Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Eindeloos lange benen, fabelachtige techniek

Het vijftigjarige Nederlands Dans Theater (NDT) geldt in de moderne danswereld als de absolute top. Karin Junger nam een kijkje in de kraamkamer van de moderne dans.

 

Ze maakte met ‘Een schitterend offer’ een intrigerend portret van het NDT en de wereld van ‘eindeloos lange benen en een fabelachtige techniek’.

‘Een schitterend offer’ volgt vier gepassioneerde dansers. Twee dansers in de herfst van hun carrière, een danseres in haar bloeiperiode en een jong talent dat de eerste wankele stappen zet in de wereld van de moderne dans. En die mag op buitenstaanders misschien een softe indruk maken, wie meekijkt in de kraamkamer van het artistieke proces, ziet een keiharde wereld waarin talent alleen niet voldoende is.

,,Als je iets wilt bereiken moet je keihard werken en gedisciplineerd zijn,” zegt de oudere danser Gérard Lemaître. Dansers zijn daarbij extra kwetsbaar doordat ze voortdurend bekeken en beoordeeld worden. Lemaître: ,,Een danser kan zich nooit verstoppen. Je bent nooit zeker van jezelf.”

Hoe onbarmhartig die wereld kan zijn, ervaart de begaafde Ariana Trostyanetskaya uit Sint-Petersburg. Zij is na een klassieke dansopleiding naar ‘dansstad’ Den Haag gereisd in de hoop te worden aangenomen bij het topgezelschap van beroemde choreografen als Hans van Manen en Jiří Kylián. ,,Je moet gaan voor je droom,” vindt ze.

Ze doet auditie en blijft als enige over van een grote klas ambitieuze jonge dansers. De euforie is groot, maar dan begint het pas. Ze raakt ontgoocheld als ze niet wordt uitverkozen voor ‘Dissolve in this’ van de Zweedse choreograaf Johan Inger, een stuk dat we gedurende de film zien ontstaan. Er vloeien tranen. Liefst zou ze de handdoek in de ring gooien. ,,Er is toch niemand die me wil hebben.”

 

Ik kan dansen,

ik kan strijken.

Verder kan ik niets’.

 

Als ze zich herpakt speelt een oude blessure op, maar ze bijt zich erdoorheen: ,,Een danser geniet van die pijn, het is een soort drug.” Haar droom dreigt vanwege die kwetsuur alsnog uiteen te spatten, maar even later zien we haar in een gracieus duet van Kylián. ,,Een genie,” aldus Lemaître die nauw met de meester heeft samengewerkt. De versleten knie van de oude danser wordt vervangen door een prothese. Daarna kan Lemaître weer dansen, want ‘ik kan dansen, ik kan strijken. Verder kan ik niets’.

Zijn generatiegenoot Martinette Janmaat was in 1959 betrokken bij de oprichting van het Nederlands Dans Theater. Zij nam, met Alexandra Radius en nog een dozijn jonge dansers, ontslag bij het ‘vermolmde’ Nederlands Ballet om een modern dansgezelschap op te richten. Zij waren ‘pioniers en idealisten’ die voor een habbekrats stad en land afreisden (‘we dachten in die tijd niet in geld’). Ze hielden zelf het theater schoon en oefenden in ijzige ruimten. ,,Het was één grote familie,’’ blikt Janmaat terug. ,,Dat klinkt misschien plakkerig, maar we stimuleerden elkaar en gaven om elkaar. We hebben vrienden voor het leven gemaakt.”

 

‘Je danst op het podium

en bent tegelijk tijdloos’

 

Een halve eeuw verder is het NDT uitgegroeid tot een bont gezelschap van internationale allure. Is de Russische Ariana nog naïef, de 34-jarige Spaanse Sandra Marin García kent intussen het klappen van de zweep. En daarbij hoort ook het leren omgaan met teleurstellingen. Ze is geliefd bij choreografen, maar houdt er rekening mee dat op een dag hun oog niet meer als vanzelfsprekend op haar zal vallen.

Een sociaal leven heeft ze nauwelijks, een relatie strandde, vrienden en familie ziet ze zelden. ,,Mijn droom is uitgekomen,” zegt ze, ,,maar mijn leven wordt zo beheerst door het dansen dat het uit balans is.” Is dat dit ‘schitterende offer’ wel waard? ,,Als je danst is het of je mediteert. Je bent op het podium aanwezig en tegelijk ben je tijdloos.”

 

februari, 2010

UA-37394075-1