Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Een hippe prof, een kolkende zon

De zon vlamt en wervelt, borrelt en kolkt. De door de NTR uitgezonden reeks ‘De magie van ons zonnestelsel’ laat in prachtige opnamen de schoonheid van de zon en het systeem zien, waarin de gloeiend hete gasbol als een schier onbedreigde grootvorst heerst. De immense ster die ons van licht, warmte, energie en een kleurtje voorziet, waarvan al zoveel bekend is maar die tegelijk slecht begrepen is.

 

De vijfdelige, populairwetenschappelijke BBC-serie ‘De magie van ons zonnestelsel’ (‘Wonders of the solar system’, 2010) is gebaseerd op de recente informatie, die naar de aarde wordt gestraald door een vloot van satellieten en sondes, robotten en telescopen in de ruimte. In de serie is die kennis vertaald naar vaak spectaculaire beelden van planeten, sterren en manen en natuurverschijnselen op aarde.

 

Opnamen bijvoorbeeld van zonnevlammen en het begin van een zonnestorm, een uitbarsting waarbij miljarden tonnen geladen plasmadeeltjes in de richting van de aarde worden gestuurd, die zorgen voor het poollicht, maar ook elektriciteitsnetwerken, satellieten en gps-systemen kunnen ontregelen.

 

De reeks wordt gepresenteerd door Brian Cox (1968). Hij is bij ons nauwelijks bekend, maar aan gene zijde van de Noordzee lopen ze weg met de knappe professor, die voordat hij natuurkunde ging studeren in het Verenigd Koninkrijk al een carrière achter de rug had als popster (in de bands Dare en D:Riem). Hij wordt wel weggezet als een nerd, maar hij is eerder het tegendeel. Hij is een ter zake kundig en enthousiasmerend man die complexe zaken tot op zekere hoogte helder weet uit te leggen.

 

Cox verbloemt zijn fascinatie niet – de serie is als zijn liefdesverklaring aan de natuurkunde, het zonnestelsel in het algemeen en dat nietige maar unieke bolletje dat aarde heet in het bijzonder. En hij is niet de enige. Sinds mensenheugenis zijn we al gebiologeerd door de wonderen en de schoonheid van het universum.

 

Maar ondanks de grote hoeveelheid kennis die inmiddels vergaard is, zijn de processen in de immense krachtcentrale die de zon is grotendeels nog onbekend en wacht een waslijst aan raadsels op een oplossing. Wel weten we dat kernfusiereacties in het hart van de zon zorgen voor een gestage energieproductie. Ze laten de dynamische ster al bijna vijf miljard jaar stabiel schijnen en er is genoeg brandstof voor nog eens vijf miljard jaar. We weten ook hoe de zonnewind (goed voor zo’n 30 procent van de invloed van zonneactiviteit) aan het klimaat bijdraagt.

 

Cox’ geestdrift werkt daarbij aanstekelijk. Al is de hippe prof, die wetenschap cool wil maken, soms een tikkeltje té enthousiast met zijn onveranderlijk brede modellenlach waarmee hij naar de camera lonkt. De energieke Cox is voortdurend op pad. In de eerste aflevering, ‘Het rijk van de zon’, leidt hij het ene moment rond in de woestijn, het volgende zit hij in de jungle of op de Noordpool.

 

Hij vliegt boven adembenemend landschap, scheurt op een sneeuwscooter door verblindend witte Arctische streken of staat als een onbeduidende stip aan de voet van de Iguaçu-watervallen op de grens van Brazilië en Argentinië. In India is hij getuige van een zonsverduistering. In Death Valley in Californië (een van de heetste plekken op aarde) berekent hij met behulp van een paraplu, een thermometer en een blikje water de energie die we van de zon ontvangen.

 

In een supermarkt improviseert hij met een sigarettenaansteker (de zon) en M&M’s (planeten) een simpel modelletje van het zonnestelsel. En hij vergaapt zich in Noorwegen aan de aurora borealis, beter bekend als het noorderlicht. Dat danst en wappert aan de horizon als van kleur verschietende lichtgordijnen, die uit de bergen opwervelen en naar de hemel opstijgen.

 

April, 2011

UA-37394075-1