Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Kay Greidanus: ‘Iedereen wil avontuur en plezier’

Kay Greidanus geeft het ruiterlijk toe: hij leeft in een jongensdroom. De jongste telg uit twee toneelfamilies staat in ‘Strange interlude’ door het Nationale Toneel tussen grote acteurs. ,,Ik weet nog dat ik vier jaar geleden dacht: stel je voor dat ik hier nog eens mocht spelen.”

Hij geniet er met volle teugen van. Kay Greidanus (1991, Den Haag), zoon van acteur Aus Greidanus sr en actrice Martine de Moor, zit in het laatste jaar van de toneelschool Maastricht, maar staat nu al, voor de tweede keer dit seizoen, op het toneel tussen grote acteurs. Zijn vuurdoop was afgelopen najaar in de rol van een tweede luitenant in Tsjechovs ‘Drie zusters’ door het Nationale Toneel in een regie van Theu Boermans.

,,In het vierde en laatste jaar op de Toneelacademie Maastricht is het niet verplicht maar wordt het wel aangeraden om in elk geval één stage te lopen”, licht hij zijn bliksemcarrière toe. ,,Mijn klas werd uitgenodigd voor een auditie, ik heb een monoloog gespeeld voor Theu (Boermans) en twee weken later werd me gevraagd of ik mee wilde doen met ‘Drie zusters’. Wow, dacht ik toen.”

Hij werd door zijn medespelers met ‘open armen ontvangen’, vertelt hij. ,,Ik kwam hier bij het Nationale Toneel altijd om een voorstelling te zien. Dan zag ik die bekende toneelspelers die steeds iemand anders zijn en een mooie rol in een mooie voorstelling spelen. Ik was best zenuwachtig op de eerste dag. Maar binnen tien minuten waren die zenuwen weg. Iedereen is hier zo geweldig, aardig en lief. Ze zijn allemaal erg open. Ik kan het gesprek met ze aangaan. En heb ontdekt wat de kracht is van zo’n ensemble. Je kent elkaar en tilt elkaar naar een hoger niveau. Je durft meer, je voelt de vrijheid, ook op de vloer als je aan het repeteren bent.”

Fascinatie

En dat repeteren voor ‘Strange interlude’, zijn tweede productie bij een van ’s lands belangrijkste toneelensembles, doet hij in de voormalige Guido de Moorzaal, vernoemd naar zijn grootvader, de vroeggestorven steracteur. ,,Ik heb voor het eerst in de schouwburg gespeeld waar mijn opa veertig jaar lang heeft gespeeld. En ik speel nu met Hans Croiset, die hem goed heeft gekend. Ja, dat is heel gek. Vooral ook omdat ik mijn opa zelf niet heb gekend. Hij overleed twee jaar voordat ik werd geboren. Ik heb op de een of andere manier een enorme fascinatie voor hem. Ik heb zoveel verhalen over hem gehoord. Het is bijzonder te weten dat hij hier heeft rondgewandeld en op het toneel heeft gestaan.”

De productie ‘Strange interlude’ in een regie van Johan Doesburg, is een remake van de succesvolle en geprezen voorstelling uit 2003 van hetzelfde gezelschap. Ariane Schluter kreeg voor haar excellente spel de Theo d’Or en Mark Rietman en Jappe Claes ontvingen een nominatie voor de Louis d’Or. De personages in Eugène O’Neills stuk uit 1928 willen groots en meeslepend leven, maar door frustraties worden ze alleen maar ongelukkiger. Kay Greidanus’ aandeel is tamelijk groot. ,,Ik speel de zoon van Nina, gespeeld door Ariane. Hij voelt op de een of andere manier dat er iets niet klopt. Het is een bijzonder stuk, ook door de manier waarop de spelers hun gedachten uitspreken. Heel freudiaans. Het gaat over een vrouw die de touwtjes in handen neemt en dat was in die tijd vrij opvallend. Er is in 1932 een film van gemaakt, die in Nederland niet is gedraaid omdat hij immoreel zou zijn.”

Het stuk heeft nog altijd een grote zeggingskracht, vindt hij. ,,Nina probeert met die vier mannen een soort leegte op te vullen. Gordon was haar grote liefde. Hij was een sportheld en stapte in de Eerste Wereldoorlog heldhaftig in een vliegtuigje. Door zijn dood heeft hij mythische proporties aangenomen. Het stuk is een zoektocht naar de liefde. Naar het gemis ervan. Dat speelt nu ook. Er zijn veel mensen die aan het scheiden zijn. Je ziet wat er gebeurt als je in een relatie dingen mist. Iedereen wil avontuur en plezier. Dat heb ik zelf ook, denk ik. Je hoopt toch op iets bijzonders, uiteindelijk.”

Kostuumhok

Het besef dat hij opgroeide in een familie waarin toneelspelen zo’n beetje een tweede natuur is, kwam bij Kay Greidanus pas later. ,,Als kind speelde ik in het kostuumhok. Dan weet je niet beter. Het was voor mij heel gewoon, het is ‘jouw werkelijkheid’. Het besef kwam toen mijn moeder les gaf op een jeugdtheaterschool. Ik kreeg soms les van haar. Speelde een voorstelling mee. En ineens was ik er helemaal klaar mee. Ik was elf of twaalf jaar. Toen heb ik me er helemaal vanaf gesloten. Ik wou iets heel anders doen. Ik was een heel energiek jongetje. Deed veel aan sport. Ik wilde piloot worden bij de luchtmacht. Maar dat idee ebde weg. Op mijn zestiende zette ik me zo’n beetje af tegen alles. Stelde mezelf vragen: waar doe je het allemaal voor. Toen heb ik alles een beetje laten schieten, ook school.”

Vlak voordat hij naar het montessorilyceum overstapte, kwam hij in aanraking met Alba Theaterhuis in zijn woonplaats. En de vonk sprong over. Hij speelde in verschillende producties. In de zomer van 2012 stond hij in de roadmovie ‘Sevilla’, een korte film van Bram Schouw. En na ‘Strange interlude’ en de afstudeervoorstelling van zijn klas, in mei, meldt hij zich bij Toneelgroep Oostpool in Arnhem voor ‘Het proces’, een toneelbewerking van Franz Kafka’s meesterwerk in de regie van Marcus Azzini. ,,Nee, ik heb niks te klagen”, lacht de jonge acteur die toneelspelen, acteren in het algemeen, ziet als een manier om verhalen te vertellen. ,,Ik heb op school een monoloog gespeeld. Daarbij trek ik het publiek mee in het verhaal en heb ik bijna het gevoel dat ik het publiek op mijn schouders draag. Dan creëer je een andere wereld, stap je even uit de werkelijkheid. Dat vind ik er zo bijzonder aan. Of je nu alleen speelt of zoals nu met een collectief.”

Voorrecht

Hij is ambitieus, maar ook realistisch. ,,Ik ben altijd iemand geweest met veel plannen. Er zijn heel veel dingen die ik nog graag zou willen doen, waaronder weer in film spelen en regisseren. Maar nu ik bijna van de toneelschool af ben, wil ik me vooral focussen op acteren. Daarin valt nog veel te leren, te onderzoeken en te groeien. Ik hoop dat ik kan blijven spelen, ik weet dat ik er mee door zal gaan. Natuurlijk, het is een onzekere tijd. Daarom ben ik me er erg van bewust dat het een voorrecht is dat het zo goed gaat.”

In de boekenkast in de foyer ziet hij een monografie over zijn opa staan. Hij pakt het eruit en bladert erin. ,,Kijk”, wijst hij naar actrice Trins Snijders. ,,Mijn oma. En hier mijn opa toen hij nog een erg jong acteur was. Een mooie man hè?” Niet alleen zijn grootouders en ouders, ook zijn broer Aus jr en zus Paulien Greidanus zijn bekende acteurs. Hoe is het om als jongste telg nu ook bij het grote toneel te zijn? ,,Ze zijn natuurlijk heel trots, maar het is in onze familie niet echt een verrassing. Misschien wel dat ik dit uiteindelijk toch ook ben gaan doen.”

 

Voorstelling: ‘Strange interlude’ van Eugène O’Neill. Regie; Johan Doesburg. Spel o.a. Kay Greidanus, Ariane Schluter, Mark Rietman, Hans Croiset, Jappe Claes. T/m 31 mei tournee. www.nationaletoneel.nl

 

Februari 2013

 

In een verkorte versie eerder gepubliceerd in de kranten van De Persdienst.

 

UA-37394075-1