Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Erwin Olaf, gevangen in een portret

Erwin Olaf is in de zomer van 2010 de laatste Zomergast van presentator Jelle Brandt Corstius. Aanleiding voor een portret van een van ’s lands bekendste fotografen.

 

Erwin Olaf – voluit Erwin Olaf Springveld (1959) – is als fotograaf sinds de jaren tachtig bekend bij een breed publiek, van lezers van populaire tijdschriften tot kunstliefhebbers. Die faam dankte hij in het begin van zijn carrière onder andere aan foto’s van dwergen en dikke vrouwen in touwen. Werk vol vreemde types in vreemde poses dat tegelijk niet altijd serieus genomen werd omdat Olaf al te opzichtig zou choqueren. Veelzeggend was indertijd zijn zelfportret in schipperstrui, met open mond en kloddertjes sperma op zijn gezicht.

De tijd heeft Erwin Olaf veranderd en ook zijn foto’s worden tegenwoordig met andere ogen bekeken. Hij wordt door de internationale kunsthandel op handen gedragen. Zijn werk is in trek bij musea en zijn exposities trekken in binnen- en buitenland veel publiek. Olaf maakt niet alleen kunstfoto’s, ook korte films. Hij is sinds jaar en dag een veelgevraagd reclamefotograaf voor grote merken en hij krijgt opdrachten van toonaangevende kranten als The New York Times en Le Monde en tijdschriften als Elle. In 2008 geleden ontving hij de Amerikaanse Lucie Award, een van de belangrijkste internationale fotografieprijzen.

De laatste jaren onderscheidt hij zich met scherp uitgelichte, bedachtzame portretten, zoals in de recente serie ‘Hotel’, over eenzame fragiele vrouwen in hotelkamers. Rode draad door zijn werk loopt het besef dat ieder mens op zijn uiterlijk wordt beoordeeld en daardoor gevangen zit in een keurslijf waaraan hij niet kan ontsnappen en waarin hij zichzelf censureert. Olaf probeert gemoedsstemmingen visueel tot in de perfectie te vangen. Een mooi voorbeeld van ‘leegte’ is te zien in de reeks ‘Fall’, die ontstond tijdens een moeizame sessie met model en BN’er Kim Feenstra: ,,Op een gegeven moment keek Kim apathisch voor zich uit, en toen drukte ik af.”

Olaf is verstilde portretten gaan maken omdat hij naar eigen zeggen zelfverzekerder en minder boos is geworden. Toch blijft die laatste emotie dichter onder zijn huid smeulen dan hem misschien lief is. Zeker in het geval van de afname van de verdraagzaamheid jegens homo’s. Zelf was hij niet zo gek lang geleden in zijn woonplaats Amsterdam betrokken bij een incident van homodiscriminatie, waarover veel te doen was. Een vrouw die van zijn alerte optreden getuige was, noemde hem onomwonden een held. In een Zomergastinterview in de VPRO-gids komt hij er op terug. Hij zegt nog altijd boos te zijn op de aanstichters van het geweld, maar óók op de homogemeenschap en de politiek, die naar zijn smaak er veel te passief op reageren.

In het aan hem gewijde filmportret ‘On beauty and fall’ (2009) van Michiel van Erp is het soms alsof hij rechtstreeks uit zijn trilogie ‘Rain, hope and grief’ (2004-2007) komt gestapt, een portrettengalerij van verdrietige, hoopvolle en troosteloze mensen. Hoop en verdriet vechten bij de fotograaf om voorrang als hij in de film vertelt over zijn ziekte, longemfyseem, waardoor hij steeds moeilijker kan ademen. Hij wil niet gelaten afwachten tot de pijn ondraaglijk wordt, maar er pas uitstappen als zijn moeder er niet meer is.

Augustus, 2010

www.erwinolaf.com

 

 

UA-37394075-1