Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Frank Houtappels: ‘Ik wil ook dat mijn moeder het begrijpt’

Toneel- en scriptschrijver Frank Houtappels zag de documentaire ‘I am a woman now’ van zijn vriend Michiel van Erp en raakte meteen geïnspireerd. Maar zijn toneelstuk ‘Afterparty’ is veel meer dan alleen een stuk over gendervrouwen. ,,Op ‘Gooische vrouwen’ ben ik trots, maar op dit toneelstuk ben ik net zo trots.’’

 

FRANK HOUTAPPELS SCHRIJFT ‘AFTERPARTY’ OVER VROUW ZIJN, VRIENDSCHAP EN OUDER WORDEN

 

Frank Houtappels werd vooral gegrepen door de scène waarin de Vlaamse Corinne aan haar goede vriendin Frieda, die elkaar al jaren kennen, pas na zoveel jaar vertelt dat ze vroeger ‘geen Corinne maar een Cornelis’ was. De vriendin reageert ontsteld. Ze had nooit het flauwste vermoeden gehad en moet eerst van de schok bekomen. ,,Toen ik de film had gezien, was het eerste wat ik van Michiel wilde weten of zij nog vriendinnen zijn. Bestaat die vriendschap nog? En Michiel bevestigde dat’’, zegt Frank Houtappels, wiens toneelstukken (‘De potvis’, ‘Aan het eind van de aspergetijd’, ‘Hotel Atlantico’) ook vertaald zijn, onder meer in het Engels en Tsjechisch. Als scenarist is hij bekend van ‘’t Spaanse Schaep’ en ‘Gooische vrouwen’ (ook de film).

 

DIT GAAT OVER IDENTITEIT’

 

,,Wat er in die ene scène gebeurt, is nogal wat. Dit gaat over identiteit. En dat heb ik proberen te vangen in dit stuk. Als je pas na zoveel tijd aan een goede vriendin over zo’n ingrijpende operatie vertelt, zet dat alle gesprekken die je met elkaar hebt gehad in een ander daglicht. Dat is het mooie van de rol van Corinne. Ze heeft een bepaald gedeelte van haar leven afgesloten. Ze denkt: ik kan nu als goed gelukte vrouw door het leven gaan. Subtekst: ik kan iedereen eigenlijk behoorlijk goed voor de gek houden. Maar daarmee ook haar beste vriendin. Dat intrigeerde mij. Wat in de film maar kort wordt aangestipt, is in het toneelstuk een keerpunt.’’

 

IK ERVAAR DIT ALS EEN GROOT GESCHENK

 

De cast van ‘Afterparty’ was al bekend voordat Houtappels een letter op papier had gezet. ,,Ik had wel bedacht waar ik het over wilde hebben, maar deze drie actrices hebben ja gezegd nog voordat er een letter op papier stond. Dat ervaar ik als een groot geschenk en een blijk van vertrouwen, net als Michiel dat me heeft gegeven.’’

 

Legt dat niet een grote druk op zijn schouders? ,,Enorm. Maar druk heb je altijd nodig om iets af te maken. Het is zoals ze in de reclame zeggen: resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst (lachend), en zo voel ik het vaak. Aan de ene kant, denk je, nou, ik ben toch ook niet de eerste de beste, ik heb toch wel wat meer gedaan. Maar soms ben je aan het werk en dan weet je het niet meer. Het overkomt me eens per week, of is er de angst dat je ontmaskerd wordt, dat het niks wordt…’’

 

OM MET ANDRÉ HAZES TE SPREKEN: ALS IK NU DOODGA ZAL IK DAN HET JOURNAAL HALEN?’

 

,,De bewijsdrang is op dit moment wel iets minder dan vroeger. Als ik morgen dood neerval heb ik misschien toch wel iets gedaan. Om met André Hazes te zeggen, die dat ook had. ‘Als ik nu doodga zal ik dan het journaal halen?’ Vandaag denk ik: als ik nu de deur uitloop en ik word doodgereden door een tram, denk ik dat ik het journaal haal, maar ik steek er mijn hand niet voor in het vuur dat het over twee jaar nog zo is.’’

 

ACHTERAF GERECHTIGHEID, MAAR WAT HEB JE DAAR ZELF AAN?’

 

Roem verbleekt steeds sneller? ,,Neem nu een schrijver als John Williams van ‘Stoner’ en ‘Butcher’s Crossing’ of Richard Yates van ‘Revolutionary Road’. Ik gaf dat laatste boek aan iedereen cadeau, zo weg was ik ervan, het greep me echt aan. En dan lees ik in zijn biografie dat ie bij leven helemaal niet zoveel succes had. Achteraf gerechtigheid? Tja, wat heeft hij daar zelf aan? Hij ligt onder de grond.’’

 

Met ‘Afterparty’ wijkt Houtappels af van zijn de structuur van zijn eerdere toneelstukken. ,,Ik heb altijd stukken geschreven met drie of vier bedrijven, met een chronologisch tijdsverloop. Dit is anders dan anders. Michiel heeft me gestimuleerd om het anders te doen, schrijf maar, ik zorg wel dat het een toneelavond word, zei hij. Het springt op en neer in de tijd, het is grillig. Daarnaast wil ik ook dat mijn moeder het begrijpt. Maar het loslaten van de logica durf ik hier aan, dankzij de acteurs en regisseur. Zoiets kan alleen maar met mensen die je vertrouwt. En toch is het een heel logisch geheel geworden.’’

 

TONEEL- EN JONG PUBLIEK IS GEWEND OM GRILLIG TE KIJKEN’

 

,,Ik probeer niet te behagen, theater is toch al een moeilijk medium, de mensen die toneel bezoeken zijn fijnproevers, die kunnen het allemaal wel aan. En het jonge publiek? Dat is zo gewend om grillig te kijken. Nee, laat ze maar komen.’’

Frank Houtappels is, zoals op het de theateraffiches staat, vooral bekend als ‘de schrijver van de Gooische vrouwen’. ,,Daar heb ik geen invloed op, dat doet de producent.’’ Vindt hij dat bezwaarlijk, zo’n omschrijving? ,,Nee, op ‘Gooische vrouwen’ ben ik trots, maar op dit stuk ben ik net zo trots.’’

 

GOOISCHE VROUWEN 2’

 

Maar zonder Houtappels zou ‘Gooische vrouwen’ toch niet hebben bestaan?

,,Dat zou ik zeker niet willen beweren. Een andere ‘Gooische vrouwen’ was het geweest. Ik moet wel zeggen dat ik een heel goede klik heb met Will Koopman (regisseur). Dat blijkt nu wel met ‘Gooische vrouwen 2’. Nooit gedacht dat we het zouden doen, maar met zijn drieën, Will, Linda (de Mol, bedenkster, actrice) en ik, is het toch weer gelukt. We hadden afgesproken dat we, als we een heel goed idee hadden, over een vervolg zouden nadenken. We gingen elkaar ook een beetje missen. En er kwam een goed idee, dat we zo lang mogelijk onder de pet hebben proberen te houden. Er waren genoeg redenen om te zeggen: ja, we gaan het doen. En dan ben ik wel in de gelukkige omstandigheid dat ik met mensen werk met wie ik ook op vakantie zou kunnen.’’

 

Hij werkt nu aan ‘Gooische vrouwen 2’? ,,Het zit nu in de preproductiefase, ik ben in principe klaar met mijn script. In februari gaan ze draaien.’’ De verwachting is dat de film tegen het eind van het jaar in roulatie komt. Daarnaast schrijft Houtappels voor tv, voorheen onder meer voor Koefnoen, nog steeds voor Het Schaep en Het Klokhuis. ,,Dat jeugdprogramma ontwikkelt zich snel en ik moet vechten om de ontwikkelingen bij te houden. Het kijkgedrag van kinderen verandert razendsnel. Wat ik twintig jaar geleden schreef, was heel anders, een ander soort humor, een andere tempo. Maar dat geldt ook voor drama.’’

 

IK ZIE WEER DE SCHOONHEID VAN HET THEATER’

 

,,Dat is het mooie van theater. In de schouwburg blijf je anderhalf tot twee uur geconcentreerd zitten kijken, anders dan voor de tv. Ik ben een paar jaar uit het theater geweest, maar ben het weer helemaal gaan herwaarderen. Mijn laatste toneelstuk was een jaar of vijf geleden, ik werd helemaal opgeslokt door film en televisie, maar ik zie nu weer de schoonheid van het theater in. Je kiest ervoor om de deur uit te gaan en om je twee uur over te geven aan iets. Of je het nu mooi vindt of niet, je loopt niet weg, je geeft het een tweede, een derde of een vierde kans en pas na twee uur heb ik mijn mening klaar. Wat je ziet is wat je krijgt, het kan misgaan, er kan een acteur flauwvallen, het is nu, snap je, dat maakt iedere avond uniek. Ik heb een tijdje getwijfeld aan de kracht van het theater, maar ik ben er weer helemaal van overtuigd. Het is door niets te vervangen. Het is het moment. Nu.’’

 

 

En toch bestaat er nauwelijks een vluchtigere kunstvorm dan theater. ,,Dat vind ik het tragische eraan. Zeker als ik Ellen Vogel hoor praten, en die praat in interviews zo mooi en met zoveel inzicht over de vluchtigheid van haar eigen bestaan en werk. Tegelijk vind ik het van een grote ontroering dat ze zich daarbij neer kan leggen. Ik kan woedend worden als ik hoor dat jonge acteurs niet meer weten wie Ton Lutz of Ellen Vogel is. Tegelijk denk ik: that’s life.’’

 

 

Voorstelling ‘Afterparty’ van Frank Houtappels. Regie: Michiel van Erp. Met Carine Crutzen, Marie-Louise Stheins, Renée Fokker en Tim Teunissen. Tournee: van januari t/m medio mei. Première: 1 februari, Leiden.

www.hummelinckstuurman.nl

 

UA-37394075-1