Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Michiel van Erp: ‘Ik bewonder mensen die alles uit het leven halen’

De film ‘I am a woman now’ van Michiel van Erp is nu vertaald naar het toneel. De filmmaker neemt zelf de regie voor zijn rekening van het toneelstuk ‘Afterparty’ van Frank Houtappels over de eerste generatie transgendervrouwen, een onderwerp dat hem sinds jaar en dag fascineert. De productie trekt in een topcast nu langs de theaters.

 

MICHIEL VAN ERP REGISSEERT TONEELSTUK ‘AFTERPARTY’ NAAR EIGEN SUCCESFILM ‘I AM A WOMAN NOW’

 

,,Met die documentaire ben ik lang bezig geweest en daarvoor is het onderwerp in andere tv-programma’s wel voorbij gekomen’’, zegt Michiel van Erp in een restaurant aan het Rembrandtplein in Amsterdam. ,,Ik weet echt niet waar die fascinatie vandaan komt. Ik bewonder mensen die de gebaande paden durven te verlaten. Die hun eigen weg gaan en niet leven zoals anderen vinden dat je zou moeten leven. Het zijn mensen die alles uit het leven proberen te halen.

 

Misschien loop je dan af en toe tegen een muur op, maar de poging op zich maakt je al gelukkig. Nu is de transformatie van man naar vrouw wel een heel heftige afslag die je neemt in het leven, maar het fascineert me bovenmatig. Dat zit in al mijn documentaires. Ik probeer zelf ook alles uit het leven te halen. Ik houd me steeds voor: doe ik wel alles met mijn leven wat ik wil? Ik ben een heel onrustig iemand.’’

 

‘IK BEN EEN GEZEGEND MENS

 

,,Ik ben in ieder geval een gezegend mens dat ik de dingen die ik verzin meestal kan gaan doen. Ik heb nu net de dramaserie ‘Ramses’ geregisseerd. Dat had ik echt nooit voor mogelijk gehouden dat dit echt zou gaan gebeuren. En dan is het er ineens. In die zin ben ik wel een soort lucky bastard, maar ik geloof wel dat ik risico’s durf te nemen in mijn leven.’’

 

De twee opvallendste vrouwen uit de film, April Ashley en Corinne van Tongeren, keren terug in het toneelstuk, deels op feiten gebaseerd, deels fictief. Ze worden gespeeld door Carine Crutzen en Renée Fokker. Van Erp: ,,In werkelijkheid hebben de vrouwen elkaar niet ontmoet. Ze hebben allebei wel een nachtclubverleden, maar ze hebben niet in dezelfde nachtclub gewerkt.’’

 

Het toneelstuk begint net als in de film in Casablanca, waar de vrouwen elkaar tegenkomen op de begraafplaats waar zich het graf van dokter Georges Burou bevindt. Van Erp: ,,De vrouwen hebben het over het verleden en over het leven, over de transformatie, de operatie die ze ondergingen, en of het hen gebracht heeft wat ze hoopten.’’

 

EEN GELUKKIGE INDRUK

 

In de film zijn de gendervrouwen blij dat ze zich hebben laten opereren. Sommige maken een betrekkelijk gelukkige indruk.

 

,,Dat is te kort door de bocht’’, vindt Van Erp. ,,Ze zijn heel blij dat ze die operatie gedaan hebben. Dat was hun grootste wens, om vrouw te worden, misschien was dat ook wel de enige wens in hun leven. Nu zijn ze oud. Ze hebben er nooit bij stilgestaan dat ze óók een oude vrouw zouden worden. Dat zie je in de documentaire en dat zie je in het stuk. Als je de vrouwen vraagt of ze ooit spijt hebben gehad, zeggen ze allemaal, nee, we hebben geen spijt. Maar het is niet zo dat ze, omdat ze nu een vrouw zijn, ook meteen gelukkig zijn. Dat geldt voor een ‘geboren vrouw’ ook niet.’’

 

Van Erp: ,,’Afterparty’ is ook een komedie, er valt veel te lachen, het is niet alleen maar een stuk over de operatie en of die ze al dan niet gelukkig gemaakt heeft. Omdat de vrouwen in nachtclubs optraden, laten we ze dat ook in het stuk doen.’’ Als toneelregisseur heeft Van Erp nog overwogen om het stuk alleen door mannen te laten spelen. ,,Daar heb ik vanaf gezien. Ik was bang dat het dan een soort verkleedpartij zou worden, dat het dan te veel zou afdwalen van waar het stuk werkelijk over zou moeten gaan. Ik heb toen zitten nadenken over wat eigenlijk een vrouw is. Daar hebben we veel gesprekken en discussies over gevoerd.’’

 

IK HEB NOG STEEDS CONTACT MET DE VROUWEN’

 

,,We hebben vanaf dag één niet meer naar de documentaire gekeken. Dan moet je vanaf nul de rollen opbouwen. Ik heb natuurlijk wel in mijn hoofd hoe die vrouwen in het echt zijn, ik heb ook nog steeds contact met hen, ook met de familie van de dokter. De actrices bouwen hun rollen op vanuit het stuk dat Frank geschreven heeft, dat werkt het beste. Ik heb als regisseur wel de voorkennis, maar zo regisseer ik het stuk niet. Daarbij is Frank zijn eigen weg gegaan.’’

 

Het stuk gaat niet alleen over transseksuelen, ook over ouderdom. ,,April verwoordt dat heel mooi in de film. Zij zegt: ‘Naarmate je ouder wordt, je helemaal opgaat in de grauwsluier van het leven, is er niemand meer die je wilt begeren’.’’

 

EEN GELIEFDE FOTOMODEL’

 

De Britse April Ashley, geopereerd in 1960, was een van Burou’s eerste patiënten. Ze was een meisjesachtige jongen die door eigen familie werd verstoten en suïcidaal was. De ontmoeting met Burou betekende haar redding.

 

,,Zij was indertijd een heel geliefd fotomodel in Engeland. Ze trouwde met een baron en ineens was zij een lady. Toen is door The Sun onthuld dat zij in een vroeger leven een man was. Haar leven heeft toen een totaal andere wending genomen. Ze zegt ook: ik ben niet een vrouw, ik ben een transseksuele vrouw. En dat is anders. En dat is anders dan de Corinne die Renée Fokker speelt. Zij heeft juist geprobeerd om het daar haar hele leven nooit meer over te hebben.’’

 

,,Zij wilde heel graag meewerken aan de film. Ik moet aan het eind van mijn leven vastleggen wat ik in mijn leven gedaan heb, vond ze. Tijdens het filmen bedacht ze ineens, dat dan haar vriendinnen het te weten zouden komen. Daarom heeft ze het een vriendin verteld en daar wilde ik als filmmaker graag bij zijn.’’

 

IK BEN BEGONNEN ALS ACTEUR’

 

Filmmaker Van Erp, vooral bekend van film en tv, en documentaires als ‘Postmoderne hutspot’, ‘Toen zij van Rotterdam vertrokken’ en ‘Erwin Olaf, on beauty and fall’, regisseert eens in de zoveel tijd een theaterproductie. ,,Ik ben begonnen als acteur. Voordat ik bij de tv ging werken, heb ik een jaar of vijf, zes als acteur gewerkt. Toen ben ik documentairemaker geworden. Ik ben als regisseur ook regelmatig benaderd door theatergezelschappen die niets wisten van mijn toneelverleden. Uiteindelijk ben ik blij dat die werelden bij elkaar komen. Ik denk dat ik eens in de drie jaar een stuk doe. In mijn vak ben je altijd op reis. Het is dan heerlijk om zes of zeven weken in een repetitieruimte te zitten om met vier of vijf acteurs, een technicus en assistent uit te vlooien hoe je zo’n stuk het best op het toneel kan brengen.’’

 

Terug naar de eerste droom? ,,Om acteur te worden? Ja, maar dat zou ik nu niet meer willen worden. Ik ben ook niet meer zo goed, maar ik hou erg van theater, ik werk nu met drie kanonnen van actrices. Het is heel fijn dat ze zelf ook meedenken en ideeën aandragen. Ik vind vooral de zang en dans erin bijzonder. Carine Crutzen blijkt bijvoorbeeld heel goed te kunnen zingen.’’

 

Voorstelling ‘Afterparty’ van Frank Houtappels. Regie: Michiel van Erp. Met Carine Crutzen, Marie-Louise Stheins, Renée Fokker en Tim Teunissen. Tournee: van januari t/m medio mei. Première: 1 februari, Leiden.

www.hummelinckstuurman.nl

 

UA-37394075-1