Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

A.M.Homes: ‘Ik had geen recht om te bestaan’

De Amerikaanse schrijfster A.M.Homes groeide op bij haar adoptieouders. Ze was begin dertig toen ze onverwachts kennismaakte met haar biologische ouders. Haar moeder drong zich als een stalker aan haar op. Haar vader liet haar na een kort, hevig contact opnieuw vallen. Homes schreef er een intrigerende autobiografie over: ‘De dochter van de minnares’ (2007).

 

,,Ik was vroeger een boos meisje’’, zegt de schrijfster in het voorjaar van 2007 tijdens een bliksembezoek aan ons land ter ere van de verschijning van de Nederlandse vertaling van ‘The mistress’s daughter’. ,,Ik voelde me afgewezen. Als mijn ouders zeiden dat ik een deel van de familie was, zei ik, nee, dat ben ik niet. Ik wist dat ik geadopteerd was. Het voelde alsof iemand mij had weggegeven. Daardoor wist ik niet wie ik was. Het was alsof ik geen recht had om te bestaan.’’

Amy Michael Homes (1961) is succesvol schrijfster van indringende romans en bizarre, schrijnende en toch luchtige verhalen vol emotioneel verknipte personages. Op grond daarvan verwacht je een stugge en schuchtere vrouw te ontmoeten. Het tegendeel blijkt waar te zijn. Ze is juist heel open en beantwoordt vragen zonder enige schroom.

De schrijfster groeide op in een intellectueel, kunstzinnig joods milieu in Washington D.C. Haar biologische moeder was indertijd de vijftienjarige minnares van een oudere, getrouwde man. Op haar tweeëntwintigste werd haar dochter geboren die ze meteen daarop afstond. Ruim dertig jaar later probeerde ze weer in contact te komen met haar dochter. Het contact verliep rampzalig. De moeder bleek een opgedirkte, neurotische vrouw met een ‘dierlijke stem’ te zijn die voornamelijk met zichzelf bezig was. Een ongehuwde vrouw die nooit volwassen was geworden en zich altijd schuldig had gevoeld dat ze haar kind had ‘weggegeven’.

,,Ik denk dat ze een erg treurig en ongelukkig leven heeft gehad’’, zegt Homes. ,,Haar familie keek nauwelijks naar haar om. Haar moeder hertrouwde na haar vaders dood met iemand die haar, denk ik, seksueel misbruikte. En toen kwam ze in contact met mijn vader, maar die zorgde evenmin goed voor haar. Mijn vader is nooit van plan geweest om mijn moeder te trouwen, in tegenstelling tot wat hij beweerde. Hij zou zijn gezin nooit opgeven. Ik had echt met haar te doen, ik probeerde erachter te komen hoe ze echt was, hoe ze had geleefd, maar ik vond helaas niet zo heel veel.’’

Hoe was het om gestalkt te worden door je eigen moeder? ,,Dat was bizar, wezenloos. Ze maakte me bang. Ik wilde weten wie mijn moeder was, ik wilde kennis met haar maken. Maar ze gaf me niet de tijd om aan haar te wennen, ze probeerde me geheel voor zichzelf te hebben. Het maakte niet uit wat ik zei of deed, alles draaide om haar. Achteraf begrijp ik het wel, het was de reactie van een wanhopige vrouw die in zekere zin in haar eigen wereldje leefde.’’

Kort nadat ze haar moeder had leren kennen, kwam Homes in contact met haar biologische vader, een getrouwde man en vader van drie erkende kinderen. ,,Opvallend was dat hij net als mijn moeder vooral met zichzelf bezig was. Met mijn wensen hield hij geen rekening.’’

Hij sprak schamperend over zijn vroegere minnares: ze was gek, een slet, een ‘Drakenvrouw’. Hij beloofde zijn buitenechtelijke dochter te introduceren bij haar halfbroers en halfzus op voorwaarde dat ze een DNA-test onderging. Aan dat verzoek voldeed ze. De uitslag was positief, maar de vader liet daarna niets meer van zich horen. Hij liet zijn dochter (opnieuw) vallen zoals hij indertijd zijn zwangere maîtresse had laten vallen. ,,Van zijn beloftes kwam niets terecht. Hij deed nooit wat hij beloofde te zullen doen.’’

Jaren later vroeg zij om een kopie van de test. Haar vader gaf echter niet thuis en zijn advocaat beweerde dat de uitslag ‘in het ongerede was geraakt’. Homes, met lichte spot: ,,Het was voor hem indertijd belangrijk om die test te laten doen, en nu moet ik geloven dat zijn advocaat het bewijs kwijtraakte? Wie wil er nu een advocaat die dat soort dingen zoekmaakt?’’

Desondanks heeft ze een zwak voor hem gehouden. ,,Ja, het doet pijn, toch staat het mijn gevoel voor hem niet in de weg. Het leven is gecompliceerd. Hij was getrouwd, hij had een gezin, zijn vrouw wist ervan, maar haar reactie maakte hem verkrampt. Vergeet niet dat haar man zeven jaar lang een relatie had met mijn moeder, zijn minnares. Toen ik in haar leven kwam, stelde ze mij gelijk met mijn moeder. Dat was niet leuk, maar ik snap het wel.’’

Een klap was de plotselinge dood van haar biologische moeder. ,,Ze stierf aan een nierziekte. Ze was bang voor veel dingen, onder anderen voor dokters. Ze had het gevoel dat iedereen haar had laten vallen, haar familie, mijn vader, ja, ze had ook het gevoel dat ik haar had laten vallen. Dat stemt me verdrietig. Ik vraag me in het boek ook af hoe ik dit anders had kunnen doen. Maar ik zou niet weten hoe ik dit anders had moeten aanpakken.’’

Wat vonden haar adoptieouders van dit alles? ,,Ze waren bezorgd. Ze waren bang dat ze me zouden verliezen. En tegelijk waren ze boos. Ze wilden niet dat deze nieuwe mensen me pijn deden, Ze zijn erg geïnteresseerd. Ze weten dat het een eerlijk boek is. Ze zijn trots op me, zoals de meeste ouders trots willen zijn op hun kinderen.’’

Na de dood van haar biologische moeder begon Homes te graven in de geschiedenis van haar verschillende families. ,,En het resultaat is dat ik niet van de ene familie ben of van de andere. Ik ben het product van allebei. Ik heb nu het gevoel dat ik ergens bij hoor.’’

Homes’ boek ontstijgt het particuliere doordat het ook ingaat op universele thema’s als identiteit. ,,Enige worsteling met je identiteit is universeel. Je wilt weten wie je bent. Ik identificeer me, in mijn boeken, ook altijd met buitenstaanders, met mensen die er niet echt bij horen die een zeer gecompliceerd en pijnlijk bestaan leiden.’’

De schrijfster koos ervoor om de personen met hun echte namen in het boek op te voeren. ,,Als je schrijft over je familie en haar geschiedenis kun je geen gefingeerde namen gebruiken. Als ik verzonnen namen had gebruikt, zou het zijn alsof ik me ergens voor schaamde. En dat is niet zo. Bovendien kunnen de familie van mijn adoptieouders en die van mijn biologische vader zich nu een beeld van mijn geschiedenis vormen.’’

Amy Homes, sinds kort moeder van dochter Juliet, is zich ervan bewust dat haar leven heel anders was gelopen als ze was opgevoed door haar biologische ouders. ,, Mijn moeder was niet ontwikkeld maar evenmin toegerust om een kind op te voeden. Mijn leven zou een stuk treuriger zijn geweest, denk ik. Als ik in het gezin van mijn vader was opgegroeid, zou ik een soort Assepoester in de keuken zijn geweest. In die zin is het goed dat ik ben ‘weggegeven’.’’

 

A.M.Homes: ‘De dochter van de minnares’, uitgeverij De Bezige Bij, 214 blz. Bij dezelfde uitgeverij verschenen de romans ‘Een brandbaar huwelijk’, ‘Dit boek redt je leven’, ‘Het einde van Alice’ en de verhalenbundel ‘Wat je moet weten’.

 

Mei, 2007

UA-37394075-1