Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

A.F.TH. van der Heijden: erkenning voor meesterschap

De schrijver A.F.Th. van der Heijden krijgt de P.C. Hooftprijs 2013 voor zijn gehele oeuvre. Een daad van rechtvaardigheid, want eigenlijk had een schrijver van zijn allure ’s lands belangrijkste literaire prijs allang moeten krijgen.

A.F.Th. (Adri) van der Heijden behoort immers al jaren tot de groten van de hedendaagse Nederlandse literatuur. In de jaren tachtig en negentig was hij al een gevierd en betrekkelijk veelgelezen schrijver van de almaar (en nog steeds) uitdijende romancyclus ‘De tandeloze tijd’. In een eigenzinnig universum van meerstemmige romans als ‘Vallende ouders’ en ‘Advocaat van de Hanen’ beschrijft hij daarin als een chroniqueur de Amsterdamse studenten- en kraakwereld van eind jaren zeventig, begin jaren tachtig.

Van der Heijdens prijzenkast is inmiddels goed gevuld. Dat begon al met zijn debuut ‘Een gondel in de Herengracht’, gepubliceerd onder het pseudoniem Patrizio Canaponi, dat hem in 1979 de vooraanstaande Anton Wachterprijs opleverde. Toch bleven grote literaire prijzen uit. Maar ziet, begin dit jaar ontving hij de Constantijn Huygensprijs, beschouwd als een soort opmaat voor de hoogste eer. Hij won dit jaar verder de Libris Literatuurprijs én de NS Publieksprijs voor zijn requiemroman ‘Tonio’ – een diepere buiging van zijn lezers is nauwelijks denkbaar. En nu is hem dan eindelijk de P.C. Hooftprijs toegekend, de belangrijkste Nederlandse literaire onderscheiding, waaraan een bedrag van 60.000 euro is verbonden.

2012 is zo bezien een buitengewoon succesvol jaar voor de schrijver geworden. Al zal hij de prijzenregen en de daarbij onvermijdelijke lofprijzingen met gemengde gevoelens ontvangen. Niet alleen omdat hij door officiële zijde lange tijd veronachtzaamd werd, maar vooral door het persoonlijke leed dat hem twee jaar geleden trof. Zijn in 1988 geboren zoon Tonio verongelukte in de vroege ochtend van eerste pinksterdag 2010, toen hij op de fiets werd aangereden door een auto. In de hartverscheurende treurzang ‘Tonio’ (2011) beschrijft de troosteloze vader de pijn en het verdriet bij dit grote verlies.

De dood van zijn zoon zorgde ervoor dat de schrijver, die toch al iets van een literaire monnik heeft die onafgebroken aan zijn oeuvre schrijft en schaaft, de publiciteit meer dan ooit is gaan schuwen. Tekenend was dit najaar de manier waarop zijn vrouw, de journaliste/schrijfster Mirjam Rotenstreich, voor de NS Publieksprijs campagne voerde omdat de schrijver daar zelf niet de kracht toe had.

‘Tonio’ mag intussen zijn bekendste boek zijn, zijn oeuvre is niet alleen immens maar ook veelzijdig. Adri van der Heijden (Geldrop, 1951), die na zijn studententijd in Nijmegen naar Amsterdam verhuisde, publiceerde meer dan dertig boeken. Behalve het genoemde werk schreef hij onder meer de requiems ‘De sandwich’ en ‘Asbestemming’, de roman ‘Het leven uit een dag’ en het kleinood ‘Weerborstels’. Begin deze eeuw begon hij, in navolging van ‘De tandeloze tijd’, aan een nieuw veelomvattend romanproject ‘Homo duplex’ (‘de gespleten mens’), met als voorlopig hoogtepunt ‘Het schervengericht’ (2007), naar aanleiding van de moorden door de sekte van Charles Manson.

De schrijver reageerde zelf verheugd over de toekenning van de P.C. Hooftprijs, waarop hij nauwelijks nog gerekend had. ,,Ik zie dit als een onderscheiding met zowel terugwerkende als vooruitwijzende kracht”, zei hij. ,,Ik ben blij dat ik tijdens en na het schrijven van ‘Tonio’ heb ontdekt dat ik door wil – en moet – schrijven.”

 

december, 2012 

UA-37394075-1