Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Oliver Cromwell, een beeldenstormer en een oogstrelende puist

De Britten riepen William Shakespeare eind vorige eeuw uit tot de belangrijkste Brit van het afgelopen millennium. De grote dichter en toneelschrijver werd op de voet gevolgd door onder anderen Churchill, Darwin, Newton én Oliver Cromwell. Opmerkelijk misschien, maar wie Oost-Engeland bezoekt, kan niet of nauwelijks heen om deze zeventiende-eeuwse hemelbestormer.

 

Deze nationale ‘held’ werd in 1599 geboren in Huntingdon, maar liet in East Anglia vele sporen na, onder meer in Ely, Cambridgeshire, waar hij elf jaar met zijn gezin woonde. Het Oliver Cromwell House in het stadje herinnert aan deze Engelse puriteinse politicus en meedogenloze legeraanvoerder, die koning Karel I liet onthoofden en de republiek (commonwealth) uitriep.

Cromwell maakte een bloedig einde aan de rebellie van Ieren en Schotten, die Karels zoon tot koning hadden uitgeroepen. Veel Britse royalisten vluchtten, onder meer naar de Republiek. De Nederlanden waren voor deze mensen een toevluchtsoord, hoewel zij er niet vonden wat zij zochten, want ook hier was een republiek (ons land is immers langer een republiek dan een monarchie geweest).

BLOEDIGE HEERSCHAPPIJ

Cromwells Akte van Navigatie (1651) was gericht tegen de Hollandse alleenheerschappij in de handel en leidde tot de Eerste Engelse Oorlog (1652-1654). In 1653 werd het Rompparlement uiteengejaagd en Cromwell benoemd tot Lord Protector: hij regeerde zijn kortstondige republiek als een absoluut vorst. De Puriteinen van Cromwell hielden flink huis. Ze vernietigden, bijna een eeuw na de Beeldenstorm (1566) in de lage landen, bijna alles wat er aan belangrijke middeleeuwse kunst voorhanden was. Kort na Cromwells dood (1658) werd in 1660 de monarchie hersteld.

HEILIGE DRIEËENHEID

In Ely kun je de wegen van deze beroemde Brit, van deze beeldenstormer en zijn familie, tot in het detail nagaan. Maar Ely dankt zijn roem – terecht – meer nog aan de ontzagwekkende kathedraal van de Heilige Drieëenheid die het beeld van de stad bepaalt. Vanuit de toren heb je een fantastisch uitzicht en vergezicht over de eindeloze bruine vlakte van de Fens. Groter dan een dorp is Ely niet, maar dankzij de kathedraal mag het zich een city noemen – steden zonder kathedraal moeten zich tevreden stellen met ‘town’.

WONDER VAN ROMAANS-GOTISCHE ARCHITECTUUR

Van buiten mag het godshuis dan vooral indrukwekkend en tegelijk ogen als een ongepolijste stenen puist – van binnen is hij oogstrelend. Een wonder van Romaans-gotische architectuur, waarvan de bouw al begonnen werd in 673, vandaar de Saksische elementen. Een recentelijk geplaatst nieuw Mariabeeld wekte nogal wat commotie in het stadje vanwege de weelderige vormen van Maria. Wonderlijk eigenlijk, want deze versteende uitvoering van Yomanda is verre van opwindend en detoneert met de rest van het ontzagwekkende godshuis.

Niet minder schitterend is de elfde-eeuwse kathedraal in het noordelijker gelegen Norwich, de hoofdstad van Norfolk. In Norwich bouwden de Normandiërs niet alleen (binnen vijftig jaar) een gigantische kathedraal maar ook een twaalfde-eeuws kasteel, dat hoog uittorent boven de drieëndertig Middeleeuwse kerkjes die de stad rijk is. In Norwich, zo gaat het verhaal, ‘where there was once a church for every Sunday and a pub for every day of the year’ (oftewel: er was voor iedere zondag in het jaar een andere kerk en een pub voor iedere dag in het jaar).

COLMAN’S MUSTARD SHOP

In de Middeleeuwen maakte de stad een grote bloei door dankzij de Vlaamse wevers die hier een nieuwe textielindustrie introduceerden. De welvaart die de wol- en lakenhandel met zich meebracht uitte zich niet alleen schitterende godshuizen maar ook in fraaie koopmanshuizen zoals die nog in heel Oost-Engeland te zien zijn. Wie van winkelen of van wandelen komt aan zijn trekken in het historische hart van Norwich met zijn vele antiekwinkeltjes en theesalons, en niet te vergeten de beroemde Colman’s Mustard Shop in de Royal Arcade. Bovendien wordt hier – sinds mensenheugenis – zes dagen per week een drukke markt gehouden.

Juni, 2001

 

UA-37394075-1