Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Ariane Schluter: ‘Niet klagen, we moeten door’

De drie zusters in Tsjechovs gelijknamige onverwoestbare toneelstuk willen weg. Naar Moskou! Hun dromen achterna. Ze hunkeren in een wereld op drift naar liefde, maar telkens komt er iets tussen. Het Nationale Toneel laat de gezusters opnieuw dromen in een topcast. Met Ariane Schluter als de oudste dochter Olga. ,,Niet klagen. Schouders eronder, hup, we moeten door.” 

 

‘Drie zusters’ gaat over het grote verlangen naar een groots en meeslepend leven, zo’n leven waarnaar iedereen wel eens verlangt. ,,Dat wordt in het stuk gesymboliseerd door Moskou”, zegt Ariane Schluter, sinds twee jaar in het bezit van de prestigieuze Theo Mann-Bouwmeesterring die haar collega Anne Wil Blankers aan haar doorgaf. ,,Moskou is een metafoor voor veel grote verlangens. Dat het moeilijk is om je verlangens in daden om te zetten. Het gaat ook over het verlangen naar liefde. En dan blijkt dat het gras aan de andere kant van de heuvel altijd groener is.”

De drie zusters zijn in een wereld die snel verandert lichtelijk stuurloos geworden door de dood van hun vader. ,,Hij was een beetje een potentaat. Enorm dominant. Dat ze nu wat stuurloos zijn, komt door dat ze zo gewend zijn aan die ijzeren hand van die vader. Het komt heel vaak in het stuk voor dat ze zeggen: niet huilen, houd je in. Het is een vorm van zelfkastijding. Ze mogen niet bij de pakken neerzitten.”

Ariane Schluter speelt de oudste van de drie. De middelste van de drie, Masja, wordt gespeeld door Anniek Pheifer. Katja Herbers doet Irina, de jongste. ,,We willen nadrukkelijk de verschillen benaderen van die drie. Olga staat voor het zorgende, ze neemt het leed van de wereld op zich. Ze is een soort moeder voor de jongste. De moeder is heel jong weggevallen. Masja staat voor de woede, voor het ongeluk dat ze in het hier en nu ondervindt. Irina staat voor de hoop en het optimisme. Maar alles verschuift gedurende het stuk.”

Wat is Olga voor een vrouw? ,,Haar tragiek is dat ze geen man heeft gevonden in haar leven. Tegen haar zusje zegt ze op zeker moment: ‘Trouw met die man. Ik nam iedereen, die me maar wilde hebben, als het maar een correct en fatsoenlijk man was. Hij mag voor mijn part oud zijn, ook dan zou ik hem nemen…’ Zij wil zo graag een getrouwde vrouw zijn. Maar ze heeft de boot gemist, zoals dat heet. Ze doet desondanks haar best om rechtop te blijven staan. Niet klagen. Schouders eronder, hup, we moeten door.” Is zij een herkenbaar karakter? ,,Voor mijzelf? Nee. Daarvoor staat ze ver van mij af. Maar dat is juist leuk. Hoe verder de personages die je speelt van je af staan des te meer je kun je ze naar je toe halen.”

Regisseur Theu Boermans, sinds vorig seizoen directeur van Het Nationale Toneel, is een begenadigd Tsjechov-verteller. Om de zoveel tijd neemt hij de handschoen op om een van de moderne toneelklassiekers van de grote Rus een nieuwe, eigentijdse draai te geven. ,,Hij duikt er helemaal in zodat het onder je huid gaat zitten”, zegt Schluter. Een aantal jaren geleden regisseerde hij bij zijn toenmalige gezelschap De Theatercompagnie een heel realistische ‘Drie zusters’. ,,Het is nu veel abstracter vormgegeven en qua stijl veel moderner, het gaat meer over mensen van nu.”

Heel actueel is de manier waarop Tsjechov mensen toont die niet kunnen omgaan met grote veranderingen in een wereld op drift. Het is, vindt Ariane Schluter, tegelijk een hoopvol stuk. ,,Je hebt shakespeareaanse en tsjechoviaanse vertellingen. Het grote verschil is dat Shakespeare eindigt met een heleboel lijken op het toneel. Bij Tsjechov is iedereen er nog, al moeten de personages alle zeilen bijzetten om zich staande te houden. Ze behouden een soort hoop en optimisme, al komen ze geschonden uit de strijd tevoorschijn.”

Schluter speelde eerder dit jaar de bijzondere toneelmonoloog ‘Alleen voor jullie’, een tekst van Laura van Dolron over een eenzame ziel die beslist niet zielig is. ,,Ik heb daar geen spijt van. Maar het was een turbulente tijd voor mijn hoofd. Het spelen van een monoloog is heel eenzaam. Soms waren het fantastische avonden, dan werd het publiek zo je tegen- of medespeler. Maar het was ook zwaar, ik moest het zo uit mezelf halen. Ik had het niet willen missen, je komt er als actrice weer verder mee”, zegt de actrice die zelf geen zendingsdrang voelt. ,,Ik wil liever verdwijnen in een rol.”

Ze ziet ernaar uit om weer in een groot ensemble op het toneel te staan, ,,zodat ik op de vloer weer veel mensen in de ogen mag kijken”. Onder hen topacteurs als Mark Rietman, Hans Croiset en Jaap Spijkers. Ze speelt in het seizoen 2012-2013 ook in ‘Strange interlude’, een reprise van de voorstelling van tien jaar geleden, waarvoor ze indertijd de Theo d’Or ontving, de prijs voor de beste actrice. ,,Daar verheug ik me zeer op, dat is zo’n dierbare voorstelling. En het is altijd leuk om op pad te gaan met een grote groep. Samen in de bus. Dat geeft een heerlijk soort zigeunergevoel.”

 

Voorstelling ‘Drie zusters’ van Anton Tsjechov. Regie: Theu Boermans. Met Ariane Schluter, Anniek Pheifer en Katja Herbers en verder o.a. Mark Rietman, Jaap Spijkers, Hans Croiset, Antoinette Jelgersma, Vincent Linthorst. www.hetnationaletoneel.nl

 

Ariane Schluter in vogelvlucht

Ariane Schluter, de jongste van vijf dochters van een huisarts uit Leidschendam, speelde na de toneelschool in uiteenlopende stukken, van Tsjechov tot Shakespeare, en deed aanvankelijk kleine tv-rollen. Haar grote doorbraak kwam met ’06’, over een jonge vrouw die de eenzaamheid probeert te verdrijven met telefoonseks, eerst in het toneelstuk in de regie van Johan Doesburg, daarna in de film van Theo van Gogh. Onder regie van Alex van Warmerdam speelde ze in ‘De jurk’, ‘Kleine Teun’ en ‘Ober’. Een opvallende rol speelde ze in ‘Terug naar de kust’ (2009), een film naar het gelijknamige boek van Saskia Noort. In de theaters excelleerde ze onder meer in ‘Medea’, ‘Eden’ van Het Groote Hoofd en in ‘Strange interlude’ van Het Nationale Toneel, waaraan ze als actrice verbonden is. Voor haar rollen in de laatstgenoemde twee stukken ontving ze de Theo d’Or, de prijs voor de beste actrice.

UA-37394075-1