Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Ariane Schluter en Laura van Dolron – Eenzaam maar niet zielig

Ariane Schluter en Laura van Dolron geven in hun voorstelling ‘Alleen voor jullie’ een stem aan de eenzame ziel die beslist niet zielig is. ,,Ik speel nu zo’n vijfentwintig jaar, maar dit vind ik écht een cadeau om te mogen doen”, zegt Ariane Schluter die in de solo een vrouw speelt die niet per se gehoord wil horen, maar daarom nog wel iets te zeggen heeft.

 

Het is een even bijzondere als nieuwsgierig makende combinatie: een van de beste en meest bekroonde actrices van Nederland met een van de begaafdste hedendaagse theatermakers. Schluter, in het bezit van de Theo Mann-Bouwmeesterring, een exclusieve toneelonderscheiding, schitterde bij het Nationale Toneel laatst in ‘Midzomernachtdroom’.

Van Dolron ontroert en ontregelt veelal in solo’s. Hierin deelt ze haar levensinzichten op een openhartige en herkenbare manier met het publiek. Daarbij past ze geregeld denkbeelden van bekende filosofen op zichzelf toe. Voor haar speciale theatervorm, een mengeling van toneel en cabaret, stand-upcomedy en filosofie muntte zij de term stand-up philosophy.

 

Hoe is de samenwerking tot stand gekomen? ,,Ariane zat in de zaal toen ik de monoloog ‘Mijn naam is Rachel Corrie’ speelde. Ik begon te praten en Ariane begon te huilen en dat heeft ze de hele voorstelling gedaan. Het maakte kennelijk indruk op haar”, zegt Laura van Dolron met gevoel voor understatement. ,,Ik zag haar zelf in een voorstelling van Johan Doesburg, ‘Tirza’ van Grunberg, die bekend staat om zijn grimmige universum. Ik vond Ariane daarin heel warm en zacht. Dat sprak me aan. Ariane is bovendien ouder dan ik, net als de vrouw in ‘Alleen voor jullie’. Daarbij werk ik graag met goede acteurs en met goeie mensen en ik vermoedde dat Ariane dat was.”

 

‘De eerste keer dat Laura zei dat ik het echt alleen moest doen, zei ik: wil je alsjeblieft meedoen? Laura zei: nee.’

 

Ariane Schluter is gewend om bij Het Nationale Toneel in een (groot) ensemble te spelen. Hoe is het om zo’n solo te doen? ,,Ik voel me bij tijd en wijle heel eenzaam. De eerste keer dat Laura zei dat ik het echt alleen moest doen, zei ik: wil je alsjeblieft meedoen? Laura zei: nee. Nu heeft het iets moois om te werken aan een stuk waarin je zó in de gedachtewereld van iemand terechtkomt. Het is heel intiem.”

 

Ze houdt van koffie verkeerd, moeilijke mannen en moeilijke schrijvers.’

 

De hoofdpersoon Louise, lichten beiden toe, is een dappere, onaangepaste maar eenzame vrouw. Ariane Schluter: ,,Ze zit graag in cafés. Ze houdt van koffie verkeerd, moeilijke mannen en moeilijke schrijvers. Van Herman Hesse bijvoorbeeld. Die heeft iets heel moois over eenzaamheid geschreven. Maar ze houdt ook van Paul McCartney en Holden Caulfield (hoofdpersoon uit Salingers klassieke roman ‘The catcher in de rye’), op wie ze een beetje verliefd is.” Op een jongen van zestien? ,,Ja, ze vindt het dan ook jammer dat haar personagevrienden niet ouder worden.”

 

Doordat je alleen maar de schreeuwers en opiniemakers hoort, is er voor de zwijgers en stotteraars geen ruimte meer.’

 

Alleen voor jullie’ geeft een stem aan de tallozen die wel een verhaal hebben maar daarmee niet of zelden naar buiten treden. Van Dolron: ,,Mensen die achter microfoons of op podia staan, zijn vaak nogal bijdehante mensen. Doordat je alleen maar de schreeuwers en opiniemakers hoort, is er voor de zwijgers en stotteraars geen ruimte meer. Ik vind het mijn taak als theatermaker om die mensen aan het woord te laten. Dat levert een paradox op: iemand die niet gehoord wil worden maar wel een verhaal heeft waarvan ik denk dat het een belangrijke bijdrage levert aan al die mensen die wel gehoord willen worden. Tegenwoordig mag je geen moeilijke woorden gebruiken en zo, want doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg. Zij is juist iemand die het aandurft om langer over dingen na te denken. Ik hoop dat de bezoekers daarover gaan nadenken en ook bij zichzelf meer durven toelaten.”

 

Zij is zo’n vrouw bij wie je je met je vriendinnen afvraagt of ze zielig is of niet.’

 

Louise is eenzaam, maar niet zielig, ze wil ook niet zielig gevonden worden. Schluter: ,,Ze is de vrouw die je niet meteen ziet, die naast je zit in een café, twee uur op een enkele koffie, die alleen uit eten is. En dat je je afvraagt met je vriendinnen of dat zielig is of niet. Is niet zielig, zegt ze. Iedereen kent dat gevoel wel, dat als je langs een café loopt en iemand alleen ziet zitten je daarover meteen je oordeel klaar hebt. Nou ja, er zit ook wel iets zieligs aan, denk je. Maar het kan ook heel anders zijn. Misschien is het wel hartstikke levendig en vol in haar hoofd en heeft ze heel oorspronkelijke gedachten. Ik kan me voorstellen dat je als toeschouwer het gevoel krijgt dat zij gelukkig eenzaam is. Dat heeft iets blijmoedigs.”

 

Als je op een verjaardag zegt, ik ben eenzaam, dan valt er een doodse stilte.’

 

Sommige emoties zijn lastig in woorden te vangen, omdat de taal daartoe tekortschiet, zegt Van Dolron. ,,Als je op een verjaardag zegt: ik heb een relatiecrisis, blijven mensen gewoon doorgaan met eten en praten. Maar als je zegt: ik ben eenzaam, dan valt er een doodse stilte. Of als je zegt: ik huil mezelf wel eens in slaap omdat ik een arm om me heen wil. Dan gaat iedereen kapot. Terwijl dat gewoon bij het leven hoort.”

 

Laura van Dolron schreef de tekst in nauwe samenspraak met Ariane Schluter. ,,Het is een prachtige tekst”, zegt de laatste. ,,Vol meanderende gedachten die lichtvoetig zijn. Tegelijk komt er een ongelooflijke waarheid langs.” Van Dolron, nuchter: ,,Ik had het nooit zelf kunnen spelen. Ik had het ook niet geschreven als ik niet met Ariane had gepraat over wat het zou worden. Ik ben best wel eigenwijs, ik creëer steeds mijn eigen wereldje. Dan is het best spannend om te horen wat uit een andere hoek komt.”

 

Ik ben een dominee, dat is zij niet.’

 

Louise is het alter ego van de schrijfster. ,,Toch is zij heel anders dan ik”, zegt Van Dolron. ,,Zij is veel bescheidener. Ik ben een dominee, dat is zij niet. De flyertekst zegt: ‘Zij is de vrouw die ik soms hoop en soms vrees te zijn.’ Zij is 42, ik ben 35. Dat is een leeftijd waarop je gaat nadenken over kinderen en over die prins op dat witte paard. Louise is een projectie van wat er met mij zou kunnen gebeuren als ik de boot die ik nu dreig te missen ook écht ga missen. Dan word ik misschien zoals zij, maar ik geloof dat ik het helemaal niet erg zou vinden om zo te zijn.”

 

Voorstelling ‘Alleen voor jullie’ door In Goed Gezelschap van Laura van Dolron en Het Nationale Toneel. Tekst & regie: Laura van Dolron. Met Ariane Schluter.

 

Maart, 2012

UA-37394075-1