet voor het eerst zijn.’

Je doet hem nu echt tekort. Je zet hem weg als een halve analfabeet. Dat is niet fair. Hij kaart een wezenlijk probleem aan.’

We gaan naar school om te leren. We willen dat de mens steeds slimmer wordt, niet dommer. Bordewijk – wie kent hem nog – zei het al: de leraar moet niet op zijn hurken, de leerling moet klimmen. Het liefst steil omhoog, met e i. En – dat geldt voor veel, zo niet alles – hoe langer je oefent en hoe meer ervaring je hebt, des te groter de kans dat je een eigen stijl ontwikkelt. Ook dat geldt voor veel, zo niet alles.’

Denk om je bloeddruk, collega!’

De ei en de ij, de ou en de au geven, onder veel meer, jeu aan onze taal. Het is niet erg om daarin fouten te maken. Juist van je fouten leer je. Wie geen fouten maakt, zit met zijn armen over elkaar. Hoe vaker je met taal bezig bent des te groter wordt het plezier in het hanteren ervan en het spelen ermee.’

Je bent weer veel te fanatiek.’

Voor wie haar op waarde weet te schatten is onze taal een wonder van schoonheid. Daar moet je héél zuinig op zijn. Dát zou de kleine Hond van haar vader moeten horen in plaats van te mokken en in het klaaghok mee te huilen over de moeilijkheidsgraad. Hij moet zijn kind iets aanreiken in plaats van iets afnemen.’

Jij hebt makkelijk praten.’

Complexe zaken kennen geen simpele oplossingen. Je kunt regels pas veranderen als je ze beheerst. Dat geldt voor veel, zo niet alles.’

Ach, jij met je taal. Over een kwart eeuw spreekt iedereen hier toch Engels.’

Een koeterwaalse variant ervan, bedoel je.’

Weer zo denigrerend!’

Niets bepaalt de identiteit van een volk of land meer dan zijn eigen taal.’

Misschien moeten we er maar een referendum over houden.’

Dan kun je de Nederlandse taal net zo goed meteen afschaffen, met het land en zijn volk erbij.’

(3 november 2016)

De ontsnappingskunstenaar

Begrijp jij die Amerikanen nog?’

Welke Amerikanen? Je hebt er zoveel.’

De dwazen die blind achter Trump lopen!’

Ik weet niet of ze blind en verdwaasd zijn.’

Je wilt toch niet beweren dat dat redelijke mensen zijn?’

Ik ben ervan overtuigd dat er veel aardige en weldenkende mensen tussen de trumpianen zitten, sterker, ik denk dat er heel veel aardige en weldenkende mensen onder de Amerikanen zitten die op 8 november van plan zijn om op hem te gaan stemmen. Als je geen werk hebt, als je situatie hopeloos is, als je toekomstperspectieven somber zijn, als je totaal geen geloof meer hebt in de politiek of het systeem, ja, dan kan ik me voorstellen dat je je vastklampt aan de figuur die zich ontpopt als jouw spreekbuis. Als laatste hoop in bange dagen.’

Dan geef je je stem toch nog niet aan een dwaas en een blaaskaak van wie niets goeds te verwachten valt? Aan een omhooggevallen vastgoedbaas?’

Niet iedereen schopt het tot Amerikaanse presidentskandidaat, al is een goed gevulde portemonnee daar onontbeerlijk. Trump is op zijn minst een uitgekookte vent die heel slim de media naar zijn hand zet. Ze eten uit zijn hand. Zelfs nu de meeste zich zogenaamd tegen hem gekant hebben.’

Hij is een heethoofd, een seksist, een racist, een narcist, een belastingontduiker en zo kan ik nog wel een poosje doorgaan.’

Hij is een showman. Een entertainer. Hij heeft ons het afgelopen jaar veel enerverende momenten gegeven. Je moet toch toegeven dat het overal waar die gast als een Jehova’s getuige de voet tussen de deur zet nooit saai is.’

Voor die man bestaat er maar één wezen dat ertoe doet en dat is Donald J. Trump. Die kerel beschimpt en beledigt Jan en alleman. Het is omdat God zich nog niet heeft geroerd in de campagne, anders zou Trump hem vast allang beschimpt en beledigd hebben. Die kerel is in alles de overtreffende trap.’

Hij is ongrijpbaar. Net een stuk zeep. Als je denkt dat je ‘m te pakken hebt, ontglipt ie je weer. Hij is een ontsnappingskunstenaar.’

Veel Amerikanen zien in hem een soort verlosser en willen maar niet snappen dat hij ze alleen maar dieper in de put zal duwen. En niet alleen zijn aanhangers. Trump zal er als president niets van bakken. Ook hij zal op het vastgelopen Amerikaanse politieke systeem stuiten. Ik voorspel dat zijn struikelpartijen en scheldpartijen het nieuws zullen blijven beheersen. Wie hem voor de voeten loopt in binnen- of buitenland zal hij schofferen en beledigen. Hij is gedoemd om ten onder te gaan, maar in zijn val zal hij alles en iedereen met zich meeslepen.’

Je schetst een apocalyptisch scenario. Lijkt me een tikje overdreven. Zoals elke storm zal ook deze overwaaien. Het zijn trouwens ook niet ónze verkiezingen. Die gaan doorgaans trouwens aanzienlijk rimpellozer voorbij.’

Je moet ziende blind zijn. Wilders, Trump, Le Pen, Poetin, Erdogan, Duderte, ze tappen allemaal uit hetzelfde vaatje. Meer zou ik niet hoeven zeggen. Hun gedrag en hun beslissingen raken ons op de een of andere manier allemaal.’

Het is een illuster gezelschap, helemaal mee eens, de wereldvrede zullen ze niet meteen dichterbij brengen, maar je moet die lieden niet al te serieus nemen. Dat nemen ze zichzelf al meer dan genoeg. Al gun je onze nepparlementariër naar mijn idee iets te veel eer.’

Ze zijn rampzalig, een voor een. Klimaatverandering, zegt Leonardo di Caprio in zijn onheilspellende documentaire Before the flood, zou de belangrijkste kwestie van dit moment moeten zijn. De opwarming van de aarde gaat met het jaar sneller, extreem weer slaat wereldwijd onbarmhartig toe, maar bij het uitspreken van de namen van die zogenaamde leiders lopen de koude rillingen me over de rug. Ik vraag me af wie of wat een grotere bedreiging voor de toekomst van onze kinderen en kindskinderen is.’

Ik vertrouw op het gezonde verstand van de Amerikaanse kiezers.’

Dat zei je van de Britten ook. Als woede en angst regeren moet je overal rekening mee houden.’

De oprispingen van de onderbuik stop je niet met een maagzuurremmer. Soms is het beter om de ziekte of de zieke uit te laten razen. Knapt ie van op.’

Jij bent een ongeneeslijke optimist.’

Dat is waar. Als zoveel bloemen bloeien, moet je niet alleen kijken naar het onkruid. Wil jij nog koffie?’

Ik heb nog van alles te doen, maar ik denk dat ik nu aan iets pittigers toe ben.’

(2 november 2016)

Bob Dylan

Bob Dylan accepteert nu tóch de Nobelprijs voor de Literatuur, lees ik.’

Was er dan sprake van dat hij dat niet zou doen?’

Hij liet wekenlang niets van zich horen. Koffie?’

Lekker. Espresso. Extra sterk graag. Hij was sprakeloos, tenminste, dat schijnt hij gezegd te hebben. En ja, dan is het sowieso lastig. Hij had het Nobelcomité door de telefoon een van zijn liedjes kunnen toezingen, maar dat vond hij zelf misschien ook een beetje raar. Hoewel, Ballad of a thin man zou wel toepasselijk zijn geweest.

Because something is happening here

But you don’t know what it is

Do you, Mister Jones?’

Ja, bedankt. Je hebt je punt gemaakt. Zijn zwijgzaamheid vond ik anders behoorlijk arrogant, zo niet blasé. Alsof die kerel zich denkt alles te kunnen permitteren.’

Dylan is Dylan. Hij laat zich door niemand de wet voorschrijven.’

Hij is een beetje rare man. Afstandelijk. Bij plechtigheden kijkt hij als een oorwurm.’

Hij wekt in dure gezelschappen inderdaad de indruk dat hij liefst hard weg zou willen rennen. Zijn habitat is tenslotte de muziek, de bühne, spelen, liedjes maken, of schilderen, tekenen, sculpturen maken. Ik ben een danser en een muzikant, zei hij ooit, uiteraard niet zonder ironie, maar het is wel de kern van alles wat hij doet. Stilstand bestaat niet. Het moet stromen. Hij is altijd de jongen gebleven die wil spelen. Hij toert niet voor niks op zijn 75ste nog altijd de wereld rond met zijn Never Ending Tour, de naam zegt het al, de man blijft spelen tot hij erbij neervalt. De ware artiest. En toevallig is hij ook nog eens buitengewoon getalenteerd. Hij heeft ons de mooiste popmuziek nagelaten, gezet op de mooiste, bloemrijkste en niet zelden meest fantastische, absurdistische en onnavolgbare teksten. Van geslepen liefdesliedjes als Love minus zero/No limit, Sad-eyed lady of the Lowlands en If you see her, say hello tot epische verhalen als Hurricane en Tempest, soms van meer dan duizend woorden lengte, liedjes met de inhoud van een fijnzinnige novelle of de intensiteit van een volmaakt gedicht of een groteske vertelling met de kracht van De Grote Amerikaanse Roman.’

Zo praat een echte fan.’

Ik noem mijzelf liever een bewonderaar.’

Ik zie geen verschil.’

Een fan is een blinde volger. Een bewonderaar permitteert zich ook kritiek.’

Dus als hij een moderne Homerus wordt genoemd, vind jij dat ook overdreven?’

Hij werkt in dezelfde traditie, als een Minstrel Boy. Hij heeft alle muziekgenres in zich opgezogen, hij is belezen en hij kijkt wel eens om zich heen. Hij heeft zich van alles eigen gemaakt en daar is iets unieks uit voortgekomen. Ik denk dat Homerus de hoed voor hem zou lichten. Shakespeare zou hem instemmend toeknikken. Hemingway en Dylan zouden samen gaan vissen en op de motorfiets door de midwest scheuren.’

Ik hoor alleen maar positieve dingen. Hij schijnt anders heel akelige trekjes te hebben.’

Wat ik van hem weet, heb ik van horen zeggen of ergens gelezen. Hij schijnt zijn ex-geliefde en maatje Joan Baez ooit lelijk behandeld te hebben, maar in zijn autobiografische Chronicles, die leesbaarder is dan alle biografieën en dure studies over hem bij elkaar, schrijft hij heel warm over haar en zij spreekt nu nog vol lof over hem.’

Hij heeft toch ook rommel geschreven?’

Hij heeft voor zijn doen ondermaatse nummers geschreven, beslist, je moet ze met een lichtje zoeken, maar ze bestaan, er waren tijdelijke inzinkingen eind jaren zestig, begin jaren zeventig en begin jaren negentig, maar zelfs het minste van Dylan klinkt in mijn oren beter dan het beste van menig ander bekende muzikant.’

Hij gooit er op concerten soms met de pet naar.’

Hij zingt en neuzelt geregeld onverstaanbaar. Je begrijpt met veel pijn en moeite op het eind pas welk nummer hij speelt.’

Zijn geneuzel is soms niet om aan te horen.’

Zingen is meer dan alleen een goede stem. Een doorleefde stem met rafeltjes heeft niet zelden meer zeggingskracht dan een zuivere, gepolijste stem. Dylans stem is uit duizenden herkenbaar en door de jaren heen van aard veranderd. De stem die Blowin’ in the wind en It’s all right, ma (I’m only bleeding) zingt is een heel andere dan die van Like a rolling stone, Tombstone blues, Positively 4th Street en Forever young, en de stem van Tangled up in blue en Idiot wind is een heel andere dan die van Jokerman en Blind Willie McTell, om maar te zwijgen over die van Highlands, High water, Nettie Moore en Tin angel. Er wordt wel eens badinerend gedaan over zijn kraaienstem in zijn nadagen, maar ik hoor dan wel een begaafde kraai. Ik kan er uren achter elkaar naar luisteren en dan plak ik er nog met plezier een uurtje aan vast.’

Maar toch: weer geen Philip Roth. Ik dacht dat jij een liefhebber van zijn boeken was. Die man kan het als Amerikaan nu wel helemaal vergeten. Wat zal die kerel de pee inhebben. En ook grijpt die Japanner er weer naast, god, hoe heet hij ook weer, ik verslik me steeds in zijn naam…’

Haruki Murakami.’

Ja, die, maar goed, ik kan mij de verbijstering van schrijvers die zuur reageerden op Dylans uitverkiezing wel voorstellen.’

Ik heb me erover verbaasd. Weldenkende mensen zeggen de domste dingen. Geef mij dan maar zijn collega Leonard Cohen, die de toekenning verdiend noemde en daarop zei: Het is alsof je een medaille aan de Mount Everest geeft omdat het de hoogste berg is. Een genereuzer compliment kun je nauwelijks krijgen. Maar controverse hoort bij Dylan. Het zou pas zorgelijk zijn als hij die niet opriep.’

(1 november 2016)

Rouwbeklag

Heb je nog iets van het rouwbeklag in Thailand meegekregen? Ze trekken daar rustig een jaar uit om te treuren bij het verscheiden van hun geliefde vorst. Koffie?’

Dat is belachelijk lang. Nee, doe mij maar thee.’

Wij houden het liever bij een paar dagen en dan wordt van ons verwacht dat je, groot verdriet of niet, na een paar weken weer de oude bent en op het werk niet teveel over je pijn of verdriet klaagt, want het leven gaat door. Je zet de tijd niet stil. Wat dat betreft doen ze het in Thailand beter, nu ja, anders, tenminste bij hun koning.’

De manier waarop ze daar massaal rouwen, neemt hysterische vormen aan.’

De mens is een hysterisch wezen. De ene keer uit hij dat krijsend en gillend, kijk maar de uitzinnige fans van pop- of filmsterren. De andere keer doet hij dat beheerst en ingetogen, zoals bij de dood van een geliefde koning.’

Het lijkt op gedresseerd rouwbeklag.’

De mens is een getemd dier en tegelijk een sociaal wezen dat zich aanpast aan de groep. Anders zou hij verstoten worden. Zodra hij om welke reden dan ook de kooi verlaat, of ontsnapt, kan hij vreemde bokkensprongen maken. Als in een menigte iemand schreeuwt, van schrik, angst of woede, nemen anderen dat gemakkelijk over. Bij rouwbeklag zie je eenzelfde reflex. Zodra de een begint te huilen, krijgt de ander het te kwaad. Als iemand naast me gaapt, ben ik ook verkocht.’

Ik weet niet of het zo simpel ligt. Aan volksverdriet moet meer ten grondslag liggen.’

Beroemde of bekende mensen die sterven, kunnen een sterke emotie oproepen. Ze herinneren ons, misschien nog meer dan de dood van een naaste, aan onze eigen sterfelijkheid. Het herinnert ons eraan dat ook degenen van wie we ons moeilijk kunnen voorstellen dat ze er ooit niet meer zullen zijn op een dag zullen sterven. Als zij vertrekken, komt er een einde aan een tijdperk.’

Dat verklaart nog niet dat massale volksverdriet. Wij vinden dat toch raar. Onvoorstelbaar dat wij zo zouden rouwen om een gestorven lid van de koninklijke familie.’

Bij koninklijke begrafenissen, zoals bij die van prinses Juliana en ook bij Bernard, zag ik huilende mensen. Bij de dood van prins Claus was het verdriet nóg groter.’

Maar die was dan ook zéér geliefd.’

Wat we van hem wisten en zagen, was voldoende om hem geliefd te maken. Ik weet niet of dat voor de Thaise vorst ook gold, die bleef onaanraakbaar. De mythe van de haast godgelijke koning hebben ze daar meer dan een halve eeuw in stand weten te houden. Als iemand een leven lang in je buurt was, al was het maar uit naam of op een portret, en je weet van kinds af aan niet beter dan dat zo iemand bijzonder is, is het zeker in dat soort culturen moeilijk, zo niet onmogelijk, om niet mee te doen, laat staan om daar kritiek op te hebben of openlijk afstand van te nemen.’

Het is eng, zulk massaal rouwvertoon.’

Het volk is misschien verweesd, maar het is te gemakkelijk om een land van zeventig miljoen zielen als verdwaasd weg te zetten. Al zullen er beslist lieden van de junta zijn die misbruik van de situatie maken.’

Het blijft beangstigend. Je zou amper nog naar Thailand op vakantie durven. Eén kritische noot en je zit daar de rest van je leven weg te kwijnen.’

Lijkt me een tikje overdreven. Goed mogelijk dat zij onze manier van leven op sommige punten beangstigend vinden. Kan ik je een lange vinger offreren?’

Toe maar. Jij pakt uit! Heb je iets te vieren?’

Je moet af en toe de vinger opsteken als je iets op het hart hebt.’

Ik heb geen vragen. Ik zal hem in mijn thee soppen.’

(31 oktober 2016)

Frans Pointl: ‘Ik word altijd op die kip vastgepind’

Schrijver Frans Pointl overleed op 1 oktober 2015 op 82-jarige leeftijd. Jaren geleden sprak ik hem voor de GPD-kranten, toen er een nieuwe ‘kattenbundel’ van hem was verschenen. Hij had praats voor tien. (meer…)

Joost Zwagerman volgde zijn nieuwsgierigheid, zijn interesses en zijn hartstochten

Enkele keren had ik de eer om schrijver en dichter, essayist, bloemlezer en (kunst)criticus Joost Zwagerman (1963-2015) te mogen interviewen. Ik trof tijdens die ontmoetingen niet alleen een bevlogen en erudiet man, maar ook een aimabele, hartelijke persoonlijkheid, met wie ik nog lang na het ‘officiële gesprek’ door boomde over alles wat ons bond, in de eerste plaats de literatuur, niet zozeer de Nederlandse maar vooral de Angelsaksische, en verder de politiek, de kunsten, de media en de kop van Noord-Holland, zijn Alkmaar en mijn Hoorn, om het in perspectief te blijven zien. (meer…)

Een saluut aan grande dame Ellen Vogel

Ellen Vogel, de grande dame van het Nederlandse toneel, overleed woensdag 5 augustus 2015 op 93-jarige leeftijd. (meer…)

Günter Grass, een controversieel, groot schrijver met verbluffende verbeeldingskracht

Niet alleen de Nederlandse naoorlogse literatuur kende een Grote Drie (Hermans, Reve, Mulisch). Ook Duitsland kende zo’n driemanschap: Heinrich Böll, Siegfried Lenz en Günter Grass. Van die drie was Grass, die in 1999 de Nobelprijs voor de literatuur ontving, misschien wel de grootste schrijver, in elk geval de meest controversiële. (meer…)

Dragan Bakema prijst de kracht van de verbeelding in erotische ‘Zout op mijn huid’

Zoals velen nu in de ban zijn van ‘Vijftig tinten grijs’, zo verslonden eind jaren tachtig veel lezers ‘Zout op mijn huid’. Het even romantische als sensuele verhaal over een onmogelijke passie tussen een Parisienne en een Bretonse visser is nu naar het toneel vertaald. ,,Liefde raakt niet gedateerd,” zegt hoofdrolspeler Dragan Bakema over de toneelvoorstelling ‘Zout op mijn huid’. (meer…)

Molière in geheel donkere cast: ‘Vrekken heb je overal’

In Molières ‘De vrek’ botst geldhonger met de liefde. In een geheel donkere cast wil theatermaker Hans van Hechten laten zien dat hebzucht van alle tijden en van alle mensen is. ‘Vrekken heb je ook in Suriname,’ zegt Kenneth Herdigein, een van de acteurs. (meer…)

Cystine Carreon en Lieneke Le Roux: ‘Powervrouw gaat verder dan ze durft’

In ‘Powervrouwen 1’ gingen zes actrices in een eigentijdse revue de strijd aan met ‘vrouwendingen’. De voorstelling sloeg aan bij een breed publiek, bij vrouwen én mannen. Nu is er een vervolg: ‘Powervrouwen 2’. ,,Een powervrouw gaat verder dan ze durft.” (meer…)

Demis Roussos, imposante stem, imposant postuur

In Nederland zal Demis Roussos (1946-2015) vooral herinnerd worden als de zanger met een imposante stem, een imposant postuur en ruige zwarte baard. De Griekse zanger zong zijn liefdesliedjes bij voorkeur gekleed in een kleurrijke kaftan en droeg daarbij een enorme ketting van dierlijke tanden om zijn hals. (meer…)

Joe Cocker, een gepijnigde stem, een podiumbeest

Joe Cocker (1944-2014) had een stem als een misthoorn. Rauw, doorleefd en gepijnigd. Daarmee zong hij veel covers die in zijn uitvoering klassiekers werden. (meer…)

Renée Fokker: ‘Ik heb moeten vechten voor mijn leven’

,,Denk je alles op de rails te hebben, is er wel weer iets wat ontspoort.’’ Dat is wat er gebeurt in ‘Geluk’. Een ‘Virginia Woolfachtig toneelstuk’ als een emotionele achtbaan, waarmee Renée Fokker met Porgy Franssen en Mark van Eeuwen tot april 2015 door het land trekken.

Een gesprek met Renée Fokker over ‘Geluk’, haar jeugd, het ongeluk dat haar leven heeft getekend én over acteren. (meer…)

Waldemar Torenstra: ‘Wij zijn de poppetjes van Harry Mulisch’

Vier jaar geleden overleed Harry Mulisch. Tweeëntwintig jaar geleden verscheen ‘De ontdekking van de hemel’, het magnum opus van een van onze grootste naoorlogse schrijvers. Na de verfilming is er nu de toneelversie van deze ‘totaalroman’. ,,Wij zijn de poppetjes van Mulisch,’’ zegt Waldemar Torenstra, een van de hoofdrolspelers. (meer…)

Nobelprijswinnaar Patrick Modiano zegt veel met weinig woorden

Bij de bookmakers stond Patrick Modiano (1945) tamelijk hoog genoteerd, toch mag het een verrassing heten dat de Nobelprijs voor de literatuur 2014 naar deze Franse schrijver gaat. (meer…)

Cabaretier Pieter Derks: ‘Als jonge vader beleef je heftig nieuws anders’

Het is de laatste jaren snel gegaan met cabaretier Pieter Derks, die in het nieuwe theaterseizoen 2014-2015 langs de theaters toert met ‘Zo goed als nieuw’. Speelde hij een paar jaar geleden nog in de kleine zalen, intussen trekt hij in de schouwburgen volle zalen met zijn flitsende actualiteitencabaret. ,,Als jonge vader beleef je heftig nieuws misschien op een wat andere manier.’’ (meer…)

Seth Gaaikema wilde zijn publiek een hart onder de riem steken

Seth Gaaikema (1939-2014) was bij het grote publiek vooral bekend als de cabaretier die zich graag bediende van woordspelingen. Hij brak eind jaren zestig door met een oudejaarsconference, waaraan zich indertijd alleen de allergrootste cabaretiers waagden, onder wie Wim Kan die de traditie ooit inzette. Gaaikema was daarnaast ook tekstschrijver en een geprezen vertaler van musicalliedjes. Begin 2014 nam hij na een carrière van een halve eeuw afscheid van het theater met de voorstelling ‘Wat ik nog graag zou willen’. (meer…)

Gerrit Kouwenaar – Levenslang de tijd stilzetten

 Gerrit Kouwenaar (1923-2014) was niet alleen een van onze grootste moderne dichters, hij was ook een van de meest gelauwerde. Hij wilde na de dood van zijn vrouw Paula nog één mooie bundel maken. Dat boek werd ‘Totaal witte kamer’ (2002), een hoogtepunt uit een groot dichterschap. (meer…)

Geboren verhalenverteller Gabriel García Márquez smachtte naar liefde

Zijn oeuvre is groots en meeslepend, maar Gabriel García Márquez (1927-2014) zal vooral de geschiedenis ingaan als de schrijver van ‘Honderd jaar eenzaamheid’. De roman bezorgde hem niet alleen de Nobelprijs voor de literatuur. Het boek maakte hem in korte tijd rijk en beroemd en verschafte hem veel politieke invloed. De Colombiaanse schrijver en Nobelprijswinnaar overleed kort voor Pasen 2014 op 87-jarige leeftijd in zijn woonplaats Mexico-Stad. (meer…)

Jung Chang: ‘De keizerin was een verbazingwekkende vrouw’

In China zijn haar boeken nog steeds verboden. In het westen is Jung Chang een gevierd schrijfster van wie onlangs ‘De keizerin’ verscheen. ,,Cixi was een bijzondere vrouw, een verbazingwekkende staatsvrouw, maar geen heilige.’’ (meer…)

Paul Biegel, een klassiek sprookjesschrijver

Paul Biegel (1925-2006) is bijna acht jaar dood, maar zijn werk is springlevend. Vandaag (25 maart) op ‘Biegeldag’, op de geboortedag van een van ’s lands beste jeugdboekenschrijvers ooit, wordt de vijftigste verjaardag gevierd van zijn beroemdste en misschien meest (voor)gelezen boek: ‘Het sleutelkruid’. (meer…)

Leo Vroman had ‘liever heimwee dan Holland’

Leo Vroman (1915-2014) was een van Nederlands grootste dichters. Geen geringe prestatie voor iemand die het grootste deel van zijn leven buiten zijn (eerste) vaderland sleet en zichzelf daarom wel gekscherend ‘de dichter des buitenlands’ noemde.  (meer…)

NK Poetry Slam: wie niet boeit, wordt afgestraft

Wie als dichter niet meteen boeit, wordt bij poetryslam meteen afgestraft. Zaterdag gaan op het NK Poetry Slam 2014 de beste slammers de strijd met elkaar aan. (meer…)

Frank Houtappels: ‘Ik wil ook dat mijn moeder het begrijpt’

Toneel- en scriptschrijver Frank Houtappels zag de documentaire ‘I am a woman now’ van zijn vriend Michiel van Erp en raakte meteen geïnspireerd. Maar zijn toneelstuk ‘Afterparty’ is veel meer dan alleen een stuk over gendervrouwen. ,,Op ‘Gooische vrouwen’ ben ik trots, maar op dit toneelstuk ben ik net zo trots.’’ (meer…)

Michiel van Erp: ‘Ik bewonder mensen die alles uit het leven halen’

De film ‘I am a woman now’ van Michiel van Erp is nu vertaald naar het toneel. De filmmaker neemt zelf de regie voor zijn rekening van het toneelstuk ‘Afterparty’ van Frank Houtappels over de eerste generatie transgendervrouwen, een onderwerp dat hem sinds jaar en dag fascineert. De productie trekt in een topcast nu langs de theaters.

(meer…)

Gendervrouwen op toneel: ‘Transgender lijkt wel een rage’

Michiel van Erp maakte de geprezen documentaire ‘I am a woman now’, over de eerste generatie transgendervrouwen. Frank Houtappels maakte er een toneelstuk van, ‘Afterparty’, dat onder regie van Van Erp in een topcast nu langs de theaters toert. (meer…)

Willem Jan Otten, een zoekende, gelovige schrijver

Willem Jan Otten is bekroond met de P.C. Hooftprijs 2014, ’s lands hoogste literaire onderscheiding. Het werk van Otten (1951), schrijver van poëzie, beschouwingen, romans en toneelstukken, onderscheidt zich door een originele en scherpe manier van waarneming. (meer…)

De schone schijn van het kerstverhaal – van de Bijbel tot Dickens en Reve

Tussen de pakjes onder de boom zullen ook dit jaar ongetwijfeld weer boeken liggen. Maar hoeveel daarvan zullen iets met kerst zelf te maken hebben? (meer…)

Kees Brusse: naturel en onderkoeld acteur voor wie film ‘het allermooiste’ was

Meer dan zestig jaar was acteur en filmmaker Kees Brusse een vertrouwd gezicht in de Nederlandse huiskamers en theaters. Hij overleed maandag 9 december op 88-jarige leeftijd in het Rosa Spier Huis in Laren. (meer…)

Gerrit Krol, bijzonder schrijver over wiskunde en de liefde, machines en grote borsten

Gerrit Krol is op 79-jarige leeftijd overleden. Hij was een bijzonder schrijver en ook een bijzonder mens. Zijn laatste roman was ‘Duivelskermis’, die verscheen in 2007. Naar aanleiding daarvan bezocht ik hem op dinsdag 15 mei van dat jaar. Ik had niet alleen een ontmoeting met een bijzonder en unieke schrijver, maar ook met een aimabel mens, die mij, samen met zijn vrouw Janna, hoffelijk ontving in zijn toenmalige woning in het Drentse Oudemolen. (meer…)

Oda Spelbos en Victor Reinier in ‘De passievrucht’: ‘Je gaat echt van ze houden’

Eerst was er het boek, toen de film en nu is er de toneelvoorstelling van ‘De passievrucht’. Oda Spelbos en Victor Reinier, allebei bekend van ‘Flikken Maastricht’, staan daarin voor het eerst samen op het toneel. ,,Je gaat als het goed is echt van die mensen houden.’’ (meer…)

‘Vrouwen moeten ophouden te denken dat ze het zwakke geslacht zijn’

Ter gelegenheid van de voorstelling ‘Powervrouwen’, hun eigentijdse revue over de vrouw van nu, legden we de powervrouwen Lieneke le Roux, Cystine Carreon, Peggy Vrijens, Mylène d’Anjou, Jip Smit en Corien van der Zwaag enkele prikkelende vragen/stellingen voor. (meer…)

‘Powervrouwen’: ‘Vrouwen kunnen alles aan’

 Sterke en zelfbewuste vrouwen. Vrouwen met pit. Powervrouwen dus. Dat zijn Lieneke le Roux, Cystine Carreon, Peggy Vrijens, Mylène d’Anjou, Jip Smit en Corien van der Zwaag, die in de voorstelling ‘Powervrouwen’ in sketches, liedjes en dans de strijd aangaan met ‘vrouwendingen’. (meer…)

J.D. Salinger, een wereldberoemde kluizenaar

J.D. Salinger (1919-2010) schuwde een halve eeuw de publiciteit. Desondanks werd de Amerikaanse schrijver van een bescheiden maar groots oeuvre met de dag beroemder. Drie jaar na zijn dood is de glans nauwelijks verbleekt, integendeel. (meer…)

Mark Rietman, de ideale man en de weeffouten van de mens

Opnieuw speelt Mark Rietman een machtsbeluste man die aan zijn hoogmoed ten onder gaat. Na een bankier in ‘De prooi’ is hij in ‘De ideale man’ een politicus die ontmaskerd wordt. ,,Politici zijn vooral bezig zichzelf te positioneren.’’ (meer…)

UA-37394075-1