Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Arjan Ederveen: ‘Zet mij maar op een stoel in het weiland’

Een van de verrassingen dit theaterseizoen is het eerste soloprogramma van Arjan Ederveen. In ‘Ederveenzaamheid’ kruipt de theatermaker en eertijdse tv-maker in de huid van uiteenlopende typetjes om de eenzaamheid van de mens te duiden. ,,Het is vooral komisch, maar er vallen ook dooien.”

 

De solo is een langgekoesterde wens van Arjan Ederveen. Maar het kwam er niet van door andere projecten én omdat hij zich graag mag warmen aan het gezelschap van andere acteurs. ,,Het heeft altijd ergens in mijn achterhoofd gespeeld. Maar ik heb het altijd een beetje voor me uitgeschoven. Ja, omdat ik het heel erg gezellig vind om met collega’s toneel te spelen.”

 

De angst om na zijn solo in een zwart te gat te vallen is bij voorbaat weggenomen doordat hij nu al weet wat hij daarna gaat doen. Dat geeft rust:

 

,,Ik weet nu al dat ik de hele zomer vrij ben en niet hoef te spelen. Ik ga volgend jaar met een aantal hele leuke collega’s weer aan de slag bij het Ro Theater.” Als de première van ‘Ederveenzaamheid’ achter de rug is, begint hij voor het Rotterdamse gezelschap bovendien met het schrijven van een nieuw toneelstuk dat van de zomer klaar moet zijn.

‘Ederveenzaamheid’ – de titel spreekt voor zich – is niet zozeer een onemanshow als wel een toneelstuk ‘over eenzaamheid en alleen-zijn’. Ederveen wil het zo spelen dat het voor het publiek is alsof hij het allemaal ter plekke verzint. ,,Ik hoop echt dat de mensen die komen kijken het gevoel hebben: hij schudt het werkelijk uit zijn mouw, en dat ze denken dat dit de ene avond is waarop het zo gelopen is.”

 

DE EENZAAMHEID VAN DE MODERNE MENS

 

De eenzaamheid van de moderne mens loopt als een rode draad door de voorstelling. ,,Het is een thematiek die iedereen aanspreekt en iedereen herkent. Dat geldt ook voor mezelf natuurlijk. Ben ik eenzaam of ben ik niet eenzaam? Ben ik alleen of wil ik alleen-zijn? Wat heb ik met relaties en hoe wil ik mijn leven invullen. Het gaat over verlies en dat je door moet gaan. Ik stel in het stuk terloops algemene levensvragen.”

 

Hoe eenzaam of alleen voelt Arjan Ederveen zich zelf?

 

,,De tekst is van mezelf, het komt uit mezelf, dus zit erin wat ik voel en ervaar. Ook in eenzaamheid. Eenzaamheid in mezelf en in de samenleving. We zitten in een maatschappij waarin we maar van alles moeten en alles moeten kunnen. Waarin we overal vandaan moeten kunnen bellen en vreemd en paniekerig opkijken als dat niet altijd kan.”

 

In wezen, filosofeert Ederveen hardop, zitten we allemaal zo in onze eigen kleine gevangenis. Het internet is onmetelijk en onbeperkt, de hele wereld stroomt binnen, mensen communiceren met elkaar in sociale netwerken, maar de vraag is wat de kwaliteit van dat contact is en of we er juist niet eenzamer van worden.

 

,,Je kunt chatten, je hebt Facebook en wat al niet. Het is maar waar je voor kiest. Heel veel mensen zijn er heel blij mee, met internet en al die vriendensites. Ik zou het dodelijk vermoeiend vinden. Ik ben ook wel erg blij met internet. Ik weet hoe ik mijn mail moet beantwoorden en dat ik mijn telefoon niet altijd hoef te beantwoorden, dat ik zelf kan bepalen wanneer ik terugbel of reageer.”

 

GEEN GROTE FEESTEN

 

Ederveen trekt zich graag even terug uit de hectiek om van de rust en stilte te genieten.

 

,,Ik kies ervoor om op een stoel in een weiland te gaan zitten, om naar een bloemetje te kijken en niet steeds contact met andere mensen te zoeken. Niet dat ik dat niet wil, het is leuk om een gesprek te hebben, maar een gesprek van één op één met iemand. Niet via chatten, Facebook, en ook niet via grote feesten, nee, dat is allemaal niet aan mij besteed.”

 

In hoeverre is dit terug te zien in de voorstelling? ,,Op een gegeven moment komt internetseks voorbij. Maar uiteindelijk gaat het gewoon over een relatie tussen een man en een vrouw. Die uit elkaar gaan en aan het eind toch weer bij elkaar komen. Eigenlijk kunnen ze niet zonder elkaar.”

 

Een van de andere typetjes is ‘de rioolrat’, licht hij toe. ,,Figuurlijk gesproken. Het is meer een showbeest. Hij haalt het instinct bij de mensen naar boven. Het gaat wel mis bij het echtpaar, maar het loopt goed af. Het toneelstuk moet toch een happy end hebben. Het echtpaar leeft nog lang en gelukkig, maar met het gevoel dat het kwaad ieder moment om een hoekje kan komen kijken.” Daarbij draaft Ederveens trouwe hond Stuk nu en dan als theaterdier Lassie én een roze poedel de catwalk op en neer.

 

KREATIEF MET KURK’ EN THEO & THEA

 

Ederveen maakte op televisie naam met Theo & Thea (met de hazentanden), de parodie Kreatief met Kurk en de fijnzinnige portretten in ’30 Minuten’. Hij maakte films en is nu alweer jaren actief in het theater. ,,Daar ligt mijn hart.” Hij maakt liefst toneelstukken en speelt het liefst toneel ‘voor echte mensen’. Op tv is hij vanaf deze week opnieuw te zien bij omroep Max – Ederveen is 55 – in de opgepoetste versie van het onverwoestbare spelletjesprogramma ‘Wie van de drie’, met de andere panelleden Martine Bijl, André van Duin en Ernst Daniël Smid. ,,Dat is voornamelijk heel erg gezellig.” Hij verzorgt op tv ook geregeld gastoptredens, zoals nu in Koefnoen – de makers Owen Schumacher en Paul de Groot zijn bewonderaars van Ederveen – waarin hij een malotige dirigent speelt in de ‘reallife soapumantairereeks Hardkoor’.

 

ROND DE FEESTDAGEN

 

Door zijn lange solotournee slaat hij rond de feestdagen de traditionele familievoorstelling bij het Ro Theater over. Daarin was hij vorig seizoen te zien in ‘Moord in de kerststal’ naar Agatha Christie, een musicalachtige show in oer-Britse traditie van de Christmas pantomime, vol slapstick en potsenmakerij, waarin Ederveen de show stal. Volgend jaar is hij weer van de partij, verzekert hij.

 

‘Ederveenzaamheid’, geregisseerd door theatermaker Rik Hoogendoorn die hij kent van de kleinkunstacademie, trekt tot en met april langs de kleine en grote theaters. Ziet hij er als gezelligheidsdier niet tegenop om moederziel alleen op tournee te gaan?

 

,,Je hoeft niet ongerust te zijn, hoor. Ik heb een chauffeur die me rijdt en ik heb een technicus. Ik heb deze keer geen tegenspelers, dat is waar. Maar ik heb ’s avonds de zaal die me tegenspel gaat geven. Dus ik heb mijn handen vol.”

 

Voorstelling: ‘Ederveenzaamheid’. Regie: Rik Hoogendoorn. Tekst en spel: Arjan Ederveen.

 

Oktober, 2011

UA-37394075-1