Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Anne van Veen: ‘We willen terug naar de warmte’

Het ondraaglijke draaglijk maken, in een tijd waarin we geen oog meer voor elkaar hebben, terwijl we ernaar verlangen de ander te ontmoeten. Dat wil Anne van Veen in haar derde theaterprogramma ‘Tegengif’.

 

Anne van Veen (1983) is een theatervrouw met een sprankelende stem die haar verhalen vooral in liedjes vertelt. Haar voorstellingen zijn fantasievol en contrastrijk, waarin zij even onstuimig en uitdagend als ingetogen kan zijn. Een cabaretière kun je haar niet noemen en met alleen (kleinkunst)zangeres doe je haar tekort. ,,Juliette Gréco noemen ze een interprete. Zij vertelt een verhaal middels muziek. Zo doe ik dat ook. De muziek is een voertuig voor mijn teksten”, zegt ze in het Amsterdamse Polanentheater, met een even nieuwsgierige als geamuseerde, heldere oogopslag. Alleen als je goed kijkt, zie je in haar gezicht trekken van haar vader Herman van Veen.

In haar derde programma wil ze haar publiek amuseren en ontroeren maar ook prikkelen en uitdagen. Met ‘Tegengif’ als balsem voor de ziel? ,,Mijn oog viel op dat woord en liet me niet meer los. Tegengif is een ander woord voor antidotum. Als je ergens last van hebt, een kwaal hebt, dien je een tegengif toe en dan wordt het beter. Ik neem dat heel letterlijk. In overdrachtelijke zin betekent het dat je iets weer draaglijk of prettig maakt.”

Geluk

Dat klinkt mooi, maar hoe ga je dat op het toneel verbeelden? ,,Ik schets allerlei situaties waar we in zitten, situaties die ontwrichten en ons de weg naar geluk versperren. Wat zijn de antwoorden?”

‘Tegengif’ is na ‘Anne’ en ‘Wilde lucht’ haar derde programma. Het is daarbij niet alleen maar ontspannen achterover leunen en genieten. ,,Ik heb gemerkt dat het soms verwarring oproept. Ik vind het leuk om te zien dat het publiek zich moet overgeven.” Ze treedt nu op met twee muzikanten in plaats van één, Jasper Slijderink met wie ze al speelde, en Marnix Dorrestein ,,Dat geeft nieuwe mogelijkheden. Het is een cross-over met popmuziek. Nederlandstalig. Dat vind ik juist zo mooi. Popmuziek is misschien niet het goede woord, het is ook niet helemaal kleinkunst. Het is allemaal wat breder getrokken.”

Anne van Veen schrijft haar eigen liedjes, dat doet ze al van kinds af aan. ,,Ik schrijf eerst de tekst, verzin de melodielijnen en creëer dan met akkoorden en effecten een sfeer op mijn computer en pianootje. Ik maak zo een basale schets. Daarna komen de jongens, de muzikanten, erbij voor het aanscherpen en uitbouwen.”

Maya’s

Ze wil aanraken wat we niet durven zeggen en zien. ,,Ik probeer bloot te leggen waarin wij volgens mij allemaal gelijk zijn of verschillen. We leven in een harde en onzekere tijd. Vorig jaar zou de wereld vergaan, volgens de Mayakalender. Ik heb dat niet serieus genomen, maar gevoelsmatig heb ik het idee dat de Maya’s daarmee hebben aangeven dat er een nieuwe fase is aangebroken.”

,,Alles is bezig te verschuiven, of we dat willen of niet. Mensen hebben minder te besteden, onze zekerheden wankelen. Ik heb het gevoel dat er versnippering plaatsvindt, terwijl we allemaal verlangen naar verbinding. We willen met de buurvrouw kletsen, maar de buurvrouw kennen we niet. We willen terug naar de warmte en veiligheid van vroeger. We zijn nostalgisch, er is een soort ‘Moeder, ik wil bij de revue’-gevoel. Maar terug naar vroeger is niet lucratief. We zitten in een tussenfase en de vraag is hoe het verder moet.”

Heeft het ook niet positieve kanten dat de bomen niet meer tot in de hemel groeien? ,,Je wordt uitgedaagd. Ik heb bijvoorbeeld een krappere begroting. Eerst denk je: shit, we kunnen het allemaal niet waarmaken. Dan moet je met minder middelen proberen evenveel magie te genereren. Dat kan troostend zijn. We zitten in eenzelfde schuit.”

Milieu

Anne van Veen komt uit een artistiek milieu. Haar moeder Marlous Fluitsma en haar halfzus Babette van Veen zijn actrices. Toch stond het niet bij voorbaat vast dat ook zij in het theater haar brood zou verdienen. ,,Nee, dat was niet vanzelfsprekend. Helemaal niet. Ik was er wel altijd mee bezig, met zingen, dansen, schrijven. Het besluit om er echt mijn vak van te maken heb ik wel enige tijd uitgesteld.” Ze kwam uiteindelijk toch op de kleinkunstacademie. ,,Ja, ik heb toen besloten om een serieuze poging te doen om op die school te komen. Kijken of dat zin had en het had zin. Dan word je op een leuke manier bevestigd. Krijg je meer moed en vallen de dingen op hun plek.”

Is daartoe door haar ouders aangespoord? ,,Helemaal niet. Mijn moeder wilde ook dat ik de realiteit van het vak onder ogen zou zien. Het werd niet geromantiseerd. Ze waren daar heel nuchter in. In die zin ben ik ook blij dat ik de tijd kon nemen, dat ik de kans heb gekregen om langzaam in het vak te groeien.”

En haar vader? ,,Hij is mijn vader. Dat is een natuurlijk gegeven. Dan heb je het niet de hele tijd over zijn vak. Ik ga wel naar zijn voorstellingen. Laatst tijdens de top 2000 op Radio 2, waar hij drie keer in stond, werd ik weer herinnerd aan de impact van zijn liedjes. Dan denk ik: o ja, shit, dat is hij óók! Dat is niet wat bij mij op één komt. Hij is gewoon mijn pa. Als je vader timmerman is, ga je ook niet elke dag naar zijn werkplaats.”

Herman van Veen schreef speciaal voor haar het lied ‘Anne’, uit 1986 (‘De wereld is niet mooi/ maar jij kan haar een beetje mooier kleuren…’). ,,Als ik tijdens de top 2000 allerlei dingen over ‘Anne’ op Twitter lees, hoeveel zijn liedje voor mensen betekend heeft en nog steeds betekent, denk ik wel: jee pa, wat heb je het goed gedaan! Mooi. Dan ben ik best trots en onder de indruk. Het liedje is universeel. En dat geeft me dan een heel verheugend, apart gevoel. Ik vind het fijn om hem als vakman en als een inspiratiebron te zien. Zo iemand die zijn eigen weg is gegaan.”

Geeft hij adviezen? ,,Hij zou dat nooit doen als hij daartoe niet uitgenodigd wordt. Hij vraagt wel hoe het gaat met schrijven en met mijn programma. Ik nodig hem uit om te komen kijken. Dan vertelt hij wel wat hij ervan vond.”

Ze mag zich inmiddels verheugen over een schare trouwe fans. ,,Dat zijn echte liefhebbers. Het zijn er nog niet héél veel, maar ik weet wat het is. Ik heb tot nu toe de ervaring dat het erg hartelijk en prettig is dat mensen me te gek vinden en volgen.” Niet omdat je bekend bent? ,,Nee, het gaat ze om wat ik maak en wie ik ben, niet omdat ik BN’er ben. Dat ben ik ook helemaal niet. Dan zou ik dat moeten meemaken op straat en dat maak ik niet mee.”

Beweging

Haar regisseuse Ria Marks komt uit een andere theaterdiscipline – mime, beweging. ,,Dat is een surplus. Zij is in staat om me een andere spiegel voor te zetten. Ik beweeg me graag op het podium en zij versterkt dat. Zij doorziet me en vraagt ook inhoudelijk het achterste van mijn tong.”

Van ‘Tegengif’ volgt in het najaar een reprise. Dan zal Anne ook buurland België weer aandoen. ,,Dat is interessant en verfrissend. In België merkte ik al dat het verschil tussen Belgen en Nederlanders groot is. Ze reageren daar anders. Dat geeft je voorstelling een andere dynamiek, een andere lading. Elk gesprek is ook anders. Dat geeft nieuwe inzichten.”

Na de tournee gaat ze in juni de studio in om een album op te nemen met nummers uit ‘Tegengif’. ,,Misschien kunnen we daarmee ons publiek verrijken. Er komt deze maand een single uit, ook te verkrijgen op iTunes, als een soort visitekaartje.” Dat nummer heet ‘Leger levenlozen’. ,,Het valt me op, zeker in de stad, dat mensen doen wat ze moeten doen, maar niet altijd helemaal meer deelnemen aan het sociale leven. Daar gaat het lied ook over. Er zijn mensen die het nu moeilijk hebben, psychisch of financieel. Het gaat ook over mensen die helemaal in de sociale media zitten. Daar is het leven al een beetje uit, lijkt het wel. Het is boeiend om te zien hoe we er al een beetje uitstappen. Ik ook. Ik kan best neurotisch of onzeker zijn. Daarom is het zo fijn om op vakantie blanco wakker te worden, om de zon te zien opkomen.”

 

Voorstelling ‘Tegengif’. Spel en zang: Anne van Veen. Muzikanten: Jasper Slijderink en Marnix Dorrestein. Regie: Ria Marks. www.annevanveen.nl, www.bostheaterproducties.nl

 

Januari, 2013 

In verkorte versie gepubliceerd in de kranten van De Persdienst.

UA-37394075-1