Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Iedereen in zijn eigen cocon

Begin deze eeuw veranderde de iPod de omgang met muziek, foto’s en film. Daarna kwamen de sociale netwerken als Facebook en Hyves, en de smartphones binnen handbereik, waar menigeen al niet meer zonder kan. In de VPRO-documentaire ‘iPod, iPhone, iAm’ gaat IJsbrand van Veelen na wat dit voor de samenleving betekent.

 

De digitale technologie heeft de maatschappij in velerlei opzichten volkomen op haar kop gezet. En het einde lijkt nog lang niet in zicht. De documentaire maakt dat inzichtelijk door enkele (jonge) veelgebruikers te volgen. Zo is er een studente die nooit zonder muziek (iPod) van huis gaat: ,,Op de fiets zit ik in mijn eigen belevingswereld zonder dat de stadsgeluiden binnenkomen.”

 

HET IJDELSTE MEISJE OP TWITTER

Twee jonge meiden kijken terug op filmpjes die ze vijf jaar geleden op YouTube hebben gezet en die daar tot in lengte van jaren zullen blijven circuleren. Een computerverslaafde probeert af te kicken. Een data-analist vertelt over zijn vijfhonderd ‘vrienden’ op Facebook, een aantal dat hij nu wel genoeg vindt. Ook volgen we ‘het ijdelste meisje op Twitter’, voor wie ’s morgens bij het opstaan tweets checken net zozeer routine is als tanden poetsen en ontbijten.

 

De zegeningen van het internet, de sociale media en de smartphones zijn evident. Maar daardoor worden de nadelen gemakkelijk gebagatelliseerd of over het hoofd gezien. Mensen lijken steeds meer bereid te zijn om een groot deel van hun privacy op te geven om zo goed mogelijk gehoord en gezien te worden in de digitale wereld. ,,Vroeger was geletterdheid of intelligentie de norm of het hoogst haalbare. Nu op zijn minst vijf minuten beroemd zijn,” zegt bijvoorbeeld Sylvain Vriens, een jonge (interactief) kunstenaar.

 

DIGITALE REVOLUTIE KWEEKT ‘NIEUWE MENSEN’

De digitale revolutie kweekt ook in zichzelf gekeerde mensen, die met oordopjes in, twitterend en sms’end, zo in hun eigen wereldje opgaan dat ze vervreemd raken van de werkelijkheid. Zo merkt Vriens op dat steeds meer mensen ‘langer online dan offline leven, en dat laatste is toch uiteindelijk waar we leven?” Hij is zich ervan bewust dat hij er zelf net zozeer aan meedoet. Voorheen had hij oog voor wie naast of tegenover hem in de trein, bus of tram zat, maar met oordopjes in of zijn smartphone bij de hand niet of nauwelijks nog. ,,Het contact met echte, fysieke mensen verleer je een beetje,” zegt hij. ,,Iedereen zit in zijn eigen coconnetje en trekt zich niets meer aan van de mensen om hem heen.”

 

JE WILT CONTACT’

Communicatiewetenschapper Mark Deuze sluit zich daarbij aan. Volgens hem zitten we allang ,,opgesloten in onze eigen mediagevangenis, die we delen met anderen. Je wilt contact, maar we zijn vooral bezig met onszelf, om onszelf te presenteren.” Hij gaat zelfs nog een stapje verder: ,,Niet deelnemen aan sociale media is niet meer deelnemen aan de samenleving.”

 

Inmiddels is er alweer een nieuwe techniek in de handel die de echte en digitale wereld nog dichter bij elkaar brengt: augmented reality. Met deze techniek zijn twitteraars bijvoorbeeld in een oogwenk te traceren, vanwaar ze hun berichten ook verzenden. De mogelijkheden van deze ‘reality’ zijn divers en overweldigend. Altijd online, altijd en overal herkenbaar en aanwezig. In de even informatieve als verontrustende documentaire zien we de ogen van de gebruikers van deze nieuwe techniek twinkelen.

 

LEVEN IN MEDIA

Het leven mét media is kortom binnen tien jaar veranderd in een leven ín media. En in die wereld is niemand anoniem. Deze ontwikkeling heeft al geleid tot het Truman Syndroom, afgeleid van de Amerikaanse film ‘The Truman Show’ (1998) van Peter Weir, over een man (gespeeld door Jim Carrey) die ontdekt dat hij leeft in een geregisseerde werkelijkheid. Wie eraan lijdt ziet zijn huis en zijn straat als een soort filmset, waarin de mensen acteurs zijn die doen alsof en waarin alles wat je doet voortdurend in de gaten wordt gehouden. ,,En je weet niet door wie en ook niet waarom,” zegt Deuze. ,,Daardoor heb je het gevoel dat je de grip op de werkelijkheid verliest.”

 

December, 2010

UA-37394075-1