Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Jack Wouterse: ‘Mijn leven is mooier dan ooit’

Een man komt het toneel op en gaat het gevecht aan met de demonen van zijn verslavingen. Jack Wouterse speelt hem in de monoloog ‘Slaaf’. Daarin kan de imposante acteur ‘de ballen uit mijn lijf spelen – letterlijk!’

 

‘Slaaf’ van het Ro Theater in Rotterdam was in het seizoen 2011-2012 een van opmerkelijkste voorstellingen. Het is de gedurfde monoloog van een kleurrijke, robuuste acteur die alle registers kan bespelen, van klein tot groot, van ingehouden tot uitbundig.

Jack Wouterse (1957) is in het najaar van 2012 op tournee met het stuk waarin hij het gevecht aangaat met verslavingen en nog veel meer. ,,Het geeft inzicht in verslavingen”, zegt de acteur over de monoloog waarin niet Jack Wouterse die verslaafd was en nu is afgekickt het toneel beheerst, maar een fictief personage dat in de afgrond kijkt. ,,Het gaat over roken en snuiven, het gaat over seks, het gaat over alles. Het gaat over het geobsedeerde denken, over de hel van verslaving, niet over beter worden of over herstel. Het gaat niet zozeer om Jack Wouterse, het gaat vooral ook over het mechanisme, over het ontstaan en de manier van denken.”

Verslaving in alle mogelijke vormen is een groot maatschappelijk probleem, weet de acteur. ,,Er zijn nogal wat mensen die op de een of andere manier met deze problematiek te maken hebben. We snuiven of blowen wat af en iedereen zegt meteen dat het wel meevalt. Maar iedereen herkent er wel iets in. Iedereen heeft dat wel eens, dat hij in bed ligt te malen en denkt, hoe kom ik hier uit. Daar gaat het ook zeker over, over het jachtige leven en niet kunnen stoppen met denken. En in dit geval neemt het hele vervelende vormen aan.”

‘Ik begin om acht uur en het is om half tien afgelopen.

Om tien uur lig ik ‘De rijdende rechter’ te kijken, snap je.’

De monoloog moet voor de acteur een uitputtingsslag zijn, maar zwaar was vooral de voorbereiding, vertelt Wouterse. ,,Het zijn zeventig pagina’s tekst, waarvan vrij veel herhalingen. Het is allemaal briljant opgeschreven. Maar om je dat eigen te maken en in de sfeer van dat personage te brengen, dát is zwaar.”

Nu de monoloog tot in zijn vezels zit, is het opladen, opkomen en spelen. ,,Het komt voor de toeschouwer die ermee geconfronteerd wordt vaak harder over. Ik begin om acht uur en het is om half tien afgelopen. Om tien uur lig ik gewoon weer ‘De rijdende rechter’ te kijken, snap je. Iemand die het net gezien heeft, kan even op het verkeerde been worden gezet, of op het goede, of uit balans gebracht worden. Het gaat wél ergens over.”

Wouterse zet een manisch en doodongelukkig karakter naar zijn hand dat tegen alles en iedereen tekeergaat, want ‘Slaaf’ gaat over meer dan alleen verslaafd zijn. Het gaat behalve over vluchten in drank en drugs, eten en werken over het opvullen van leegte. Het karakter kijkt in een zwart gat, in een diepe afgrond. ,,Het is een man met een pak aan en aktetas. De haren netjes gekamd. Het kan iedereen zijn. Het gáát ook over iedereen. Ze denken vaak, alcoholisten en snuivers, daar loop ik in een bochtje omheen, maar het kan iedereen zijn. Het zijn vaak mensen die op het oog een heel gewoon bestaan leiden. Dit personage is behoorlijk machteloos en woedend. Hij zoekt naar een opening, dat gaat van woedend naar hulpeloos en smekend om de vinger op de goede plek te leggen en om de demonen van zich af te slaan.”

‘Het is toch prachtig dat je na je vijftigste

een draai kan geven aan je leven, en

je hoogtepunten nog kan hebben?’

De tekst is van toneelschrijver Oscar van Woensel, die zelf afkickte van een drugsverslaving. ,,Die man heeft op een fascinerende manier de gedachtespinsels die bij het thema horen mooi en sterk vastgelegd. Oscar heeft problemen gehad, ik heb problemen gehad. We zijn samen gaan zitten praten. Regisseuse Alize Zandwijk heeft zich ermee bemoeid, net als haar man Herman Gillis, de acteur die de hoofdrol speelt in ‘De dood van een handelsreiziger’. Het is zo als het ware een ‘familiedingetje’ geworden. Klein maar fijn. Het is keihard en heel raak. Alize is dé mevrouw van het Ro Theater. En die houdt niet van poespas. Het is bám!”

Voor Wouterse is de monoloog ook vaktechnisch ‘een hele uitdaging’. ,,Het is voor mij een wereldkampioenschap concentratie. Het is voor de liefhebber. Mensen die denken, ha, fijn, een avondje Jack Wouterse, zijn gewaarschuwd, want nee, het is de hel. Maar als je iets van verslaving en geobsedeerd gedrag wilt beleven, dan is het heel interessant.”

Hij is als verslaafde zelf ook min of meer door de hel gegaan. Hoe kijkt hij daar op terug? ,,Mijn leven is mooier dan ooit. Gelukkiger dan ooit, ik vind het leven hartstikke leuk, ik voel me beter dan ooit, ik ben beter dan ooit. Ik ben nu 55. Het is toch prachtig dat je na je vijftigste een draai kan geven aan je leven, en je hoogtepunten nog kan hebben? Voor zover dat kan natuurlijk, want daarvoor heb ik wel meer hoogtepunten gekend, daar gaat het niet om. Maar voor mij is het leven nu echt mooier dan ooit. Op een heel andere manier. Ik heb er enorme lol in, ik ben het allemaal heel anders gaan zien.”

‘Ik drink niet, ik rook niet en ik gebruik geen

drugs meer. Ik ben ook twintig kilo afgevallen.’

Hij is nu helemaal afgekickt? ,,Ik ben geheelonthouder. Ik drink niet, ik rook niet en ik gebruik geen drugs meer. Ik ben ook twintig kilo afgevallen. Het gaat ook erg over eetverslaving, dat is een beetje de rode draad. Daar is het allemaal mee begonnen. Daar hebben heel veel mensen problemen mee, obesitas, het is een volksgezondheidsgevaar. Er zijn ziektes die veel erger zijn, maar het is een gigantisch probleem.”

Twintig kilo afgevallen? ,,Ja, daar heb ik wel dertig jaar over gedaan. Dat is niet iets wat je even achteloos op wilskracht doet. Het is zoals iemand anders een shotje neemt of naar de fles grijpt, zo duik ik in de ijskast. Het gaat om het hetzelfde mechanisme.”

Jack Wouterse is drukker en actiever dan ooit, lijkt het. Film, tv, toneel, hij draait er zijn hand niet voor om. Zo min als voor een vrolijke schnabbel – reclamespots, voice-overs, tekenfilmfiguren. Heeft hij zin in de tournee? ,,Het is een avontuur, een uitdaging, want ik mag echt de ballen uit mijn lijf spelen – letterlijk. Héérlijk om te doen. Dat maakt dit werk zo leuk, de afwisseling, dat ik daarna weer dingen kan doen met een knipoog, zoals zo’n familievoorstelling naar een stuk van Agatha Christie. Dat geldt ook voor film en televisie, grote en zware dingen afwisselen met kleine en oppervlakkige, waar ik dan zo doorheen fiets. Ik vind het hartstikke leuk allemaal, dat werk. Dat is ook een soort verslaving.”

Voorstelling ‘Slaaf’ door het Ro Theater. Regie: Alize Zandwijk. Tekst: Oscar van Woensel. Spel: Jack Wouterse. www.rotheater.nl

 

Augustus, 2012

UA-37394075-1