Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Justin Bieber hangt graag de malloot uit

Begin 2011 trad de ‘zingende tienersensatie’ Justin Bieber (1994) op in Nederland. De zanger kon dankzij het internet in korte tijd uitgroeien tot een wereldwijd fenomeen.

 

Een hype, grenzend aan massahysterie. Aan de vooravond van dat Nederlandse concert van de Canadese zanger verscheen de ongeautoriseerde ‘biografie’ van de Britse journalist Chas Newkey-Burden vertaald, ‘Justin Bieber. De superster’ gedoopt.

Een boek voor fans. Ofwel ‘Beliebers’, die alles prachtig en geweldig vinden van wat hun idool doet. En er lijkt onder de doelgroep geen tussenweg te bestaan. Of je houdt van JB of je verafschuwt hem, want tegenover de nog altijd groeiende schare fans staat een aanzwellend koor van Bieber-haters voor wie het idool het mikpunt van spot is en een dankbaar onderwerp voor karikatuur en imitatie.

Bij optredens laten de Beliebers zich totaal gaan, met hectische en hysterische taferelen vol gillende meiden, waarbij zich soms dreigende situaties voordoen. De adoratie gaat ver. En hóe ver die Biebermania soms voert, maakte het tieneridool aan den lijve mee nadat hij op het strand in de Bahama’s was gefotografeerd met de veel oudere glamoureuze societyfiguur Kim Kardashian. ‘Kijk, dit is m’n vriendin,’ noteerde hij onbezonnen met verwijzing naar de foto op Twitter. Het was gekscherend bedoeld. Moet kunnen, meende de zanger in al zijn jeugdige onschuld, maar Kardashian werd bekogeld met hatelijke tweets, waaronder doodsbedreigingen. ,,Ik ontving de gestoordste berichten van de Beliebers,” liet de Amerikaanse styliste en actrice weten. Bieber wist de koorts te temperen door op zijn Twitter de dames te verzoeken zich koest te houden: ‘@kimkardashian en ik zijn gewoon vrienden. ze is heel sexy, maar we zijn gewoon vrienden. geen bedreigingen graag.’

 

‘De jongen met de engelenstem’

 

Dergelijke ervaringen zullen de jeugdige zanger weerbaarder maken en dat zal hem van pas komen nu zijn status buitenissige vormen heeft aangenomen. En dan weet je dat menigeen een graantje probeert mee te pikken. Dus kan zelfs een biografie niet ontbreken, die in vroeger tijden normaal gesproken pas volgde tegen het einde van de loopbaan of na de dood van een artiest. Zo niet bij ‘de jongen met de engelenstem’. Die onttrekt zich volledig aan deze ‘natuurwet’: voor zijn zeventiende is reeds een stapel boeken verschenen over zijn leven dat welbeschouwd net begonnen is. Hier dicteren de wetten van de markt en speelt artistieke kwaliteit een ondergeschikte rol.

De nu vertaalde ‘biografie’ van het tieneridool, die van Chas Newkey-Burden, begint in de jaren negentig met het gewone leven van een gewone jongen. Justin Bieber leidde tot voor enkele jaren een rimpelloos bestaan in het Canadese stadje Stratford, vernoemd naar de Engelse marktstad Stratford-upon-Avon, waar de wieg stond van een andere grootheid, zij het van een geheel ander kaliber: William Shakespeare. Biebers ouders scheidden toen hij nog jong was. Zijn moeder Pattie Mallette en Justin hadden het niet breed, maar het stond een tamelijk gelukkige kindertijd niet in de weg. Op school werd hij wel eens gepest om zijn lengte – Bieber is klein van stuk – maar je krijgt niet de indruk dat de jongen daar zwaar onder gebukt ging, al denkt de biograaf daar anders over: ‘De wonderbaarlijke manier waarop Justin van pispaaltje van de klas is uitgegroeid tot een van de populairste tieners ter wereld is een prachtige bron van inspiratie voor iedereen die wordt gepest.’

 

‘Ik hang graag de malloot uit zodat iedereen naar me kijkt.’

 

De muziek zat er al vroeg in. Hij begon op zijn tweede te drummen en leerde daarna gitaar, piano en trompet spelen. Hij deed mee aan talentenjachten en zong en danste waar hij kon: ,,Ik hang graag de malloot uit zodat iedereen naar me kijkt.” Zijn vele (vermeende) talenten worden uitvoerig beschreven, al leidt dit soms tot potsierlijke terzijdes: ‘Hij kan tot tien tellen in het Duits, wat hij heeft geleerd van zijn Duitse overgrootvader.’

Zonder internet geen Biebermania. Moeder Pattie maakte filmpjes van de optredens van haar oogappel. Justin maakte een YouTube-account aan met de gebruikersnaam ‘kidrauhl’ en uploadde de filmpjes. De reacties kwamen snel en massaal. Kijkers raakten gecharmeerd van ‘die knul die niet alleen talent had, maar ook heel oprecht en nuchter leek te zijn’. Een ster was geboren.

De Amerikaanse zangers Usher en Justin Timberlake namen contact op om hem te contracteren voor hun muzieklabels (de eerste ‘won’). JB vond in Scooter Braun een manager die ‘de nieuwe Michael Jackson’ van hem belooft te maken. En na zijn ‘internethits’ volgde ‘My world’, een veelbesproken debuutalbum vol honingzoete ballads over kalverliefde en gelikte dancepopproducties, met een prettige uitschieter als ‘Love me’ met electroglamgeluid. De biografie, die grenst aan een hagiografie, staat er uitvoerig bij stil, evenals bij Biebers optredens voor de Amerikaanse president Obama en zijn ontmoeting met Oprah Winfrey.

 

‘Schattige pet, lieve glimlach’

 

De biograaf laat geen gelegenheid voorbijgaan om te accentueren hoe geweldig en sympathiek zijn held is met zijn ‘schattige pet’ en ‘lieve glimlach’. Hij schrikt er niet voor terug om uitentreuren te herhalen dat Justin dol is op zijn moeder, voor wie hij als straatmuzikant in een paar uurtjes genoeg geld bij elkaar scharrelde om haar vakantie te bekostigen. Op haar beurt neemt moeder Pattie haar jongen in alles in bescherming en omschrijft hem in moederlijke superlatieven: ‘Hij is altijd erg getalenteerd geweest in wat hij ook doet.’

Het valt de zanger niet te verwijten. Hij is de speelbal van een gewiekste marketingstrategie en een moderne vorm van massahysterie. De omloopsnelheid van (tiener)idolen is daarbij nooit eerder zo groot geweest. Vandaag wereldberoemd, morgen vergeten. Niemand weet waar Justin Bieber over vijf of tien jaar zal staan en hoe hij zich zal ontwikkelen.

Het boek gaat er niet dieper op in. Dat vertelt keurig na wat bij de meeste Beliebers allang bekend verondersteld mag zijn. Het is gechargeerd gezegd niet meer dan een mateloos breedvoerig uitgewerkt lemma van Wikipedia, waarin na een verslag van zijn kindertijd en eerste tienerjaren JB’s prille carrière, zijn liedjes en bijbehorende clips worden bijgeschenen tot in het kleinste detail. Smullen voor de fans dus en voor hen is het boek tenslotte bedoeld.

 

Chas Newkey-Burden: ‘Justin Bieber. De superster’ (‘Justin Bieber, The unauthorized biography’), vertaald door Niels van Eekelen, 239 blz, uitgeverij De Boekerij.

 

Maart, 2011

UA-37394075-1