Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Halfzachte verleiders in het vastgoed

Hij zuigt en hij schmiert, hij charmeert en hij tiert, hij verleidt en hij klauwt. Wie meedoet strikt hij in zijn netten, wie niet meedoet laat hij zweten en erger. Het is de vastgoedfraudeur Niek Vijs, gemodelleerd naar een bestaande boef in die wereld die een andere grootgraaier, de Bouwfonds-directeur (gespeeld door George van Houts) en anderen van (‘breed, heel breed’) advies voorziet.

Deze duvelstoejager wordt uitmuntend gespeeld door Pierre Bokma. En Bokma, een van ’s lands beste acteurs, is zo’n rol van vileine charmeur wel toevertrouwd. Hij zet de figuur naar zijn hand zoals hij met achteloos gemak de meest uiteenlopende personages naar zijn hand weet te zetten. Hij strooit er nog wat favoriete en toepasselijke shakespeareaanse frases uit Macbeth doorheen en speelt zijn vier andere collega’s Victor Löw, Leopold Witte, Tom de Ket en George van Houts zo’n beetje zoek – al maakt zíjn ‘personage’, de gehaaidste en de meest ongrijpbare van het stel – het hem dan ook wel erg gemakkelijk.

De cabareteske theatervoorstelling ‘De verleiders, de casanova’s van de vastgoedfraude’, het ‘toneelstuk’ van George van Houts over de vastgoedfraudeurs bij Bouwfonds, trekt sinds het begin van de tournee in september 2012, overal volle zalen en een theaterhit kunnen de schouwburgen waarvan vele in financiële nood verkeren wel gebruiken. En het is niet ten onrechte een hit. De voorstelling amuseert, is geestig, het spel is redelijk tot goed (met Bokma als troef).

Het stuk geeft ons voor wie hardleers is bovendien een hilarisch lesje in slecht-zijn. De ‘verleiders’ stellen het publiek rechtstreeks de vraag: wat had u gedaan in deze situatie? Als u de kans kreeg om te graaien en uw zakken gemakkelijk te vullen, zou u niet precies hetzelfde hebben gedaan? Afgaande op de geestdriftige reacties en de daverende lachsalvo’s van het publiek ben je geneigd om die vragen bevestigend te beantwoorden. Al wordt het ons, publiek, niet al te moeilijk gemaakt.

De voorstelling vertelt in cabareteske en hilarische scènes hoe het in de vastgoedwereld van kwaad tot erger ging. Nadeel is dat daardoor het zicht op de nuances en dilemma’s zoek raakt en het publiek niet of nauwelijks geprikkeld wordt om zelf een standpunt in te nemen. Het valt, op toneel tenminste, met die onweerstaanbare casanova’s ook nogal mee. Het zijn eerder halfzachte profiteurs en meelopers zonder veel ruggengraat. Heel herkenbare types. Je ziet ze dagelijks om je heen. Kijk maar in de spiegel.

Met een brede glimlach verliet ik dan ook net als veel anderen de zaal, maar toen ik er later wat langer over nadacht, en de zaak nog eens rustig liet betijen, kreeg ik steeds meer moeite met ‘de moraal van het verhaal’, voor zover je hier van moraal zou kunnen spreken. Op het gevaar af naïef te worden bevonden leek het mij al te cynisch, of al te gemakzuchtig, om te stellen dat we ‘allemaal’ sjoemelen, dat we allemaal fraudeurs, zwartwerkers en omkopers zijn, die niet onderdoen voor de zware jongens, dat de hebzucht en de graaicultuur van hoog tot laag, in het groot en in het klein, inmiddels zo zijn geaccepteerd dat wij met zijn allen, u en ik niet uitgezonderd, net zulke immorele graaiers, fraudeurs en hufters zijn, net zulke twijfelachtige lieden, die voortdurend en bewust de hele kluit, incluis onze naasten en vrienden, belazeren, en de zelfzucht en hebzucht zo’n beetje tot deugden hebben verheven. De mens is slecht en beter zal het niet worden. Punt. Dat is de overtuiging, ja, en een overtuiging is ook een soort geloof en net zo dogmatisch.

Januari, 2013  

UA-37394075-1