Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Gouden Stropwinnaar Michael Berg: ‘Ik ben een publieksjongen’

Michael Berg zei z’n goede baan op om ‘nog iets anders met zijn leven te gaan doen’. Hij verkocht zijn huis en vertrok met zijn vrouw naar Frankrijk. Onlangs ontving hij voor zijn vijfde thriller ‘Nacht in Parijs’ de Gouden Strop.

 

,,We zijn in 2004 in onze boerderij in de Limousin gaan wonen’’, vertelt de schrijver ontspannen in het kantoor van zijn Amsterdamse uitgever The House of Books. ,,Zo’n vierhonderd kilometer ten zuidwesten van Parijs. Waar geen hond woont, veel koeien, veel natuur. Ik ben gestopt met werken bij de omroep omdat ik nog iets anders wilde gaan doen. Dat had ik mezelf al veel langer voorgenomen. Iets creatiefs, zoals ik vroeger deed. En mijn vrouw wilde altijd al weg. Als we ergens waren, vroeg zij altijd, waar gaan we nu naartoe?’’

 

Op zijn werk werd hij indertijd vreemd aangekeken. ,,Ja, zo van, Man, je bent gek, je bent 48! Wat laat je allemaal achter? Wat ga je dan allemaal doen? Ik zei, ik ga een boek schrijven en toen riep iemand nog, zeker een bestseller? Ja, zei ik, als het kan wel. Ik werd dus wel enigszins besmuikt uitgewuifd.’’

 

Intussen heeft hij woord gehouden. Weliswaar werden ook zijn vorige boeken lovend onthaald, maar dankzij de Gouden Strop, de hoofdprijs in het thrillergenre, heeft zich dat nu ook vertaald in een groeiende schare lezers en stijgende verkoopcijfers. ,,Ik sta nu al dertien weken in de bestsellertop 60. Ik had er nog niet in de buurt gestaan. Met dank aan de Gouden Strop. Aantallen weet ik niet, maar het zijn er hartstikke veel.’’

 

NACHT IN PARIJS’, KNAP, COMPLEX, DWINGEND

 

Michael Berg (1956, Heerlen) is even over uit Frankrijk voor een tournee met lezingen, signeersessies en interviews, verdeeld over een aantal ‘Berg-etappes’. ,,Toen die tournee werd gepland, leek het me mooi om in Limburg te beginnen. Daar ben ik geboren. En ik zou nog eens bij L1 langskomen, de publieke regionale omroep, waar ik programmaleider ben geweest. Tegelijk ben ik even bij mijn moeder langsgeweest.’’

 

Bergs bekroonde ‘Nacht in Parijs’ is een knappe, complexe en dwingend geschreven thriller over journaliste Chantal Zwart, die ook de hoofdrol speelt in drie andere romans van Berg. Een hysterische studiegenote belt haar ’s nachts op als een bekende rechtse Franse politicus, Guy Lavillier, bij haar in bed sterft. Het is het begin van een smerig zaakje dat van alle kanten stinkt. Weldra ontrolt zich een adembenemende intrige dat van ontknoping naar ontknoping voert. Chantal Zwart, die zich op de scooter door Parijs beweegt, komt in contact met Lavilliers familie, een door louche Albanezen geleid partijapparaat, een Chopin-minnende huurmoordenaar op zijn retour en een verdachte virtuoze Roma-muzikant en zo verder. ,,Chantal Zwart is onafhankelijk, doortastend, nieuwsgierig, niet bang. Het is een hoofdfiguur met wie je alle kanten op kan in een boek. Ze is journaliste. Ik ben zelf journalist. Ik ken die wereld. Ik vind het ook prettig om in een boek te reflecteren op de wereld die ik nu zie, op de dingen waar ik me over verbaas. Niet om te zeggen dat ik tegen dit of voor dat ben. Ik volg de politieke ontwikkelingen.’’

 

,,Ik wilde ook per se een boek schrijven over een foute politicus. Ik heb al zoveel van die mannetjes zien rondlopen in Frankrijk. Die Franse kerels gaan bijna allemaal vreemd. Ik ken persoonlijk twee politici, die ook landelijk aan politiek doen. En beiden zijn vreemdgangers. Haantjes. Het zou in Nederland niet worden gepikt. Niet dat Nederlanders met hen vergeleken zulke fatsoenlijke jongens zijn, maar daar gaat het waarschijnlijk wat geniepiger. In Frankrijk gebeurt het in het openbaar. Men verbaast zich er niet over.’’

 

POLITICUS ALS DOMINIQUE STRAUSS-KAHN

 

De vermoorde populist Lavillier doet denken aan de gevallen Dominique Strauss-Kahn, maar heeft ook trekjes van andere rechtse politici in Europa. ,,Er wordt inderdaad gezegd dat mijn politicus op Strauss-Kahn lijkt. Even voor de duidelijkheid, mijn boek was al klaar voordat hij gepakt werd. Ik dacht niet zozeer aan hem. Meer dus aan de politici die ik zelf ken. Daarom wilde ik een boek schrijven over dat soort mannen, die denken dat ze overal mee weg komen.’’

 

Zijn vorige boeken met Chantal Zwart in de hoofdrol speelden grotendeels op het Franse platteland. ,,Ik dacht, dat kennen we nu wel. Kom op, op naar Parijs. Ik wilde ook uit mijn comfort, uit mijn eigen regio. Daarvoor werkte Chantal bij de radio. Ik moest Chantal naar Parijs laten gaan. Dat voelde voor mij ook als een nieuwe start. Ik wilde haar in een nieuw decor plaatsen, in een stad die ik zelf ken maar niet bijzonder goed. Dat is helemaal geen bezwaar. Laat haar op haar scooter maar haar gang gaan.’’

 

,,Ik wilde het verhaal ook uit verschillende perspectieven vertellen. Vrij ingewikkeld, maar van lezers begrijp ik dat het voor hen gemakkelijk leest. Al was het voor mij nog een hele puzzel om het allemaal op zijn plaats te krijgen. Tijdens het schrijven waren er een paar nachten dat ik er niet van kon slapen. Dat ik dacht, hoe krijg ik dit allemaal aan elkaar geknoopt?’’

 

,,Het is een mozaïek. Ik wilde het ook groots opzetten. Chantal moest als journalist haar handen vrij hebben, werkend voor een nieuwssite. Dat is zo’n beetje het enige onafhankelijke journalistieke podium dat je nog hebt in Frankrijk. Wat raar is. Alles daar wordt door de politiek gecontroleerd. Alle benoemingen zijn politiek, ook in de journalistiek.’’

 

GEEN LEIDERS OF DENKERS DIE ZEGGEN HOE HET VERDER MOET’

 

Michael Berg legt in zijn boek ook een link tussen 1968, het jaar van de studentenrevolte in Parijs, en deze tijd. ,,Dat heeft te maken met de idealen die toen heersten. We leven in een tijd dat er geen idealen meer zijn. De stem van het volk regeert. En politici reageren daarop door de ene dag dit te zeggen en de andere dag dat, omdat het in de peilingen beter uitkomt. Er zijn geen leiders, geen denkers, geen filosofen, geen politici die zeggen welke kant het op moet met de wereld. We gaan iedere dag een andere kant op. Er ontbreekt een vergezicht.’’

 

Als schrijver heeft hij zich bij elk boek verder ontwikkeld. ,,Ik heb zelf het idee dat ik met ieder boek een stap heb gezet. Met ieder boek probeer ik iets anders uit. Een andersoortig verhaal, met een andere opbouw. Ik wil het voor mezelf interessant houden. Als je een geweldige formule verzint en je verkoopt er een miljoen van, oké, dan schrijf je er nog een, maar voor mij is het schrijven een roman ook een ontdekkingsreis.’’

 

IK WIL NIET ALLEEN WHODUNITS MAKEN’

 

Hij was verguld met de opmerking van de jury van de Gouden Strop dat zijn boek, dat voortreffelijk is geschreven, een van de meest literaire inzendingen was. ,,Het is fijn dat ze dat er uithalen. Ik wil niet alleen whodunits maken, ik wil spelen met het begrip spanning, met mysterie en de twist tussen personages. Dat geeft kleur aan de karakters.’’

 

,,Als ik ‘Boven is het stil’ lees van Gerbrand Bakker, denk ik, prachtig die taal. Er staat geen woord te veel. Dat is iets wat ik ook wil bereiken. Ik wil een spannend verhaal dat goed geschreven is. Ik vind het ook plezierig om met de stijl te variëren. En dat lukt goed als je verschillende personages opvoert, zoals nu. Ik ben programmamaker van huis uit. Dan wil je de luisteraars vasthouden. Dat wil ik als schrijver ook, iets moois maken, maar je wilt de lezer ook vasthouden. Je knipt en monteert. Het moet stromen. Het is een oude truc, maar het werkt wel.’’

 

Michael Berg heeft altijd artistieke aspiraties gehad. Na zijn studie Nederlands en de kleinkunstacademie schreef hij muziek – ‘heel veel liedjes, cabaret, chansons, ook optredens als muzikant en zanger’. Daarna kwam hij bij de omroep terecht. Hij was sinds 1982 programmamaker bij de RVU (voorloper van de NTR), werd bij de NOS zendercoördinator van Radio 5 en bij Limburgse regionale omroep L1 programmaleider radio. ,,Ik heb negen jaar baasje gespeeld en nu zijn we weer terug in de creatieve hoek.’’

 

IK WEET HOE HET WERKT IN DE GROTEMENSENWERELD’

 

Het voordeel van dat omroepwerk is dat hij de mechanismen uit de journalistiek, het bedrijfsleven en de politiek op zijn duimpje kent. ,,Ik weet hoe het werkt in de grotemensenwereld. Ik heb in het buitenland ook veel reportages gemaakt. Zo lag ik in Armenië eens in de greppel. Dat was eind jaren tachtig ten tijde van het conflict met Azerbeidzjan over de autonome regio Nagorno-Karabach. We wisten niet dat er een avondklok gold. De kogels vlogen over ons hoofd. Er reden ’s nachts auto’s met lijkkisten door de stad. Spannend om mee te maken. Ik heb tenminste een kogel boven mijn hoofd gehad, kan ik zeggen. Ik weet hoe dat voelt. De rest verzinnen we er wel bij. Ik heb een goeie tijd gehad bij de omroep, veel meegemaakt. Mensenkennis opgedaan. Dat neem je allemaal mee en gebruik je onbewust.’’

 

Michael Berg staat bij de burgerlijke stand ingeschreven als Michel van Bergen Henegouwen. ,,De oorspronkelijke, officiële naam is Van Beiers Berg van Henegouwen. Die naam heb je in allerlei aftakkingen, afkomstig van mensen die ooit in Beieren woonden, over de bergen trokken en zich in Henegouwen vestigden. Eigenlijk ben ik Beiers, net als mijn vrouw. De naam klinkt erg chic, maar er zijn ook ontzettend veel ordinaire mensen die zo heten.’’

 

MIJN ECHTE NAAM IS TE LANG’

 

Hij koos bewust voor een pseudoniem. ,,Mijn echte naam is te lang. Michael Berg is lekker kort, een naam die ook, voor het geval dat, in het buitenland bekt. Er is wel iets wat ik daarbij over het hoofd heb gezien. Google de naam maar. Had ik dat eerder gedaan, zou ik hebben gezien dat onder die naam meer mensen boeken hebben geschreven. Mijn tip voor iemand die wil gaan schrijven en een pseudoniem kiest is dan ook: google de gekozen naam. Dan kun je echt een unieke naam kiezen.’’

 

Hij schreef tot dusver elk jaar een nieuw boek. Behalve dit jaar. ,,Na ‘Nacht in Parijs’ ben ik begonnen aan een vervolg met opnieuw Chantal Zwart als hoofdpersoon. Maar dat vond ik na zoveel pagina’s niet interessant, niet spannend. Ik dacht, ik herhaal me, het voelde niet goed, ik ga dit de lezers niet aandoen. Ik heb een oud boek opgepakt, maar dat was het ook niet. Toen waren we zes maanden verder. De uitgever zei, kom op, joh, schrijf gewoon wat je wilt.’’

 

 

Hij werkt nu aan een nieuwe thriller die volgend jaar april verschijnt. Het speelt in een wereld die hij van heel nabij meemaakte. Hij wil daarover ook best een tipje van sluier oplichten. ,,Waarom niet? Ik heb er tenslotte op Facebook over bericht. Het wordt een spannende roman of thriller over een tv-producent, die rijk is geworden met amusementsprogramma’s. Hij wordt uitgenodigd voor een drie uur durend livetvprogramma. En,’’ – een brede glimlach glijdt over zijn gezicht – ,,dat had ie beter niet kunnen doen. Iemand dus die groot is geworden door de tv en door datzelfde medium ten onder gaat.’’ Wie daarvoor model zou kunnen staan, mag iedereen zelf invullen.

 

JE MOET ZORGEN VOOR EXCLUSIVITEIT’

 

Dat hij alweer jaren in de afgelegen Limousin woont, heeft zo zijn voor- en nadelen, zegt hij. Hij mist dankzij de moderne techniek niets van wat er in Nederland gebeurt.

 

,,Soms zit ik te ver om ergens aan deel te kunnen deelnemen. Maar anderzijds is het heel plezierig om afstand te kunnen nemen. Ik ben als oud-manager wel een beetje een controlfreak. Ik zie het voor me. Ga ik al die boekhandels aflopen om te zien of mijn boek er wel ligt. Nee, dat is ook niet goed. De afstand is prettig. Maar áls ik dan in Nederland ben, doe ik het heel geconcentreerd. Daarna ben ik weer weg. Je moet er ook niet te vaak zijn. Je moet zorgen voor enige exclusiviteit.’’

 

Ziet hij geen mogelijkheid om het boek ook in het Frans te laten vertalen? ,,Dat zou heel mooi zijn. Ik heb een literair agent die daar nu druk mee bezig is. In Frankrijk wordt zeker in het thrillergenre veelgelezen. Ja, het zou mooi zijn, al was het alleen maar dat mijn Franse vrienden eindelijk mijn boeken zouden kunnen lezen.’’

 

Inmiddels ligt zijn Strop-winnende boek trots en hoog opgetast op de bestsellertafels. ,,Ik moet de laatste tijd weer vaak aan mijn oud-collega’s denken. Nu héb ik dus een bestseller. Niet dat ik een lange neus wil trekken, nee, maar het voelt toch als een beloning voor zeven jaar iets anders doen en vooral hard werken.’’

 

SCHRIJVEN KUN JE OVERAL DOEN, ECHT OVERAL’

 

De investeringen in tijd en energie beginnen zich uit te betalen. Na de lofprijzingen hebben de lezers hem ontdekt en in de armen gesloten. ,,Ik ben tenslotte gaan schrijven om een publiek te bereiken. Ik ben een publieksjongen. Ik heb altijd iets willen doen voor een publiek. Ik noem het zelf intelligent amusement. Ik doe nu iets anders dan vroeger, maar het heeft allemaal wel met elkaar te maken. Schrijven heeft bovendien het grote voordeel dat je het alleen kunt, je kunt het ook zonder geld. Je kunt je computer meenemen en in Marokko gaan zitten schrijven. Die vrijheid. Het gevoel dat je overal kunt werken, vind ik fantastisch.’’

 

Michael Berg: ‘Nacht in Parijs’, uitgeverij The House of Books, 416 blz, € 12,50. www.michaelberg.nl

 

Augustus, 2013

 

De bekorte versie van het interview verscheen in kranten die zijn aangesloten bij De Persdienst.

 

 

 

 

 

UA-37394075-1