Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

‘Hier is… Adriaan van Dis’ (1)

In de jaren tachtig keek ik graag naar ‘Hier is… Adriaan van Dis’, dat in de decennia daarna in de herinnering mythische proporties aannam, soms terecht, soms onterecht. Er zaten memorabele gesprekken tussen en de gespreksleider betoonde zich een aimabele en erudiete gastheer die zich terdege had voorbereid en er blijk van gaf de boeken van zijn gasten te hebben gelezen. Sommige gesprekken zijn nog steeds de moeite waard om terug te kijken, veel zijn gedateerd, andere zijn alleen nog interessant vanwege de gast, niet vanwege het onderwerp.

Neem het merkwaardige gesprek dat Van Dis voerde met Willem Frederik Hermans over de Apartheid na diens bezoek aan Zuid-Afrika, waarna de grote schrijver (voor mij de grootste Nederlandstalige auteur uit de twintigste eeuw) in 1986 door de gemeente Amsterdam tot persona non grata werd verklaard. Zo’n beetje heel ‘weldenkend’ Nederland had hem liefst met pek en veren besmeurd het land willen uitzetten, mocht de schrijver, die toen in Parijs woonde, het wagen ooit nog eens het kleine laagland aan de Noordzee met een bezoek te vereren.

Het gesprek doet nu wezenloos aan – Apartheid lijkt iets uit lang vervlogen tijden. Het gaat ook geen moment over Hermans’ meesterschap of boeken. Van Dis valt hem aan zoals iedere zichzelf intellectueel noemende borstklopper indertijd over hem heen viel. (Indachtig Hermans’ roman ‘Ik heb altijd gelijk’ hoef je achteraf de vraag wie uiteindelijk gelijk had niet meer te stellen.)

Het enige interessante aan het gesprek is de persoon van de schrijver zelf, de grote meester, die je inwendig ziet koken om de ‘domme arrogantie en onwetendheid’ van de ‘intellectuele, snobistische Nederlander’. Het is een wonder dat hij indertijd niet halverwege het gesprek verontwaardigd was opgestaan en had gezegd, sorry, meneer Van Dis, dit gesprek heeft geen enkele zin. U heeft mij blijkbaar alleen uitgenodigd om mij te beledigen. Ben ik daarvoor helemaal uit Frankrijk naar hier gekomen? Om me als een idioot door een bekakt sprekende snotneus de les te laten lezen? Ja, meneer Hermans, zo gaat dat in dit land. Zo gaat dit land nu eenmaal met zijn grote schrijvers en kunstenaars om en dat moet voor u toch geen verrassing zijn. Ze worden beledigd, beschimpt, in de grond getrapt in plaats van op het schild gehesen, terwijl de kleine artiesten en andere krabbelaars een heldenontvangst wacht. Maar Hermans bleef zitten, liet het zich allemaal welgevallen en zat vertwijfeld het verhoor uit. 

14 maart, 2013

UA-37394075-1