Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Kees Brusse: naturel en onderkoeld acteur voor wie film ‘het allermooiste’ was

Meer dan zestig jaar was acteur en filmmaker Kees Brusse een vertrouwd gezicht in de Nederlandse huiskamers en theaters. Hij overleed maandag 9 december op 88-jarige leeftijd in het Rosa Spier Huis in Laren.

 

Kees Brusse (1925-2013) stond lang te boek als een van onze beste filmacteurs. Hij acteerde voor radio en tv, in film en op toneel. Dat deed hij heel naturel, en opvallend was dat hij door de jaren heen nauwelijks veranderde: dezelfde onderkoelde spelstijl, dezelfde laconieke oogopslag, dezelfde lok die op zijn voorhoofd danste, dezelfde beheerste stem. ‘Film is het mooiste wat er is,’ zei Kees Brusse over zijn passie en werk, ‘je eigen wereld maken.’

 

EEN ‘VRESELIJKE JEUGD’ MET EEN ‘VRESELIJKE STIEFVADER’

 

De in Rotterdam geboren Kees Brusse was de zoon van operazangeres Antje Ebes en de sociaal bewogen journalist J.M. Brusse, indertijd een gevierd schrijver van onder meer ‘Boefje’. Doordat zijn ouders scheidden toen hij nog klein was, had hij een schare (half)broers. Van hen verwierven de filmer Ytzen, beeldhouwer Mark en de journalisten Jan en Peter eveneens publieke bekendheid. Zijn jeugd noemde hij ‘vreselijk’. ‘Met een vreselijke stiefvader.’ In het theater zag hij Paul Steenbergen spelen en ontdekte de wereld ‘waar ik bij wilde horen’.

 

Kees Brusse was autodidact – hij werd op de toneelschool afgewezen – maar wist zich snel in de kijker te plaatsen. Daardoor was hij in de jaren vijftig al een bekende acteur. Zijn carrière begon overigens al in 1936 met ‘Merijntje Gijzens jeugd’, waarin hij de vlasblonde oudere broer van Merijntje speelde, en liep door tot de tv-serie ‘De erfenis’ uit 2004, waarin hij de rijke Andreas Heydecoper vertolkte. De waslijst van films waarin hij speelde is lang.

 

VAN SONNEVELD, ’T SCHAEP TOT ‘VADER IS ZO STIL’

 

Na de bevrijding werkte hij voor het cabaret van Wim Sonneveld. Voor de radio deed hij hoorspelen, onder anderen met Wim Kan en in ‘De familie Doorsnee’ van Annie M.G. Schmidt. In de jaren zestig verwierf hij bij het tv-publiek grote bekendheid als de Nederlandse Maigret, de serie ‘’t Schaep met de 5 pooten’ en als panellid in de onverwoestbare quiz ‘Wie van de drie’.

 

In de jaren zeventig waren voor Brusse vooral de regisseurs Pim de la Parra en Wim Verstappen belangrijk. Vanaf die jaren was hij, als een van de eerste acteurs, bovendien geregeld in reclamespotjes te zien, waarin hij veelal een blijmoedige levensgenieter speelde.

 

Weldra ging Brusse, met wisselend succes, zelf regisseren. Dat leverde onder meer ‘Mensen van morgen’ (1964) op, een spraakmakende documentaire over jongeren en hun toekomst(dromen). De film schetst een tijdsbeeld van de vroege jaren zestig en was journalistiek gezien zijn tijd vooruit. Indertijd zorgde hij voor ophef omdat de ouders van een van de jongeren bezwaar aantekenden tegen de openhartigheid van hun zoon.

 

In 2005 wijdde het Filmmuseum een retrospectief aan Kees Brusse. In die tijd woonde hij met zijn vijfde vrouw Joan in Australië. Hij was toen tachtig, vitaal en stond nog midden in het leven. Kort daarvoor ging het minder goed met hem, zoals uit zijn documentaire ‘Vader is zo stil de laatste tijd’ (2002) bleek. Hij was in een ‘draaikolk van leugens en onmachtgevoelens’ verzeild geraakt, waarover hij verder het zwijgen bewaarde.

 

EEN OUDERE IS MEER DAN ALLEEN EEN DOSSIER BIJ DE DOKTER’

 

In ‘Vader is zo stil de laatste tijd’, waarvan hij auteur, producent, regisseur, acteur én cameraman was, brak hij een lans voor de oudere generaties, waartoe hij intussen zelf behoorde. Met zijn film wilde hij laten zien dat ouderen nog veel kunnen betekenen en dat iemand die oud is ‘meer is dan alleen een dossier bij de dokter’.

 

December, 2013

UA-37394075-1