Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Hajo Bruins: ‘Het is net een pokerspel’

Topmannen die zo met zichzelf, met macht en geld bezig zijn, dat ze het zicht op de werkelijkheid verliezen. En uiteindelijk ten val komen. Dat is de wereld van ‘De prooi’, de theaterhit van Het Nationale Toneel. ,,Het is een apenrots waarop die mannen zich bewegen”, zegt ‘speelbeest’ Hajo Bruins.

 

De voorstelling ‘De prooi’ – de theaterhit in het voorjaar van 2012 – geeft een even verontrustend als onthutsend beeld van de zelfzucht en arrogantie van gevallen topmannen. Het stuk is vrijelijk gebaseerd op de gelijknamige bestseller van onderzoeksjournalist Jeroen Smit, die voor zijn boek uitvoerig sprak met de betrokkenen en zo een onthullend inkijkje geeft in de inkomens en mores van topmanagers, hun haantjesgedrag, netwerk en hebzucht.

Hajo Bruins is een van de spelers van het Haagse ensemble. Hij draagt een snel zwart pak, alsof hij zo is weggelopen van de beursvloer. Maar de pakken die de acteurs in de voorstelling dragen zijn volgens hem ‘nóg sneller, handgemaakt’. In ‘De prooi’ speelt Bruins een van de leden van de raad van bestuur, Wilco Jiskoot. ,,Dat is een dealmaker, iemand die een gigantisch netwerk heeft en toentertijd in de nieuwe bankwereld goeie zaken deed. Hij kent werkelijk iedereen. Iemand die van zichzelf zegt dat hij niet de ambitie heeft om de baas van de bank te worden, maar op de achtergrond wel aan de touwtjes trekt.”

Bruins zag hem tijdens de openbare verhoren van de Commissie De Wit die de bankencrisis doorlicht. ,,Dan zie je dat zo’n man eigenlijk onaanraakbaar is. Omdat hij heel erg in zichzelf gelooft. Die mannen houden zich vooral bezig met elkaar en de concurrentie binnen het bedrijf. Dat binnen zo’n bank dan zo’n enorme strijd ontbrandt, is uiteindelijk heel slecht voor de klant en voor de staat, want we hebben er met zijn allen voor moeten opdraaien.”

Hajo Bruins is een gedreven en doordachte acteur die intensief met zijn vak bezig is. Na Toneelgroep Theater speelde Hajo Bruins (Steenwijk, 1959) onder Gerardjan Rijnders bij Toneelgroep Amsterdam en bij toeval rolde hij in de met meer glamour omlijste musicalwereld. ,,Ik stond op een feest van de net overleden Olga Madsen. Een kennis beklaagde zich erover dat toneelacteurs nooit musicals willen doen. Ik zei: hoe kom je daar nou bij? Ze vroeg: hoeveel ken je er dan? Ik zei: er staat er een vóór je! De week daarop deed ik auditie.”

Inmiddels stond hij in de succesvolle musicals ‘Ciske de Rat’, ‘Mamma Mia!’ en ‘Petticoat’. Het seizoen erop staat hij in de hitmusical ‘Hij gelooft in mij’ over André Hazes. ,,Ik ben volgens mij een van de weinige acteurs, en dat klop ik af, die het lukt om zich in beide werelden te begeven zonder dat het elkaar schaadt. Ik doe dit jaar een film, tv-serie, toneel en musical. Het kan elkaar op een heel positieve manier beïnvloeden. Ik vind toneelspelen heerlijk, maar het is ook zwaar. Dat heeft te maken met de thematieken. De lichtheid van musical spreekt me aan. De muziek begint, uit de bak komt dat geluid, en je gáát. Je raakt helemaal in de sfeer. Op toneel moet je de sfeer helemaal zelf maken.”

‘De prooi’ gaat vooraf aan 2008 toen wereldwijd het financiële systeem als een kaartenhuis in elkaar zeeg en in de puinhopen ook de smeulende restanten lagen van de eens zo fiere ABN Amro. ‘De prooi’ laat zien hoe besmettelijk heb- en eerzucht is en hoe dat een gezonde economie om zeep kan helpen. ,,Wat gebeurt er als je je louter bezighoudt met elkaar, met macht en aanzien? Of, zoals het in het stuk wordt genoemd, met geilheid. Geld is geil. Businessclass vliegen naar Rio is geil. Dan gaat het ineens over hele primitieve dingen. Er moet een gemeenschappelijk belang worden gediend, maar dat wordt uit het oog verloren.”

De wereld van ‘De prooi’ is een mannenbolwerk. ,,Bij ons in het stuk speelt één vrouw. Een op de tien en dat is nóg geflatteerd. Het is een machowereld. Kijk naar die mannen op de Zuidas. Ik draaide daar een keer voor de tv-serie ‘Penoza’. Het is net als voetballen. Stoer doen.” Spelen ze in ‘De prooi’ nu echt hufters, onaangename types? ,,Ik geloof het niet. Regisseur Johan Doesburg zegt terecht: als ik in die wereld terecht zou zijn gekomen, had ik misschien hetzelfde gedaan. Je raakt verblind. Ik vergelijk het met een pokerspel. Ik hou erg van pokeren en als je aan de tafel zit, kan je sommige mensen wel op hun bek slaan. Maar dat is binnen het spel. Je kan het daarna gemakkelijk loslaten en zeggen: wat jij deed, dát was vals. Zolang je overzicht bewaart, is er niks aan de hand.”

Hajo Bruins ontvluchtte op achttienjarige leeftijd zijn geboortestad Steenwijk om naar de Arnhemse Toneelschool te gaan. ,,Het is prachtig daar. Maar niet als je achttien bent. Als je later terugkomt zie je aan de ene kant Giethoorn, aan de andere kant Havelte. Als je jong bent, heb je daar natuurlijk geen oog voor.”

Was het acteervak altijd al een ambitie? ,,Ja, alleen wist ik niet wat het was. Ik wilde veel aandacht en interessante dingen doen. En je hebt ook een romantisch idee van het vak. Niet dat het niet af en toe romantisch is, het is ook een vrije harde business, zeker op het ogenblik. Je moet maar aan goed werk zien te komen. Je wilt ook zo serieus mogelijk genomen worden. Ik spreek wel eens iets in, voor commercials. Ik vind dat het slecht is voor het vak. Maar je moet soms concessies doen.”

Hij noemt zichzelf ‘een speelbeest’. ,,Ik kan heel lang op het toneel staan. Bij ‘Petticoat’ vond ik het twee dagen niet leuk. Maar dat had alleen met privéomstandigheden te maken, toen ik in scheiding lag.” Hij is tevreden met wat hij heeft. ,,Ik ben wel bang dat die voortdurende behoefte aan economische groei ons nekt. Iets kan niet eeuwig blijven groeien. Ik heb zelf een tweedehandsauto, een huis. Ik vind het heerlijk als ik een keer een pak kan kopen. Ik vind het te gek als ik twee keer in de maand echt leuk uit eten kan. Ik maak een tosti voordat we gaan spelen. Daarmee ben ik gelukkig en tevreden. Wij zitten in de kunst en onze grootste bevrediging blijft toch toneel. Iets maken wat de moeite waard is.”

 

Voorstelling ‘De prooi’ door Het Nationale Toneel. Regie: Johan Doesburg. Script: Sophie Kassies. Spel o.a. Hajo Bruins, Mark Rietman, Jaap Spijkers. Betty Schuurman, Jeroen Spitzenberger. www.nationaletoneel.nl

 

Maart, 2012

UA-37394075-1