Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

W.F.Hermans, de biermagnaat en de minnares

Schrijver Willem Frederik Hermans, biermagnaat Freddy Heineken en diens minnares Nan Los zul je niet snel in één adem horen noemen. Toch gebeurt dat in de aflevering ‘De werkelijkheid van W.F. Hermans’ van Andere Tijden, het geschiedenismagazine van de publieke omroepen NTR/VPRO. (meer…)

Tom Lanoy blaast voetnoot uit Koude Oorlog nieuw leven in

In ‘Heldere hemel’, het Boekenweekgeschenk van 2012, blaast de Vlaamse schrijver Tom Lanoye (1958) een voetnoot uit het laatste jaar van de Koude Oorlog nieuw leven in. Dat doet hij op zijn karakteristieke wijze: niet vies van het grote gebaar maar tegelijk houdt hij het klein en ingetogen. (meer…)

Nico Dijkshoorn speelt met vriendschap

In zijn flinterdunne Boekenweekessay ‘Verder alles goed’ varieert Nico Dijkshoorn op het Boekenweekthema ‘Vriendschap en andere ongemakken’. Dat doet de huisdichter en cynische dwarskop van ’s lands invloedrijkste culturele en politieke televisieprogramma De wereld draait door zoals we dat van hem gewend zijn: even ingetogen als onbehouwen. (meer…)

A.L.Snijders heeft ‘geen ambitie, geen zitvlees’

A.L. Snijders schrijft zeer korte verhalen, ofwel zkv’s. Vreemd is dat niet. Hij heeft geen zitvlees en geen ambitie maar omdat hij het schrijven niet kan laten, heeft hij van de nood een deugd gemaakt. De documentaire ‘A.L. Snijders, een handige dromer’ portretteert deze onafhankelijke geest en schrijver van een bijzonder oeuvre. (meer…)

Sándor Márais portret van een zwervende dandy

‘Ik hoor bij niemand’, sombert Sándor Márai (1900-1989) halverwege zijn ‘Bekentenissen van een burger’ over zijn gelukkige jeugd waarin hij zich misplaatst voelde. ‘Er is geen mens ter wereld – of het nu om vrouwen, vrienden of verwanten gaat – van wie ik de aanwezigheid langere tijd kan verdragen.’ (meer…)

Léon van der Sanden en de nachtmerrie van Frits van Egters

In 1996 verraste theatermaker Léon van der Sanden (1953) met zijn toneelbewerking van Gerard Reve’s ‘De avonden’ (1947). Hij heeft zich nu opnieuw laten inspireren door de Nederlandse romanklassieker over de weifelmoedige pestkop Frits van Egters die zich afzet tegen zijn kleinburgerlijk milieu. ,,’De avonden’ zou eigenlijk permanent ergens gespeeld moeten worden.” (meer…)

Proust en het vulgaire snobisme van een verloren wereld

’A la recherche du temps perdu’, het levenswerk van de Franse schrijver Marcel Proust (1871-1922), blijft onverminderd zowel kunstenaars als lezers inspireren. (meer…)

Erwin Mortier: ‘Het is slikken en huilen’

De moeder van de Belgische schrijver Erwin Mortier lijdt sinds haar 57e aan Alzheimer. De zoon schreef er een boek over, ‘Gestameld liedboek. Moedergetijden’. ,,Ik kijk er niet op neer dat literatuur een soort fundamentele troost en herkenning kan bieden.” (meer…)

Emily Dickinson – ’t graf rijst niet hoger voor de held

Eenzelvig en wereldvreemd. Dat is van oudsher het beeld van de legendarische Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886). Haar poëzie die ze tijdens haar leven bij zich hield als een kloek haar jong, is nu grotendeels in het Nederlands overgezet. (meer…)

De wereld van arts en patiënt in boeken

In ’Ziektebeelden – Essays over literatuur en geneeskunde’ passeren de meest uiteenlopende ziekten en aandoeningen. Het aantal thema’s dat terloops dan wel uitvoerig wordt beschreven, is schier eindeloos. (meer…)

Tegen wie ziek is wordt gelogen

Proust, Dostojevski, Vestdijk, Tsjechov en Kafka. Grote schrijvers die bovendien meesters waren in het van binnenuit beschrijven van de zieke mens. Ze waren daartoe niet alleen in staat dankzij hun verbeeldingskracht, maar ook omdat ze een ziekte zelf aan den lijve hadden ondervonden of omdat ze die als (huis)arts, zoals Tsjechov en Vestdijk, van nabij konden observeren. De betekenis en heilzame werking van hun boeken en van nog zeventig andere schrijvers vormen de rode draad van ’Ziektebeelden – Essays over literatuur en geneeskunde’. (meer…)

Wislawa Szymborska: ‘Ik praat niet over mezelf’

De mediaschuwe Wislawa Szymborska leeft sinds ze in 1996 de Nobelprijs voor de literatuur ontving in afzondering. Maar John Albert Jansen slaagde erin om de Poolse dichteres voor zijn camera te krijgen. Het resultaat is de mooie documentaire ‘Einde & Begin, een ontmoeting met Wislawa Szymborska’. (meer…)

James Salter – het verleden is een vloedgolf

In Nederland is het korte verhaal een veronachtzaamd genre. In de Verenigde Staten staat het in veel hoger aanzien. Vandaar dat zoveel grote verhalenschrijvers Amerikanen zijn, onder wie James Salter (New York, 1925), van wie dezer dagen zijn jongste verhalenbundel ‘Laatste nacht’ in vertaling is verschenen. (meer…)

Bijbeltaal op de huid van de tijd

Een ’list van de duivel’ werd het genoemd. En bij sommige theologen en geestelijken rezen bij een eerste inzage de haren te berge. Zelden zal een vertaling zoveel opwinding hebben veroorzaakt. Maar we hebben het ook niet over zomaar een vertaling, maar over die van de Bijbel, het boek der boeken in de westerse, op christelijk(-humanistische) leest geschoeide samenleving. De Nieuwe Bijbelvertaling werd in oktober 2004 plechtig gepresenteerd in het bijzijn van koningin Beatrix. (meer…)

Victor Löw en ‘De aanslag’: ‘Waar Anton is, is er geweld’

Eind oktober 2010 overleed Harry Mulisch. Nog geen drie maanden later is een van zijn grootste successen, ‘De aanslag’, in het theater te zien. Een toneelstuk over goed en fout, schuld en boete. ,,Overal is geweld,” zegt Victor Löw die de hoofdrol speelt. ,,Ook in onszelf, maar dat heb je zelf niet in de gaten.” (meer…)

Tsjechov: alleen voor wie humor heeft

De Russische (toneel)schrijver Anton Pavlovitsj Tsjechov (1860-1904) stierf op 44-jarige leeftijd in het Duitse kuuroord Badenweiler als een vreemdeling in een vreemde stad, ver weg van familie en zijn publiek, aan de gevolgen van tuberculose, waaraan hij twintig jaar leed. (meer…)

Kees van Beijnum: ‘Wat je niet krijgt ga je zoeken’

In ‘Paradiso’ van Kees van Beijnum (1954) wil een man van zijn vrouw af. Maar zij is zoek, waardoor zijn leven een geheel andere wending krijgt. Niets in het huwelijk is wat het lijkt. Gesprek met de schrijver, die op de Amsterdamse Zeedijk opgroeide tussen het vluchtige genot en van een stadsmens een plattelander werd, zoals de hoofdpersoon van zijn nieuwe roman. ,,Wat je niet krijgt ga je zoeken.’’ (meer…)

Jan Siebelink en de stille hoop van aartstwijfelaar

NCRV Dokument toont in Pieter Verhoeffs tv-portret ‘Het onzegbare’ de hype rond de roman ‘Knielen op een bed violen’ (2005) van Jan Siebelink. Siebelinks boek gaat over de zware jeugd van de schrijver die werd beheerst door de vaderfiguur, die onder invloed van rondtrekkende predikers zijn werk veronachtzaamde en van zijn gezin vervreemdde. (meer…)

Godfried Bomans, publiekslieveling met excentrieke trekjes

De ruim veertig jaar geleden overleden Godfried Bomans (1913-1971) drukte jarenlang zijn stempel op de Nederlandse samenleving. Toch was de schrijver en tv-persoonlijkheid niet eerder onderwerp van een breed opgezette tentoonstelling. (meer…)

Fik Meijer: ‘Mandela is voor mij een superheld’

De status van grote figuren als John F.Kennedy en John Lennon, Napoleon en Nelson Mandela, moeder Theresa en Madonna is terug te voeren tot die van de helden in de antieke oudheid. Classicus Fik Meijer (1942, Leiden) verdiepte zich in uiteenlopende typen helden en heldinnen uit de Griekse en Romeinse tijd, en schreef er ‘Bejubeld & verguisd’ over. ,,Zonder mythevorming geen heldenstatus.’’ (meer…)

K.Schippers: ‘Het boek zal nooit het loodje leggen’

In ‘De hoedenwinkel’ van K.Schippers (1936) valt de taal uit zoals het licht in een hele wijk kan uitvallen. Gesprek met een literaire eenling die onverstoorbaar verder schrijft. ,,Geloof me, het boek zal nooit het loodje leggen. Daar is de vorm te goed voor.’’ (meer…)

Zonder humor is de dichter verdacht

Scherts, satire en ironie’ luidt het thema van de 72ste Boekenweek (2007), onder het motto ‘Lof der Zotheid’. Een wat omslachtige manier van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) om de ‘humor in de letteren’ te promoten in de breedst mogelijke zin. (meer…)

Wislawa Szymborska: ‘Verschrikkelijk om over jezelf te lezen’

Ze is wars van publiciteit en bemoeizucht. Toch is er nu de eerste biografie verschenen van Nobelprijswinnares Wislawa Szymborska (1923), ‘Prullaria, dromen en vrienden’. Tegelijk kwam een nieuwe bundel van de Poolse dichteres uit, ‘Dubbele punt’, gedichten van vertrouwd hoog niveau. (meer…)

Bij Wislawa Szymborska heb je geen sleutel nodig

De bundel ‘Dubbele punt’ (2007) van Wislawa Szymborska bevat slechts zeventien gedichten. Dat lijkt weinig, maar ze zijn gemiddeld flink aan de lengte, enkele verzen waaieren pagina’s lang breeduit over de bladspiegel. Bovendien mag de productie van de Poolse dichteres bescheiden zijn, de kwaliteit van haar poëzie blijft onverminderd hoog. (meer…)

Vasili Grossman, hoop op de rand van de afgrond

Jarenlang rustte er een vloek op ‘Leven & Lot’ (1960), het monumentale levenswerk van de Russische schrijver Vasili Grossman (1905-1964). Na een halve eeuw is er eindelijk een Nederlandse vertaling van deze moderne klassieker, waarin het leven in een totalitair systeem en de slag bij Stalingrad gedetailleerd worden beschreven. (meer…)

Hans Magnus Enzensberger over Hitlers onverzettelijke tegenstander Hammerstein

De Duitse dichter, (toneel)schrijver, essayist en denker Hans Magnus Enzensberger (1929) geniet als Europees intellectueel een grote reputatie. In zijn boek ‘De eigenzinnigheid van Hammerstein’ (2008), een bestseller in Duitsland, beschrijft hij de levensgeschiedenis van de hoogste Duitse militair die niet zwichtte voor Hitler. ,,Hij was te verstandig om een held te zijn.’’ (meer…)

Charlotte Roche en ‘Vochtige streken’: pornografie of provocatie?

In Duitsland raken ze niet uitgepraat over Charlotte Roche (1978) en haar bestseller ‘Feuchtgebiete’, vertaald als ‘Vochtige streken’. Is het een pornografisch geschrift of een feministisch manifest? Een literair vod of een geslaagde provocatie? (meer…)

Het ontregelende, vervreemdende toneel van Wanda Reisel

Wie leest er nog toneel? Weinigen, en dat is jammer, want de toneelstukken van Wanda Reisel (1955) maken niet alleen indruk in het theater, ook op papier blijven ze glansrijk overeind. (meer…)

‘Wie muziek maakt is nooit ongelukkig’

,,Muziek is perfectie, muziek is alomvattend. Literatuur blijft altijd benadering”, zei Anna Enquist eens in een lezing over muziek en literatuur. En in ‘De beul’ van Judith Mok luidt de sleutelzin die geregeld in de roman terugkeert: ‘Wie muziek maakt is nooit echt ongelukkig.’ (meer…)

J.M.Coetzee: schuw, verlegen en omstreden

De Zuid-Afrikaanse schrijver J.M.Coetzee (1940, Kaapstad), wiens oeuvre in oktober 2003 door de Zweedse Academie is bekroond met de Nobelprijs voor literatuur, is geen lachebekje. (meer…)

Willem Brakman – Schrijven op het kompas van de verbeelding

Willem Brakman (1922-2008) debuteerde betrekkelijk laat op 39-jarige leeftijd. Vervolgens werd hij een productief schrijver van romans vol elegant en barok proza, alsof hij de ‘verloren’ jaren moest inhalen. (meer…)

J.M.Coetzee en de kleur en geur van het kwaad

Waar ruikt het kwaad naar? Sulfer? Zwavel? Zyklon B? Of is het kwaad kleurloos en geurloos geworden zoals zoveel van de rest van de morele wereld?’ Het is een uitspraak van Elizabeth Costello. Zij is de hoofdpersoon van de ’roman’ ’Elizabeth Costello’ (2003) van de Zuid-Afrikaanse schrijver J.M.Coetzee (Kaapstad, 1940). (meer…)

Het bizarre leven van J.K.Rowling

In het openhartige filmportret ‘De laatste Harry Potter van J.K.Rowling’ van James Runcie legt de Britse schrijfster de laatste hand aan haar levenswerk en tegelijk leren we de schepper van een van de succesvolste romanseries aller tijden beter kennen. Daaruit blijkt dat de ene helft van het leven van Joanne of Jo Rowling doorsnee is en de andere volstrekt bizar. (meer…)

Robert Anker keert terug naar ‘mythisch’ Oostwoud

Robert Anker (1946) keert in ‘Negen levens – Een dorp als zelfportret’ terug naar zijn jeugd in het West-Friese Oostwoud dat in zijn boek mythische trekjes krijgt. Een zonnige jeugd met rafelrandjes in een dorp waar de in Amsterdam woonachtige schrijver, dichter en essayist al jaren niet meer komt. ,,Want dat paradijselijke eiland bestaat niet meer. Alles is weggevaagd. Het bestaat alleen nog in mijn hoofd.” (meer…)

Hans Münstermann: ‘Moeder is een heldin’

Hans Münstermann (Amsterdam, 1947) was de verrassende winnaar van de Ako Literatuur Prijs 2006 voor zijn roman ‘De bekoring’. Juryvoorzitter prinses Laurentien bekende dat zij van ontroering een traantje weg had moeten pinken toen zij de indringende roman las over een moeder die in 1960 haar gezin van zeven kinderen in de steek liet. (meer…)

Daniel Mendelsohn zoekt ‘zes van de zes miljoen’

De Amerikaanse schrijver Daniel Mendelsohn (1960) geeft familieleden die spoorloos verdwenen tijdens de Holocaust een stem in ‘Verloren. Op zoek naar zes van de zes miljoen’. In zijn boek krijgt een ‘persoonlijke voetnoot’ bij de Shoah een universele dimensie. ,,Zou jij kinderen redden of een moordenaar zijn?’’ (meer…)

Tijl Uilenspiegel, een onweerstaanbare rakker

Iedereen kent de schelm Tijl Uilenspiegel. Weinigen hebben de avonturen van de onverbeterlijke schavuit gelezen. Het verzuim kan goedgemaakt worden. Bij uitgeverij Voltaire is een fraaie uitgave van deze klassieker verschenen, zoals het verhaal ooit is opgetekend door de Franstalige Belg Charles De Coster (1827-1879). (meer…)

Viktor Meijer en de val van het opgeblazen ego

Toneelschrijver Victor Meijer debuteerde als romancier met ‘Miskend talent’. Een tragikomisch portret van een jonge schilder met megalomane trekjes. De hoofdpersoon heeft wel iets weg van de schrijver, geeft de Amsterdamse auteur toe. (meer…)

Laatbloeier D.Hooijer: ‘Sleur kan liefde kapotmaken’

D. Hooijer (Hilversum, 1939) vond zichzelf jarenlang een flop. Dat veranderde toen de schrijfster op latere leeftijd succes kreeg met haar verhalen. Daarvan raakte ze bijna in een depressie. Inmiddels is haar derde verhalenbundel ‘Sleur is een roofdier’ verschenen. (meer…)

Shakespeares duizelingwekkende maskerade

Iedere gek kan over Shakespeare schrijven en dat hebben er dan ook heel wat gedaan, schreef jaren geleden een Engelse literatuurprofessor. (meer…)

Henk ten Berge: ‘Geschiedenis is óók amusement’

Egmonder Henk ten Berge ging voor zijn boek ‘Spiegel van de lage landen’ op zoek naar het verhaal áchter (stand)beelden en monumenten. (meer…)

Kristien Hemmerechts: ‘Dutroux is, vrees ik, de beroemdste Belg’

In het land van Dutroux’ van Kristien Hemmerechts (1955) gaat over de draagwijdte van de geruchtmakende zaak Dutroux op de levens van ‘gewone’ Belgen. ,,Ik vrees dat Dutroux de beroemdste Belg is.’’ Een gesprek met de Vlaamse schrijfster over haar dikste roman tot dusver. (meer…)

Gustave Flaubert: ‘Mijn dikke gendarmegedaante is bedrieglijk’

Mijn leven is zo vlak als de tafel waarop ik schrijf,’ was een van de gevleugelde uitspraken van Gustave Flaubert (1821-1880). En aan dat bureau werkte de Franse meester vrijwel dagelijks aan zijn romans. Of schreef hij brieven. In ‘Geluk is onmogelijk’ is een deel van Flauberts omvangrijke correspondentie opgenomen die het tweede deel van zijn leven beslaat. (meer…)

Ramsey Nasr: ‘Je moet een dikke huid hebben’

Ramsey Nasr werd in 2009 na een tumultueuze campagne met overmacht tot Dichter des Vaderlands uitverkozen. Bij zijn ‘kroning’ beloofde hij meer aanwezig te zijn dan zijn voorganger. Op ruim de helft van zijn ambtstermijn, voorjaar 2011, is het tijd om een tussenbalans op te maken. ,,Je moet jezelf steeds opnieuw uitvinden.” (meer…)

Robert Anker: ‘Een gedicht moet iets ongrijpbaars hebben’

,,Een goed gedicht moet iets ongrijpbaars hebben,’’ zegt Robert Anker, die zich als dichter en schrijver voortdurend wil vernieuwen omdat hij zich anders verveelt. Hij is een rusteloze dichter, die altijd op zoek is naar een plek maar nergens thuishoort. Voorlopig hoogtepunt in zijn poëtisch oeuvre is ‘Nieuwe veters. Verzamelde gedichten 1979-2006’. Een oude titel voor een nieuwe uitgave, die ,,de lading perfect dekt. Je hebt oude schoenen maar nieuwe veters. Daar kun je alle kanten mee op.’’ (meer…)

Maarten Biesheuvel en de bezweringen van een angstkunstenaar

,,Verbaasd, verwonderd, verbijsterd ga ik door het leven.’’ Het is een treffend citaat uit het verhaal ‘Reis door mijn kamer’ uit 1984 van de schrijver Maarten Biesheuvel (Schiedam, 1939), aan wie de P.C.Hooftprijs voor 2007 is toegekend. (meer…)

Ann Patchett: ‘Adoptie hoeft niet rampzalig te zijn’

Met haar bestseller ‘Bel-Canto’ bond de Amerikaanse schrijfster Ann Patchett (1963) wereldwijd veel lezers aan zich. Ze bracht een bliksembezoek aan Amsterdam om haar nieuwe roman ‘Familie’ te promoten. (meer…)

Derde ‘Ik Jan Cremer’ – De gewiekste strategie van een lefgozer

Jan Cremer (1940, Enschede) beloofde jaren geleden al een ‘Ik Jan Cremer, derde boek’. Dat is er eindelijk toch van gekomen. Maar de kans dat deze roman het indertijd sensationele ‘Ik Jan Cremer’ uit 1964 naar de kroon zal steken lijkt klein. (meer…)

Jonathan Littell: De mens is een afgrond

Geen boek heeft de laatste jaren wereldwijd zoveel stof doen opwaaien als ‘De welwillenden’ (2006), de in het Frans geschreven debuutroman van de Amerikaan Jonathan Littell (1967). Het is een van de weinige romans waarin de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog niet door een slachtoffer maar door een dader worden verteld. (meer…)

Anna Enquist: ‘Het zal altijd een gemis blijven’

De roman ‘Contrapunt’ (2008) van Anna Enquist gaat over een moeder die haar dochter verliest. En dat komt heel dicht bij het leven van de schrijfster zelf. In 2001 verloor ze haar 27-jarige dochter bij een verkeersongeluk. ,,Het sterven van een kind slaat een leegte, die blijft, dat zal altijd een gemis blijven.’’ (meer…)

UA-37394075-1