Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Nelly Frijda: ‘Dat gezicht hè, dat is zo bekend’

Bij het grote publiek is actrice Nelly Frijda vooral bekend als de sigaren rokende Ma Flodder. Maar dat is slechts een van de vele rollen die ze in de afgelopen halve eeuw heeft gespeeld. ,,Als mensen zeggen dat een rol mij op het lijf geschreven is, denk ik: als er zóveel rollen op mijn lijf geschreven zijn, wie is Nelly Frijda dan?’’

 

Ze is de komende maanden in het theater te zien in de komedie ‘Oud vuil’, in een topbezetting met Ingeborg Elzevier, Jules Croiset en Cas Enklaar. De komedie van de (toneel)schrijvers Thomas Verbogt en Flip Broekman laat de vrije val zien van twee gelukzoekers. De twee senioren, vertolkt door Nelly Frijda en Jules Croiset, willen ergens in een dorp in pais en vree genieten van hun pensioen. Een zwerver (Cas Enklaar) gooit roet in het eten, het dorp keert zich tegen het echtpaar. De buurvrouw (Ingeborg Elzevier) en de buurjongen (de jonge acteur Abel Nienhuis) drijven de boel verder op de spits. ,,In deze komedie wil het ouder echtpaar genieten van zijn oude dag, maar daar komt dus weinig van terecht’’, licht Nelly Frijda toe. ,,Die twee werken zich steeds verder in de nesten. De ene leugen stapelt zich op de andere.’’

Onuitgesproken

,,Het stuk gaat over mensen die zich anders voordoen dan ze zijn. Er is ook veel dat onuitgesproken blijft. Dat zie je bij echtparen wel vaker, dat ze van elkaar niet weten dat ze liever iets anders hadden willen doen. Zeggen ze jaren later: waarom zijn we toen niet dit gaan doen in plaats van dat? Ja, antwoordt de ander dan, ik dacht dat jíj dat leuk zou vinden. Dat leidt tot veel misverstanden.’’

Nelly Frijda is in ‘Oud vuil’ onder regie van Anny van Hoof te zien. ,,Ik speel een vrij slaafse vrouw. Haar man gaat helemaal in zichzelf op, je kent ze wel, die zakentypes. Zij moest altijd inleveren, veertig jaar lang. Eindelijk gaan ze iets leuks doen. Hoopt ze.’’

Staat deze rol dicht bij haar zelf? Nelly Frijda last een korte pauze in, zegt dan: ,,Ik heb gigantisch veel verschillende personages gespeeld. Mensen denken altijd dat wat ik speel dicht bij mezelf staat. Of zeggen dat het op mijn lijf is geschreven. Dan denk ik, als al die rollen op mijn lijf zijn geschreven, wie ben ik dan? Geen idee, dus het is onzin. Je probeert je in te leven in iemand. Je vergroot een aantal dingen uit, verdiept het karakter. En hoe je dat dan verder doet, weet ik ook niet. Ik ben niet zo’n bewuste denker wat dat betreft.’’

,,Meestal speel ik de steviger types, geloof ik. En toch ook weer niet. In deze rol moet ik veel reageren op anderen in plaats van zelf actie ondernemen. Maar het is een leuke uitdaging om zo’n figuur leven in te blazen.’’

Volksvrouw

Nelly Frijda (Amsterdam, 1936) kan terugblikken op een veelzijdige carrière van meer dan een halve eeuw. Ze begon in het cabaret van Wim Kan, speelde toneel (in het lichte genre en klassieke stukken), musicals, tv-series en films. Als zangeres trad ze onder meer op in Vara-radioprogramma’s. Door het grote publiek wordt zij echter vooral geassocieerd met Ma Flodder, het archetype van de slonzige (volks)vrouw uit het kassucces van de immens populaire (tv)film ‘Flodder’ van Dick Maas. ,,Ach’’, zegt ze met lichte tegenzin, ,,dat is van 1986 hè. Twintig jaar geleden, toen begon het.’’

Wordt ze er liever niet meer aan herinnerd? ,,Ik heb de laatste jaren helemaal geen filmwerk meer gehad. Ik denk dat het er wel degelijk mee te maken heeft. Er kunnen ook wel andere factoren meespelen, maar ja, dat gezicht hè. Dat is zo bekend. Dat is voor film en televisie natuurlijk niet goed…’’

Heeft die rol veel veranderd in haar leven? ,,Het heeft zo zijn voordelen. Heel veel mensen zijn erg aardig tegen me. Vanmorgen nog, in de tram. Ik was een beetje te laat, maar de bestuurder wachtte op me. Hij zei: goedemorgen Nelly. Toen dacht ik: ja, hij vindt het blijkbaar leuk dat ik binnenstap, anders was hij wel doorgereden. Mensen zijn over het algemeen vrij aardig als ze weten wie ik ben. Maar ja, verder… Heb je er veel aan? Het is een rol die ik speelde, ik heb er verder niks mee. Het is alweer zo lang geleden.’’

Vrijgevochten

Nelly Frijda staat bekend als een vrijgevochten vrouw. ,,Dat komt natuurlijk door die Flodder. Ik begrijp het wel, hoor, mensen trekken toch zo hun eigen conclusies. Dat is heel grappig. Ze denken dat je heel stevig bent, dat je van je af weet te bijten, nou goed, dat kan ik soms ook wel, maar op zich ben ik een redelijk bescheiden iemand.’’

Als meisje was ze een avontuurlijk ingesteld type. ,,Vlak voordat ik naar de toneelschool ging, ben ik naar Parijs gelift.’’ Ze kijkt dromerig voor zich uit, spreekt de namen weemoedig uit: ,,Juliette Gréco, Georges Brassens… Ik heb daar twee weken gezeten. Dag en nacht zwierf ik er rond, zag allerlei optredens. Fantastisch. Nee, mijn ouders waren toen niet blij met me.’’

,,Het was de hang naar avontuur, denk ik. Ik wou naar Parijs. Ik had geld verdiend met vakantiebaantjes. In Parijs was de jeugdherberg dicht, het was midden in de nacht. Een politieagent zei toen tegen me: kom maar mee naar het bureau. Toen heb ik daar in de cel geslapen. Dat vonden ze allemaal wel leuk, dat meisje uit Nederland. Veiliger kun je het niet hebben.’’

Bonnefooi

,,Als je ouder wordt weet je wat er allemaal kan gebeuren. Al ben ik nog wel iemand die in zijn eentje naar Barcelona rijdt. Vroeger ging ik op de bonnefooi, nu ga ik bij die en die langs. In het begin van de jaren negentig heb ik vier maanden in m’n eentje gezworven door Indonesië en Thailand. Ik moest naar Japan, daar woont mijn zoon. Op de heenweg stapte ik uit in Bangkok, op de terugweg in Jakarta. Ik dacht: die kans krijg ik nooit meer.’’

Waar kijkt ze met genoegen op terug? ,,Je laatste productie is de leukste, dat blijft zo, dat staat je het best bij, dat is nog levend.’’ Intussen is zij de gepensioneerde leeftijd royaal voorbij, maar aan stoppen denkt ze voorlopig niet. ,,Er komt natuurlijk een dag waarop ik mijn tekst niet meer kan onthouden. Ik ben nu 70. Ik heb geen pensioen, althans nauwelijks. En als je toch je geld moet verdienen, is deze manier een uiterst leuke. Ik werk graag, al is het in dit vak hollen of stilstaan. Soms heb je anderhalf jaar geen werk, soms komt alles tegelijk. Dat zijn onzekerheden en zorgen die ik vervelend vind.’’

 

November, 2006

UA-37394075-1