Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

‘Onverklaarbaar?’: De wanhoop van een binnenvetter

Volgens recente gegevens lijdt een half miljoen Nederlanders aan lichamelijke klachten waarvoor medici geen verklaring hebben. Een van hen is de begaafde jazzpianist Rick van Hek, die van het ene op het andere moment halfzijdig verlamd raakte. Filmmaker Patrick Bisschops volgt zijn lijdensweg in de documentaire ‘Onverklaarbaar?’.

 

Rick van Hek kreeg last van hevige uitvalsverschijnselen aan de linkerkant van zijn lichaam toen hij in gesprek was met zijn vrouw. Hij viel op de grond en voelde langzaam het gevoel uit zijn linkerbeen en -hand trekken. ,,Als een kaars die langzaam dooft,” zoals hij het in de film omschrijft. Voordat ook zijn stem tijdelijk uitviel, kon hij nog net zeggen: ,,Ik kan geen piano meer spelen.” Daarna was hij onverstaanbaar en zakte zijn gezicht weg.

 

DE ARTSEN STONDEN VOOR EEN RAADSEL

Er werd gedacht aan een hersenbloeding, maar na onderzoek in het ziekenhuis bleek dit niet het geval. Er stond nog spierspanning op zijn arm en been. De artsen stonden voor een raadsel. Van Heks grootste vrees was dat hij nooit meer muziek zou kunnen maken, zijn grootste passie (‘Muziek is mijn leven’): ,,Dat ik niet meer bij het niveau kan dat ik heb, dat is mijn grote angst.”

 

Bisschops begint zijn film, dat een hoopgevend slot kent, op het moment dat Van Hek zich laat opnemen in het Centrum voor Onverklaarde Lichamelijke Klachten (Colk), waar hij erkenning vindt voor zijn aandoening. Hier werken psychologen en fysiotherapeuten eendrachtig aan zijn herstel. Lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verweven en volgens Colk is het goed mogelijk dat Van Heks uitval is veroorzaakt door stress of een trauma. De patiënt heeft mogelijk niet goed naar zijn lichaam geluisterd. En wie het contact daarmee wil herstellen, moet proberen eerst de oorzaak te achterhalen. Misschien zegt Van Heks aandoening ook iets over de samenleving waarin enerzijds mensen mondig zijn en via de media zich gemakkelijk uiten, en waarin anderzijds om uiteenlopende redenen veel ongezegd blijft en opgekropt wordt.

 

ALS EEN NEDERLAAG

In het revalidatiecentrum werkt Van Hek aan zichzelf en spreekt hij uitvoerig met psychologen. Dat is voor hem zeer confronterend: ,,Ik voel het als een nederlaag dat ik dit moet meemaken, omdat ik de waarschuwingen van mijn lichaam in de wind heb geslagen.” De piano op zijn kamer is zijn steun en toeverlaat. Hij kan alleen nog met zijn rechterhand spelen. Hij is afwisselend optimistisch en somber, zweeft tussen hoop en vrees. De wanhoop slaat opnieuw toe als ook zijn rechterhand begint te haperen.

 

FRUSTRATIES VERWERKT IN LIJDZAAMHEID

Gaandeweg krijg je een beeld van zijn leven, van een binnenvetter die in de muziek vluchtte. Daarbuiten drukte hij alles weg wat hem dwarszat. Hij verwerkte zijn woede, frustraties en verdriet in stilte en lijdzaamheid. Zoals het verdriet om de tragische dood van zijn geliefde en begaafde zus met wie hij een muzikaal duo vormde, en zoals de woede over de manier waarop hij op zijn werk bij de Rijksdienst voor Wegverkeer, naar later bleek valselijk, van oplichting werd beschuldigd. ,,Als ik daar nu nog aan denk,” zegt hij met verstikte woede. ,,Ik wil die mensen niet tegenkomen, want ik heb nog steeds de neiging om…” Hij zwijgt abrupt. Hij vertelt dan dat hij vlak voordat hij verlamd raakte, was uitgenodigd voor een receptie van een collega. ,,Ik zat te tobben. Zou ik ernaartoe gaan of niet? Mijn lichaam heeft voor mij beslist.”

 

Oktober, 2010

UA-37394075-1