Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Bij kanker het lot in eigen hand

Hoe houd je als kankerpatiënt de regie over je eigen ziekteproces? Die vraag staat centraal in VPRO Thema ‘Kanker, je lot in eigen hand’ over het toegenomen zelfmanagement door patiënten. In het programma kijken we mee over de schouders van vijf patiënten.

 

,,We zien hoe zij met hun oncoloog omgaan en waar hun zelfmanagement toe leidt. Hoe ze zichzelf daaronder voelen. Maar ook hoe oncologen daarover denken,’’ licht samensteller Hans Simonse toe. Tevens wordt een weduwe gevolgd. ,,Zij verrichtte zelfmanagement voor haar man. Achteraf, nadat haar man was overleden, bleef ze worstelen met vragen. Of ze wel genoeg gedaan had. Of ze in het hele traject niet iets was misgelopen of over het hoofd had gezien.’’

 

HET IS SOMS NET EEN GOKKAST’

Een op de drie Nederlanders krijgt kanker, zo laten de statistieken zien. Maar ‘Kanker, je lot in eigen hand’, benadrukt Simonse, is geen programma dat in negentig minuten laat zien ‘hoe erg het is’. De thema-uitzending wil een maatschappelijke ontwikkeling laten zien, waarbij ,,het lijkt alsof je steeds meer verantwoordelijk wordt voor je eigen lot’’.

 

Volgens Simonse begint dat al als je nog geen kanker hebt:

 

,,Want: hoe kun je het voorkomen? We worden bestookt met informatie over wat we wel en vooral niet moeten doen. Mensen worden steeds meer gedwongen om over dingen na te denken. Dat je misschien toch iets minder rood vlees moet eten, dat je meer moet bewegen, dat je in elk geval niet moet roken. Dat je op deze manier de kans kunt verkleinen.’’

 

Vroeger schikten de mensen zich in hun lot. Dat is allang niet meer het geval.

Simonse: ,,We vertrouwden ooit blind op de arts. Het is terecht dat we dat in heel veel gevallen niet meer doen. De vraag is: als je zelfmanagement pleegt, krijg je dan een betere behandeling? En is het omgedraaid ook zo dat mensen die dat niet doen minder kans hebben?’’

 

TEGENSTRIJDIGE INFORMATIE

Als de diagnose eenmaal is gesteld, kan de patiënt zich gemakkelijk verliezen in een woud van (tegenstrijdige) informatie.

 

,,Juist in die fase is er grote behoefte om controle te houden, om zeker te weten dat je de beste arts hebt, het beste ziekenhuis, de beste behandeling, dat je niets over het hoofd hebt gezien. Want er staat natuurlijk wel wat op het spel: je eigen leven. Dat gevoel heb je meteen als je de diagnose kanker krijgt: we leveren ons niet zomaar uit aan de goden/artsen. We willen een hoop informatie over de reis die we door behandelland gaan afleggen.’’

 

Een andere tendens is volgens Simonse het idee dat we de kans om kanker te krijgen zelf kunnen beïnvloeden. Onder meer door onze voeding of levenswijze. Maar ook door ons regelmatig te laten onderzoeken:

 

,,We reizen mee met een zakenman naar Duitsland, die zich voor 1100 euro in een prescanner op tumoren liet checken. In het bedrijfsleven raakt het steeds meer in de mode om dit soort testen aan de secundaire arbeidsvoorwaarden toe te voegen.’’

 

EXPERIMENT OP DE TU DELFT

Dat zal niet voor iedereen zijn weggelegd:

 

,,Nee. Op maandbasis betekent dit dat je elke maand honderd euro meer aan zorgkosten kwijt bent. Maar er zit ook een andere kant aan. Het is niet helemaal onzinnig. Op de TU Delft hebben we een experiment gefilmd waarbij medewerkers ’s ochtends op hun werk hun computer aanzetten en eerst een gezondheidstest doen. Die worden bij wijze van experiment gecoacht op hun gezondheid.’’

 

Wat heeft programmamaker Simonse tijdens het maken het meest gefrappeerd of aangegrepen?

 

,,Dat het, en nu chargeer ik een beetje, een behoorlijke gokkast is. Bij het vinden van de juiste informatie en behandeling voor bepaalde vormen van kanker moet je toch wel een hoop geluk hebben en de juiste artsen weten te vinden. Het hebben van kanker is al behoorlijk belastend. Dat is een baan op zich. Maar als je intensief aan zelfmanagement wilt doen en de regie over je eigen leven en de behandeling in eigen hand wilt houden of proberen te houden, heb je er nog een flinke baan bij.’’

 

November, 2011

UA-37394075-1