Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Een ontluisterend Engels familieportret

De Engelse filmmaakster Elizabeth Stopford wilde als kleindochter de strijd om de erfenis van het landgoed van haar familie vastleggen. Het conflict tussen (groot)moeder Ruth en haar dochters, de tweeling Camilla en Vicky, lijkt op het eerste gezicht dan ook over de nalatenschap te gaan. Maar daaronder smeult een zwart incestdrama.

 

De vader, die eindigde aan de strop op zolder, maakte zich jarenlang schuldig aan seksueel misbruik van zijn beide dochters. Hun moeder keek de andere kant op en blijft ook op hoge leeftijd ontkennen dat ze ervan wist. En zo ontrolt zich een ontluisterend en indringend filmportret van een geslagen familie.

 

EEN FAMILIETRAGEDIE OVER SCHULD EN BOETE

‘Ik ben nog lang niet dood’ (‘I’m not dead yet’) is een documentaire met louter slachtoffers, een tragedie over schuld en boete, over geestelijk gewonde mensen die verlangen naar harmonie, maar bij wie haat en wrok de boventoon voeren.

De vader was een majoor en ook thuis een ‘drilsergeant’, die tot op dag van zijn dood zijn gymoefeningen deed. Dat moesten ook zijn kinderen doen, buiten, in hun ondergoed. ,,Ik kende geen familie waar zoiets gebeurde,” zegt een van de tweeling, die eens onafscheidelijk was maar door het misbruik elkaar het licht niet in de ogen gunt.

 

ER ZIJN OOK LEUKE FAMILIES, MAAR NIET DEZE’

Brodie, de zoon van Camilla, weet het er het fijne niet van, maar hij voelt de spanning als zijn tante in de buurt is. ,,Er zijn vast ook leuke families,” zegt hij. ,,Maar deze hoort daar niet bij.”

Door het conflict over de nalatenschap laait het verzwegen verleden op. Tussendoor heeft de filmmaakster oude familiefilmpjes gemonteerd. Soms niet meer dan krasserige opnamen in staat van ontbinding. Andere hebben de tand des tijds tamelijk ongeschonden doorstaan. We zien de jonge kinderen in de tuin spelen, stoeien en rennen in een zomerse, paradijselijke omgeving. Op het strand maken de jonge ouders plezier met hun tweeling; tienermeisjes met lange blote benen die de rokken hoog opschorten tegen het opspattende zeewater. Het zouden vrolijk stemmende, onschuldige filmpjes zijn als we niet wisten dat het allemaal verre van vrolijk en onschuldig was.

 

JE ZIET ME LACHEN, MAAR IK WAS WILLOOS’

En zo is het ook met het filmpje van de buitenlandse reis naar een VN-conferentie die Vicky met haar vader maakte. We zien een opgewekte jonge meid, die terugkijkend daarover zegt: ,,Je ziet me lachen. Ik was in werkelijkheid volkomen willoos. Hij vergoedde zijn gedrag met cadeautjes. Ik voelde me zo ongelukkig. Ik dacht, hoe kom ik hier uit?”

 

Als Vicky, die in Frankrijk als alleenstaande boerin een teruggetrokken bestaan leidt, haar moeder langer dan de bedoeling is te logeren heeft, is ze de wanhoop nabij. Ze zegt: ,,Ik kan niet leven met iemand die misbruik pleegt. En dat deden mijn ouders ieder op hun eigen manier.”

 

HET WAS ONBESPREEKBAAR IN DIE DAGEN’

Als de hoogbejaarde Ruth eindelijk terugkeert naar haar landhuis, dat ze eerder min of meer was ontvlucht wegens de vermeende mishandeling door haar inwonende dochter Camilla, geeft ze terloops toe wel degelijk van het misbruik op de hoogte te zijn geweest. ,,Maar het was onbespreekbaar in die dagen.”

 

Wat is gebeurd, weten Camilla en Vicky psychologisch te duiden en rationeel te benaderen. Toch hebben ze geen grip op de situatie. Hoe complex het allemaal ligt, blijkt als Vicky op zolder oude hoeden en sjaaltjes van haar vader koestert. Bijna vertederd zegt ze: ,,Je moet hem nageven dat hij een grote bijdrage heeft geleverd aan de maatschappij.” En na een korte aarzeling, alsof ze schrikt van haar eigen woorden: ,,En tóch deed hij zijn gezin kwaad. Waarom?”

 

Augustus, 2010

UA-37394075-1