Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

De doodsangst van een soldaat

In KRO’s ‘De wandeling’ ging presentatrice Hella van der Wijst op pad met een ex-militair die bij een eerdere missie, in Uruzgan, betrokken was. Hij begon vol goede moed aan zijn missie, ontsnapte aan de dood en keerde ontgoocheld en getraumatiseerd naar huis. Van der Wijst zocht de 26-jarige ex-militair Ivo van der Weele uit Brunssum op. Een binnenvetter.

 

In het begin van de wandeling, onder meer over het voormalig militair oefenterrein Brunssummerheide, laat Van der Wijst hem over zijn jeugd vertellen. Een glimlach breekt dan even door op het gekwelde gezicht van Van der Weele. Hij was een sportieve en stoere jongen, die op zijn zeventiende bij defensie kwam. ,,Soldaatje spelen! Soldaat heb ik van jongs af aan willen worden.” Het was ‘de mannelijkheid en het respect’ die hem het meest aantrokken in de krijgsmacht.

Hij zat bij een operationele eenheid en het was vanzelfsprekend dat hij naar Uruzgan zou gaan. Over de gevolgen en gevaren dacht hij nauwelijks na. ,,Het is een machocultuur waarin je zit.” Angst kende hij niet, ook niet toen hij moest invullen of hij gecremeerd of begraven wilde worden als hij zou sneuvelen.

Boordschutter Van der Weele ging in 2006 met de tweede lichting van Task Force Uruzgan naar Afghanistan. Na een relatief rustig begin kwam hij in een mortiergevecht terecht. ‘Ik dacht dat dit het einde was,’ schreef hij in zijn dagboek. ‘We wisten vanaf toen dat we niet gewenst waren.’ Kort daarna vloog er een raket over het kamp. Mortieren ontploften binnen de omheining. Van der Weele lag op zijn veldbed en in plaats dat hij volgens de voorschriften op de grond dekking zocht, rende hij naar buiten. Dat was zijn redding: ,,Op het bed waarop ik lag, had ik een boek liggen en dat was doorboord met scherven.”

Het zette zijn leven volledig op zijn kop. ,,Je bent niet meer de jongen die je was toen ze je uitzonden.” Daarna was hij nauwelijks nog in staat zijn werk te doen. Hij voelde de minachting van zijn kameraden en werd na amper zes weken op missie naar huis gestuurd. ,,Voor mijn gevoel werd ik uitgekotst,” zegt hij met dichte keel.

Thuis kon hij zijn draai niet meer vinden. Hij werd agressief en paniekerig, ruziede met zijn vrouw en begon te drinken. Normaal functioneren ging niet meer. Zijn vrouw, die ook een stukje mee wandelt, bleef hem ondanks alles steunen. ,,Als ik in haar schoenen had gestaan, had ik de koffers gepakt.”

Hij kwam onder behandeling en kreeg pillen. Bij hem werd uiteindelijk het Post Traumatisch Stress Syndroom (PTSS) vastgesteld, een beschadiging in de hersenen bij mensen die een schokkende gebeurtenis hebben meegemaakt.

‘De wandeling’ eindigt hoopvol en met een harde waarheid. Of hij niet teleurgesteld in zichzelf is? ,,Ja, ik ben tegen de lamp gelopen,” geeft hij toe. ,,Een stukje van mezelf is weg.” De sterke, lange vent, die bijna een kop groter is dan Van der Wijst, wordt even heel klein als boven hen een onweer losbarst. Hij schrikt zichtbaar van een donderklap en krimpt ineen. ,,Het is een soort herbeleving, die klap,” zegt hij verslagen. ,,Doodsangst is dan een overheersend gevoel.”

 

Januari, 2011

UA-37394075-1