Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

De tol van succes: ‘Als het niet lukt, is het je eigen schuld’

In de VPRO-documentaire ‘Alles wat we wilden’ van Sarah Mathilde Domogala jagen ambitieuze jonge mensen hun dromen na. Het lijkt hun voor de wind te gaan, maar achter die façade van een perfect en succesvol leven, gaat een wereld vol stress en angsten schuil.

De film portretteert jonge en creatieve, druk netwerkende mensen, van wie vier uitvoerig. Een geslaagd leven ligt in het verschiet, want anno 2010 kan iedereen een ster zijn én mooi én populair. De verwachtingen zijn dus hooggespannen. ,,Mijn ouders zeiden dat ik alles kan worden wat ik wil zolang ik er maar mijn best voor doe,” vat een van hen het samen.

Aanvankelijk ziet het er daar ook naar uit. Emiel (29) gaat het in Londen helemaal maken als reclameregisseur. ,,Als je iets doet, wil je er heel goed in zijn,” zegt hij. ,,Als je dat niet bent, moet je iets vinden waarin je beter bent dan anderen.” Mireille (27) doet interessant werk bij een ngo (niet-gouvernementele organisatie) in Brussel: ,,Als je iets echt wilt, denk ik dat je het wel kan.”

Niki (28) is een veelgevraagd modeontwerpster die alle continenten heeft bezocht. En Daniel (25) is als tekenaar bezig de ‘echte wereld’ te veroveren: ,,Mijn droom? Grote artikelen die over mij gaan en grote exposities van mijn werk. Ja, dat zou geweldig zijn.”

Door de druk van buitenaf en door hun eigen ambities leggen ze de lat zo hoog dat ze voortdurend op de toppen van hun tenen lopen. Niki dreigt eraan onderdoor te gaan. Emiel krijgt het deksel op zijn neus en begint net als de anderen te twijfelen. Mireille vraagt zich af of ze wel talent heeft. En Daniel merkt dat beroemd worden niet vanzelf gaat.

De frustraties uiten zich in psychische kwalen. Emiel krijgt last van ,,tintelende vingers, een steek in de borst. Ik dacht dat het mijn hart was.” Het was een paniekaanval. Niki klapt dicht. Uit angst: ,,Dat ik en de rest van de wereld erachter zouden komen dat het toch niks is met mij.” Daarna zien we haar in een oude video-opname in een zwierig rood jurkje stralend op een pleintje wervelen, ‘een heel gek meisje’, voor wie de wereld een dansfeest is.

Mireille verlangt terug naar haar kindertijd, toen ze nog een elfje kon zijn. Daniel ontwikkelt dwangmatige handelingen, waardoor hij in ‘een zelfgeweven web’ verstrikt raakt. Een voor een nemen ze hun toevlucht tot antidepressiva om maatschappelijk toch naar behoren te kunnen functioneren.

En zo legt ‘Alles wat we wilden’ van binnenuit bloot wat al vaker is gesignaleerd. Jonge mensen leven in een wereld van onbegrensde mogelijkheden, waarin ze voortdurend op hun eigen grenzen stuiten. Daarbij schiet hun persoonlijk geluk er nogal eens bij in.

Daarna wordt het tijdsdocument confronterender. We zijn nog nooit zo veilig, welvarend en gelukkig geweest, legt de filmmaakster haar ‘hoofdrolspelers’ voor, en toch is iedereen bang. Hoe kan dat? Emiel kijkt beteuterd, denkt lang na, zegt dan: ,,Maar er zijn ook nog nooit zoveel mogelijkheden geweest. We hebben gewoon te veel om over na te denken.” Niki zegt: ,,Alles mag, er is geen kader. En als het niet lukt, is het je eigen schuld.” Dat werkt verlammend, vindt ze.

Maar is het niet allemaal gezeur van een verwende generatie? Is het geen luxeprobleem? Emiel beaamt dat aarzelend: ,,Maar een luxe probleem is niet minder erg dan welk ander probleem. Ik geloof niet dat ik er gelukkiger van word om in Afrika te zijn, ook al zouden mijn problemen daar loos en lullig lijken.”

 

Augustus, 2010

UA-37394075-1