Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

‘Langgestraft’: een leven achter tralies

In de VPRO-serie ‘Langgestraft’ werpen de strafrechtadvocaten Willem Anker en John Peters met gevangenen en tbs’ers licht op een leven voor en na de veroordeling. Het advocatenduo laat de mens achter de misdadiger zien. Wie is die tbs’er die al twintig jaar vastzit? Of die moordenaar die nooit meer vrijkomt?

 

De strafmaat en tbs’ers houdt de gemoederen in de samenleving al sinds jaar en dag bezig. Wegens hun vermeende gevaar en risico voor de samenleving zou hun proefverlof verboden moeten worden. Of er wordt geklaagd dat de straffen te licht zijn en de gevangenissen net driesterrenhotels zijn. Kortom, meningen over criminelen te over.

 

Maar hoe denken de veroordeelden er zelf over? De zesdelige serie ‘Langgestraft’ geeft deze groep een stem en geeft een inkijkje in de gesloten wereld achter tralies.

 

MIJN BROER SCHOLD ME UIT VOOR HOMO, FLIKKER, MIETJE’

 

De eerste aflevering concentreert zich op de 41-jarige tbs’er Freddie. Tbs wordt door een rechter opgelegd wanneer hij meent dat de dader ‘verminderd toerekeningsvatbaar’ is, bijvoorbeeld omdat hij zwakbegaafd is of aan een psychiatrische stoornis lijdt. Freddie komt uit een gezin met vier kinderen. ,,Ik heb alle kanten van familie gezien, de hele mooie maar ook de hele slechte kanten,” vertelt hij in de film aan advocaat Peters, waarbij hij steeds net niet herkenbaar in beeld wordt gebracht.

 

Mooi waren in zijn jeugd de kerstdagen en het sinterklaasfeest. Het ging bergafwaarts met hem toen hij op de lts softdrugs begon te roken en aan de drank raakte. Tegenover een zorgzame moeder stond een drankzuchtige vader en een broer die hem uitscholden voor ‘mietje, flikker en homo’. Op straat hing hij de stoere bink uit.

 

,,Ik stond bekend als een rebel en zo gedroeg ik mij ook. Mensen waren bang voor mij.” Hij maakte slachtoffers: ,,Ik heb aardig wat klappen gehad maar ik heb er net zoveel uitgedeeld.” Na een scheldpartij in het café liep het uit de hand. ,,Hij schijnt mietje te hebben geroepen. We liepen naar buiten met zijn tweeën. Er werd wat geschopt. Ik pakte mijn mes, stak op hem in.” In de kliniek denkt hij zelden aan zijn slachtoffer of aan de nabestaanden. Hij heeft ook nooit contact gezocht, want ,,daar heb ik het lef niet voor.”

 

Intussen zit Freddie al achttien jaar in de inrichting. Dat is bovengemiddeld lang, al zijn er tbs’ers die al dertig, veertig en zelfs vijftig jaar vastzitten. Freddie is een van de tweeduizend tbs’ers in Nederland. De gemiddelde tijd dat tbs’ers vastzitten is de laatste twintig jaar sterk toegenomen. Van ruim vier jaar in 1990 tot bijna tien jaar in 2010.

 

Advocaat Anker noemt tbs een maatregel zonder horizon, ,,want wie gevangenisstraf krijgt, kan streepjes op de celdeur zetten en weet zo precies wanneer hij weer naar huis gaat. De tbs kan door de rechter steeds met een of twee jaar worden verlengd.”

 

Freddie is niet onder de indruk van de behandeling. Advocaten horen daar niet van op, want veel van hun cliënten hebben het gevoel dat therapie niets toevoegt. Anker: ,,Maar de behandeling is wel degelijk succesvol. De recidivecijfers zijn aanzienlijk gunstiger na een tbs-behandeling dan na het uitzitten van een lange gevangenisstraf.”

 

Freddie woont inmiddels in een huis net buiten het hek van tbs-inrichting. Hij hoopt binnen afzienbare tijd voorwaardelijk vrij te komen. Hij droomt van een nieuw leven, ,,van een leuke baan, leuk stekkie, leuke vrouw. Liefst weg uit Nederland.”

 

Maart, 2011

 

 

 

 

 

UA-37394075-1