Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Onze privacy en de kwetsbare, argeloze burger

De overheid en commerciële bedrijven weten steeds meer van ons. Hoeveel privacy hebben we nog? In ‘Wat nou privacy?’ neemt de VPRO een kijkje achter de schermen en op straat waar de burger zich niet of nauwelijks bewust is van de ogen die op hem gericht zijn.

 

Verbazing, dat is wat programmamaker Hans Simonse dreef om dit thema breed aan te pakken. Verbazing over de nonchalance waarmee de Nederlander steeds meer van zijn privacy inlevert en zijn gegevens prijsgeeft op internet. Zolang is het immers nog niet geleden dat we er alles aandeden om wat privé was privé te houden. ,,Privacy is amper meer een issue,” zegt Simonse. ,,Ik ben opgevoed door een vader die de oorlog heeft meegemaakt. En dan is je met de paplepel ingegoten dat je zuinig op je privacy moet zijn. In de oorlog had hij gezien hoe de Duitsers misbruik maakten van de zorgvuldige Nederlandse administratie.”

 

AUTORITEITEN ZEGGEN WAT VROEGER NIET DURFDEN

Toen de eerste camera’s werden opgehangen – in het uitgaanscentrum van Ede – stond het land op zijn achterste benen. Wat is er gebeurd dat de burger nu oogluikend of openlijk zoveel toelaat? Speelt ’11 september’ daarbij een grote rol? ,,Absoluut. Autoriteiten zeggen nu dingen die ze vroeger niet zouden durven. Zo zei hoofdcommissaris Welten van de Amsterdamse politie dat privacy de schuilplaats is van het kwaad.”

 

De houding van het Nederlandse publiek is: ik heb niets te verbergen. Als de filmploeg in rustige buurten een camera ophangt, maken de meeste bewoners zich dan ook niet druk. ,,Daar zit een gevaarlijke kant aan. Maar vooropgesteld: we beschouwen de zaak met een open blik. Is het wel zo erg dat we minder privacy hebben? Dat de overheid veel meer kan controleren?”

 

BINNEN TWEE UUR WIST HIJ ‘ALLES’

Maar hoe kwetsbaar zijn we? Simonse nam de proef op de som. Hij huurde een handelaar in persoonsgegevens in. ,,In tien minuten wist hij mijn bankrekeningen en de hoogte van mijn inkomen. Binnen twee uur wist hij ‘alles’. Het is onrustbarend hoe iemand met een telefoon en een vlotte babbel zoveel informatie over je los kunt krijgen.”

 

Zijn ‘mannetje’ werkt voor advocatenkantoren, een ministerie en voor de politie ‘omdat hij soms dingen doet die de politie niet mag’. ,,Als een restaurant is afgebrand, huren ze ook zo iemand in. Hij zoekt dan uit of een restauranthouder grote schulden heeft. Het wordt niet alleen voor criminele doeleinden gebruikt.”

 

MET HACKER OP PAD

Simonse gaat ook met een zogeheten ethisch hacker op pad. ,,Die blijkt niet alleen telefoongesprekken in de auto te kunnen afluisteren. Als hij achter je rijdt kan hij elke conversatie volgen. Dat doet hij niet met heel gespecificeerde apparatuur, maar gewoon met wat iedereen op internet kan downloaden.” Bij een ander experiment laat de hacker ’s nachts zijn laptop draaien om scans van paspoorten, notariële aktes en belastingaangiftes van de harde schijf van pc’s binnen te halen. Op straat scant hij de bankpasjes in de kontzak of handtas van argeloze wandelaars.

 

Vooral in Rotterdam is te zien hoe ver de technologie strekt: hier komt geen auto meer ongezien de stad in en in de binnenstad is geen straat waar je kunt lopen zonder te worden opgemerkt. ,,Als jij je kind een draai om zijn oren geeft, wordt dat gezien. Als je dat drie keer doet in één straat staat er aan het eind een politieauto.”

 

GEHAAST EN SLORDIG MET BEELDEN

Bewakingscamera’s bewijzen nu en dan hun nut. ,,Er worden moordenaars mee gepakt. In Rotterdam was een bakker doodgestoken. Binnen veertien dagen hadden ze de dader te pakken.” Het kan ook misgaan. Onlangs werden in Amsterdam twee jongens van Marokkaanse afkomst aangehouden omdat ze in de tram iemand zouden hebben neergestoken. ,,Omdat er zo gehaast en slordig met de beelden was omgesprongen, bleken ze getuigen en niet de daders. Maar toen waren ze met foto en al reeds als gajes weggezet.”

 

Oktober, 2010

 

UA-37394075-1