Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Mike Tyson en de woede van een bokser

Eenmaal in de ring raakte de Amerikaanse bokser Mike Tyson door demonen bezeten. Maar ook daarbuiten kon en kan de levende legende als een beest tekeergaan. Regisseur James Toback filmde zijn vriend van heel nabij. Hij maakte een intiem portret van de oud-wereldkampioen voor wie het leven al meer dan veertig jaar een eindeloos straatgevecht is.

 

Dat begon al op jonge leeftijd. Mike Tyson (1966), die opgroeide in het getto van Brooklyn, werd als mollig kind gepest en leerde als twaalfjarig straatschoffie in het tuchthuis boksen. De psychische kwetsuren die hij in zijn jeugd opliep, verklaren veel van zijn agressieve gedrag, zijn wil tot winnen en zijn giftig uitgesproken bezwering – die als zijn lijfspreuk geldt – dat hij zich nooit meer zal laten vernederen.

Tyson laat zich kennen in de film als een tamelijk welbespraakte man. In een lange monoloog vuurt hij zijn woorden staccato af op zijn interviewer alsof hij in de ring staat, met een door slang doorspekt taalgebruik waarin hij geen blad voor de mond neemt. Hij praat over zijn eerste negentien profgevechten die hij won door knock-out, waarvan twaalf in de eerste ronde, en over zijn nederlagen na zijn comeback, waaronder die in 1997 toen hij een stuk uit het oor beet van zijn opponent Evander Holyfield. Tyson laat er geen misverstand over bestaan dat de edele bokssport het leven zelf is, dat de meeste mensen geen idee hebben van hoeveel techniek het vereist om iemands kaak of oogkas met een gerichte stoot te verbrijzelen.

 

Tyson praat net zo gemakkelijk over zijn drugsgebruik als over zijn onverzadigbare behoefte aan seks en zijn voorkeur voor sterke vrouwen, die hij ‘seksueel wil domineren en verslinden’.

 

Over de strijd buiten de ring is hij even onverbloemd. Hij praat net zo gemakkelijk over zijn drugsgebruik als over zijn onverzadigbare behoefte aan seks en zijn voorkeur voor sterke vrouwen, die hij ‘seksueel wil domineren en verslinden’. Tegelijk veegt Tyson bij pijnlijke kwesties zijn eigen straatje schoon. Hij geeft toe dat hij zich aan vrouwen heeft vergrepen, maar aan de verkrachting waarvoor hij drie jaar moest zitten, verklaart hij zich onschuldig. Tyson blijft de onbegrepen, snel gekwetste, achterdochtige en boze bokser. De afgrondelijke woede blijft aan de oppervlakte smeulen.

In het bedrieglijk sober opgezette filmportret dat vol close-ups, splitscreens en archiefmateriaal zit, lijkt het beest getemd. Maar schijn bedriegt. Ook na de opnamen is de oud-wereldkampioen alweer enige keren met justitie in aanraking gekomen. Zo verkocht hij op het vliegveld van Los Angeles een klap uit aan een opdringerige fotograaf.

Het past in het patroon van een man die sinds hij in 1986 als 20-jarige de jongste wereldkampioen in het zwaargewicht werd in de gevangenis zat voor geweldpleging, verkrachting, cocaïnegebruik en rijden onder invloed. Maar ook werd hij getroffen door hard persoonlijk leed. Zijn vierjarige dochter overleed bij een ongeval met een speeltoestel. Toback had zijn film toen net gemaakt.

 

Het neemt niet weg dat je als kijker enige sympathie krijgt voor deze ‘familyman’, die erbij zit als een moderne krijger en er in korte tijd een slordige 300 miljoen dollar doorheen joeg.

 

Het illustreert het turbulente leven van Tyson, dat een korte tijd op orde was. Dat was onder coach Constantine ‘Cus’ D’Amato, zonder wie hij de top vermoedelijk nooit had kunnen bereiken. Tyson was negentien toen zijn grote hoeder overleed. Hij was ontroostbaar, het was misschien wel de grootste klap in zijn leven. Met D’Amato aan zijn zij zou hij wellicht nooit zo zijn ontspoord.

Het neemt niet weg dat je als kijker enige sympathie krijgt voor deze ‘familyman’, die erbij zit als een moderne krijger, die er een slordige 300 miljoen dollar doorheen joeg en glimt van trots als hij spreekt over zijn tatoeages van Che en Mao en wijst op de Maori-strepen bij zijn linkeroog.

 

Juni, 2010

UA-37394075-1