Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

De Eames en het naoorlogs zitgeluk

De Amerikaanse cultuuriconen Charles en Ray Eames veranderden met hun Eames-stoel de manier waarop ‘de twintigste eeuw ging zitten’. Hun combinatie van functionaliteit en schoonheid was meteen een hit en zorgde voor veel zitgeluk.

 

Het maakte van architect Charles Eames en schilderes Ray Kaizer de belangrijkste vormgevers van het naoorlogse Amerika. In de NTR-reeks Het Uur van de Wolf laat de documentaire ‘Eames, Het echtpaar achter de stoel’ van Jason Cohn en Bill Jersey zien hoe beide ontwerpers konden uitgroeien tot zulke cultuuriconen.

 

Charles Eames stierf op 21 augustus 1978, zijn vrouw Ray Kaizer op de kop af tien jaar later. Volgens een van de ontwerpers in de film, die het echtpaar van nabij heeft meegemaakt, was dat niet toevallig. ,,Alsof ze op die dag gewacht had, als symbool van haar verbondenheid met Charles.”

 

De Eames verwierven succes in de jaren van de wederopbouw, in het begin van de consumptiemaatschappij.

 

De Eames maakten hun producten in een tijd dat de Amerikanen de crisis van de jaren dertig en oorlogsjaren achter zich wilden laten. Het was tijd voor vernieuwing, voor een nieuw esprit, het was het begin ook van de consumptiemaatschappij. De Eames speelden erop in door producten te maken die speelsheid en zakelijkheid ademden. Ze experimenteerden er lustig op los en waren tegelijk de massaproductie toegewijd. Jonge mensen die zich wilden onderscheiden en niet als hun ouders wilden zijn, kochten Eames-spullen, want dan was je hip en modern.

 

Niet alleen hun stoelen maar veel van hun producten zijn nu begeerlijke collectorsitems.

 

De Eames wisten hoe belangrijk goed communiceren is, hoe je een imago moet creëren en uitbuiten, en hoe je de aandacht vangt, desnoods met wat theater of een act. Een Eames-stoel oogt goed, zit uit de kunst, maar daarin is hij niet uniek. Het was de manier waarop hij ‘in de markt’ werd gezet waardoor hij tot een icoon kon uitgroeien. Niet alleen hun stoelen maar veel van hun producten zijn nu begeerlijke collectorsitems en een voorbeeld voor jonge vakgenoten.

 

Persoonlijke stempel

 

Het filmportret maakt duidelijk dat werk en privé van Charles en Ray Eames door elkaar liepen, dat alles wat ze maakten hun persoonlijke stempel droeg. Ze waren verschillende persoonlijkheden die door hun innige samenwerking boven zichzelf uitstegen. En al eiste Charles Eames alle credits op, zodra hij even vast kwam te zitten was ruggespraak met Ray voldoende om hem weer op het juiste spoor te krijgen.

Op archieffilm lopen ze hand in hand door het beeld, de flamboyante Charles die bij vrouwen in de smaak viel met zijn jongensachtige lach, en de onverwoestbaar glimlachende, tengere Ray.

 

Maakbare samenleving

 

De Eames geloofden heilig in de maakbare samenleving en de wereldwijde verspreiding van de Amerikaanse cultuur. En dat ongeneeslijke optimisme zie je terug in hun werk. Het straalde ook af op hun medewerkers, die na al die jaren nog vol geestdrift over het koppel praten.

Hun ‘circus’ in Californië was een broedplaats van creativiteit en innovatie. De studio was voortdurend in beweging en zag er vrijwel dagelijks anders uit. Naast het ontwerpen van meubels maakten de Eames voor het grote publiek ook de nieuwe technologie inzichtelijk. En hoewel Charles afwijzend reageerde als hun werk als kunst werd betiteld, geen echtpaar of koppel verrijkte de moderne vormgeving met zoveel ‘iconen’.

 

Het Uur van de Wolf: ‘Eames, het echtpaar achter de stoel’, NTR.

 

Augustus, 2012

UA-37394075-1