Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Mark Rietman, de ideale man en de weeffouten van de mens

Opnieuw speelt Mark Rietman een machtsbeluste man die aan zijn hoogmoed ten onder gaat. Na een bankier in ‘De prooi’ is hij in ‘De ideale man’ een politicus die ontmaskerd wordt. ,,Politici zijn vooral bezig zichzelf te positioneren.’’ (meer…)

Samuel Beckett: exuberant schrijver werd grote zwijger

We worden allemaal gek geboren, sommigen blijven het.’ Dat zei de Iers-Franse (toneel)schrijver en dichter Samuel Beckett (1906-1989), wiens werk tot het meest indringende, oorspronkelijke en raadselachtige behoort dat de twintigste-eeuwse literatuur heeft voortgebracht. (meer…)

Bij de koffieautomaat 7

Heb me weer mateloos geërgerd. Het gaat maar door, hij is nog niet eens in het land of de halve natie vliegt elkaar weer in de haren. Zelfs het buitenland bemoeit zich ermee. Het moet niet erger worden.’

Ik begrijp dat je het over de zogenaamde discussie over Zwarte Piet hebt.’

Je gaat me toch niet beweren dat je het niet gevolgd heb?’

Niet of nauwelijks, eerlijk gezegd boeit het me totaal niet. Het is elk jaar hetzelfde, het is zo’n ritueel waarbij je bij voorbaat de hand voor de mond houdt tegen een opkomende geeuw. Het is een nationale sport geworden. We leven in een land dat van hype naar hype hopt, en zelden levert het iets vruchtbaars op. Ook deze discussie zal straks weer doodbloeden zonder een bevredigende uitkomst.’

Kom op, jij hebt altijd meteen je mening klaar. Je gaat toch niet beweren dat de hele discussie je koud laat?’

Daar komt het, ben ik bang, wel een beetje op neer.’

Het speelt, je kunt er niet omheen. Het is een cultureel erfgoed, daar moet je zuinig op zijn.’

Helemaal mee eens, maar ook tradities verwateren, verdwijnen of moeten met hun tijd mee.’

Wat wil je daarmee zeggen? Ze moeten met hun poten van Piet afblijven!’

Helemaal mee eens, maar Piet is allang niet meer de knecht die hij in mijn jeugd was. Hij komt niet meer door de schoorsteen, hij neemt je niet meer mee in de zak, hij praat niet krom en kreupel, hij is geen stoethaspel en stuntelaar meer en de kinderen hoeven niet meer bang voor hem te zijn zoals wij dat waren. Mijn kinderen zagen al een heel andere Piet dan wij, een heel andere Sinterklaas trouwens ook.’

Kan wel zijn, maar dat betekent niet dat we ons door anderen de les hoeven laten lezen. Piet is Piet, hij is nu eenmaal zwart, punt.’

Dat is hij gemaakt in een tijd, we hebben het over de negentiende eeuw, toen racisme heel gewoon was. Dit zijn andere tijden, een andere samenleving, verschillende culturen en achtergronden, andere invloeden, andere gebruiken, een andere kijk op de zaak. Daar kun je niet omheen. Tenzij je liever de andere kant opkijkt. Maar toegegeven, aan struisvogelpolitiek in dit land niet te weinig.’

Het is een heel onschuldig feest. Zijn wíj er soms racistisch door geworden? Dat fanatisme, daar teken ik ernstig bezwaar tegen, en dan bemoeit de VN zich er ook nog eens mee, alsof ze niets beters te doen hebben.’

Vast, maar de VN bestaat niet alleen om brandhaarden te blussen.’

Ik proef in jouw woorden een hang naar verandering. Wat is er mis met Zwarte Piet? Je wilt toch niet af van ons prachtige kinderfeest?’

Nee, hoewel wij het thuis allang niet meer vieren, anders dan vroeger, toen de kinderen klein waren. Het leven stond anderhalve maand zo’n beetje in het teken van de goedheilig man. Maar waarom zou je het feest niet aanpassen aan deze tijd, daar is toch niks mee? Met lieden die geen verandering willen of het feest liefst zouden willen afschaffen, is een discussie vruchteloos. De hardliners met hun verbaal geweld zijn net als politieke of religieuze extremisten. Geen verstandig woord mee te wisselen. Neemt niet weg dat Piet best wat meer kleurtjes kan gebruiken.’

Alsjeblieft zeg! Geen verwijfde roze Pieten! Jij bent ook al zo’n compromissenzoeker en weet je wat de ellende van compromissen is? De boel verwatert en niemand herkent nog het oorspronkelijke idee erachter. Nee, het is een onzalig idee.’

Pieten zijn man of vrouw, kind of volwassen, dat is al jaren zo, en laat ze zwart, blank, rood, groen, geel, blauw, en alles ertussenin zijn, een streepje hier, een streepje daar, je kunt van alles bedenken zonder in stereotypen te vervallen. Koffie?’

Vlees noch vis, smaak noch kraak. Doe mij maar zwart.’

Denk er eens over. Ik drink ‘m vandaag met heel veel melk.’

 

Oktober, 2013

Camille Claudel: ongeluksvogel tussen krankzinnigen

Camille Claudel (1864-1943) was een begaafde Franse beeldhouwster. Ze was de leerlinge, geliefde én muze van de beroemde beeldhouwer Auguste Rodin. Toen het tweetal met elkaar brak, werd Camille paranoïde. Ze werd opgesloten tussen krankzinnigen: dertig jaar van haar leven sleet ze in inrichtingen. Maar gestoord of niet, veel van haar brieven, ook die ze in het krankzinnigengesticht schreef, geven blijk van een buitengewoon speelse, opstandige en creatieve geest. (meer…)

Tom Clancy, thrillerschrijver als merknaam

Tom Clancy was een schrijver en een merknaam. De Amerikaanse bestsellerauteur werd wereldberoemd met boeken over spionage en de Koude Oorlog. Gisteren overleed hij, op 66-jarige leeftijd. (meer…)

Gouden Stropwinnaar Michael Berg: ‘Ik ben een publieksjongen’

Michael Berg zei z’n goede baan op om ‘nog iets anders met zijn leven te gaan doen’. Hij verkocht zijn huis en vertrok met zijn vrouw naar Frankrijk. Onlangs ontving hij voor zijn vijfde thriller ‘Nacht in Parijs’ de Gouden Strop. (meer…)

Bij de koffieautomaat (6)

Heb je het politieke vuurwerk nog een beetje gevolgd?

Vuurwerk? Je bedoelt de zogenaamde algemene beschouwingen die de deplorabele staat van onze parlementaire democratie anno 2013 feilloos blootleggen?’

Wilders was weer ouderwets op dreef.’

Zeker, zeker, het is stuitend om telkens weer te moeten zien hoe die man alle elementaire fatsoensregels aan zijn laars lapt, collega’s schoffeert zonder op de vingers te worden getikt, zelfs niet door de kamervoorzitter, en daar ook nog eens mee wegkomt.’

Een ochtendkrant riep hem uit tot de winnaar van het debat.’

Welk debat? Ik heb geen debat gezien of ik heb niet goed gekeken. Ik heb alleen maar iemand gezien die zich ternauwernood met beledigingen wist te redden, uiteraard ten koste van een ander. Over miezerigheid gesproken. En als een ochtendkrant hem tot winnaar uitroept van wat meer op een bokswedstrijd lijkt, waarin het alleen telt hoe snel je een tegenstander monddood in de touwen krijgt, dan is er iets mis met die verslaggevers of ze praten domweg hun lezers naar de mond. De mensen zijn steeds hoger opgeleid, het volk wordt steeds dommer.’

Je bent op dreef. Slecht geslapen? Problemen thuis?’

Ik heb gewoon de pest in. Niks bijzonders.’

Ik heb juist genoten! Ik kan enorm genieten van zo’n aanvaring tussen de ongenaakbare Wilders en kereltje Pechtold. Zo noemde Jan Blokker sr hem vroeger toch?’

Pechtold heeft gelijk. Jammer dat hij niet doorbeet. Wilders mag dan roepen dat bruinhemden en antisemieten bij hem aan het verkeerde adres zijn, de vraag is waarom hij zich dan openlijk inlaat met Marine Le Pen en met de Oostenrijkse neofascisten van Heinz-Christian Strache. Daarop geeft hij geen antwoord, hij geeft nóóit antwoord als hij wordt aangesproken. Hij begint meteen te schuimbekken en zich als een slachtoffer te gedragen. Weet je aan wie hij mij doet denken?’

Nee, alsjeblieft geen historische vergelijkingen die aan alle kanten mank gaan. Wilders is geen volksmenner en als het erop aan komt beslist geen beroerde kerel. Het is allemaal politiek theater voor de bühne.’

Salonpopulisme heet dat tegenwoordig. Mij doet hij denken aan het jongetje bij mij vroeger in de klas dat zodra je met een vinger naar hem wees meteen begon te jammeren dat wij, pestkoppen natuurlijk, altijd hém moesten hebben.’

Ik heb totaal iets anders gezien. Ik zag een politiek voorman die met achteloos gemak zijn opponenten de baas was, hij tikte ze als pluisjes van zijn schouders. Heb je Roemer zien schutteren en Buma zijn pijlen op de verkeerde zien richten? In de buurt van Wilders veranderen ze in angsthazen.’

Roemer was het dieptepunt, toegegeven. In plaats dat die man Wilders van repliek diende, zei hij dat het zijn stijl niet zou zijn, maar dat hij inhoudelijk, de PVV-motie tegen het kabinetsbeleid, steunde. En dat noemt zich de politiek leider van een actiepartij. Zodra er echt actie geboden is, strijken ze de vlag. Nee, dan Arie Slob. Een man naar mijn hart.’

Zal mij benieuwen hoe Samsom zich uit de zaak rond de vliegende Fyra gaat redden nu zelfs een Amerikaanse generaal zich over de JSF beklaagt.’

Die F35’s komen er, links- of rechtsom. Politici leren niet van de fouten van hun voorgangers. Vanwege hun kadaverdiscipline aan de fractie en hun carrière.’

Je bent wel erg zwart-wit vandaag. Koffie? Daar ben je vast heel erg aan toe.’

Geen melk. Zwart graag, en heel, heel sterk, zo sterk dat een theelepeltje erin overeind blijft staan.’

 

September, 26, 2013

Emilio Guzman: ‘Met humor kom je tot de kern’

Emilio Guzman begon in de schaduw van zijn broer, de veel bekendere cabaretier Javier Guzman. Maar nadat hij op het Leids Cabaretfestival zijn visitekaartje afgaf, is het snel gegaan. Na zijn succesvolle debuut ‘Doen en laten’ toert hij dit theaterseizoen door het land met zijn tweede avondvullende voorstelling die de allitererende titel ‘Een dunne dekmantel’ draagt. (meer…)

Bij de koffieautomaat (5)

Heb je haar zien stralen, gisteravond?’

Wie bedoel je? Mutti Angela Merkel? Ja, geweldig, ook ik heb een traantje weggepinkt. Hadden wij maar iemand zoals zij, saai, grijs maar doortastend, op het juiste moment de juiste beslissing nemen. Een moederfiguur. Zo’n vrouw op wie je kunt bouwen. Maar nee hoor, hier roepen ze om een sterke leider als het even niet gaat. Als ze een beetje hun geschiedenislessen hadden gevolgd, voor zover ze nog geschiedenis in hun profiel hadden, hadden ze geweten dat sterke leiders zelden tot voorspoed leiden.’

Ik bedoel natuurlijk Donna Tartt. Onze mooie kleine vriendin van The secret history, hier beter bekend als De verborgen geschiedenis.’

Heb ik gemist.’

Ze kwam in de Amsterdamse Stadsschouwburg Het puttertje presenteren, haar nieuwe roman. Het echtpaar Kim van Kooten en Jacob Derwig las voor uit haar werk en gastheer Robbert Ammerlaan nam als directeur-uitgever van De Bezige Bij diep ontroerd afscheid van haar met de publicatie van Het puttertje, een wereldprimeur voor Nederland.’

De eerste recensie die ik las, was vernietigend.’

Sinds wanneer ga jij af op recensies? Ik trek me allang niks meer aan van ballen, sterretjes, vlaggen en vaandels. Zo vaak zag ik een matige film die hemelhoog was geprezen en nog vaker las ik een prachtboek dat zuinig was besproken.’

Je hebt gelijk. Je komt om in de meningen en meninkjes. En nog vaker worden boeken die ertoe doen over het hoofd gezien omdat voornamelijk de lezer die vlot vermaak wil bediend wordt. Stel je voor dat de vermoeide hersens in onze vrije tijd gekraakt moeten worden!’

Weet je wat de grote Amerikaanse schrijfster zei over haar boek waarop ze in totaal zo’n twintig jaar heeft zitten broeden? Door mijn onderzoek voor ‘Het puttertje’ weet ik nu hoe ik moet frauderen. Dat zei ze. Geweldig, niet? Ze was ook erg gevat. Toen de interviewer opmerkte dat haar roman wel weer erg dik was, antwoordde ze: Het boek is inderdaad dik. Goede observatie. Hilarisch, niet?’

Buitengewoon. Maar voorlopig ben ik nog niet door mijn zomerstapel heen. Tartt zal moeten wachten tot de kerst. Aan De verborgen geschiedenis kwam ik ook pas toe toen de hype allang was uitgewoed. Ik trof het boek al een maand na verschijning voor een habbekrats aan op de schappen bij mijn tweedehandsboekhandelaar.’

Ik kan niet wachten, zodra ik hier uit kantoor ben, schaf ik meteen een exemplaar aan. Goede of slechte recensies ten spijt.’

Ik kan niet wachten om de achtergronden te lezen over het frauderende neefje van de Diederik Stapel. Een universitaire onderzoekscommissie beticht oud-hoogleraar Mart Bax van de VU van fraude op grote schaal. Vergeleken met Bax schijnt Stapel een stuntelende beginneling te zijn geweest.’

Mijn god, niet weer…’

De hoogleraar politieke antropologie publiceerde volgens de onderzoekers verzonnen onderzoeksresultaten, zette niet-bestaande artikelen op zijn publicatielijst en pleegde valsheid in geschrifte in universitaire documenten.’

Hou op, ik kan het niet meer aanhoren…’

Bax schijnt serieus veldonderzoek te hebben gedaan naar de religieuze strijd in kleine dorpsgemeenschappen, onder meer in Brabant, Ierland en Herzegovina. Allemaal uit de duim gezogen.’

Ik word er tamelijk depri van, eerlijk gezegd.’

Ik weet niet waarom, maar ik moest daarbij meteen denken aan het Pak van Sjaalman, met verhandelingen en opstellen van allerhande aard, waarin Multatuli blijk geeft van zijn ongebreidelde verbeeldingskracht.’

Max Havelaar is een roman!’

Zeker, maar zoals bij Multatuli waarheid en verdichting door elkaar lopen omdat hij grootse literatuur schrijft, lijken bij sommige van onze wetenschappers tegenwoordig waarheid en verdichting door elkaar te lopen omdat ze, om zoveel mogelijk te kunnen scoren, volkomen de weg zijn kwijtgeraakt. Ik herinner me van het Pak van Sjaalman enkele gouden staaltjes, waarin alleen al de titels van de verhandelingen hele verhalen oproepen. ‘Over het verschil tussen de begrippen: Oneindige tijd en Eeuwigheid.’ ‘Over proteïne in de atmosferische lucht.’ ‘Over de klinkletters.’ ‘Over cellulaire gevangenissen.’ ‘Over de oude stellingen omtrent het: horror vacui.’ ‘Over de wenselijkheid der afschaffing van strafbepalingen op laster.’ ‘Over het perpetuum mobile, de cirkelkwadratuur en de wortel van wortelloze getallen.’ ‘Over de zwaarte van het licht.’ ‘Over de dubbele A en de Griekse ETA.’ ‘Over het bestaan van een onpersoonlijke God in de harten van de mensen.’ ‘Over de stijl.’ En zo kan ik nog uren doorgaan, ik heb meteen zin om Multatuli uit de kast te pakken. Donna Tartt kan heus nog wel even wachten.’

Je slaat door. Ik wil er niks meer over horen, we hebben hier met al die bezuinigingen al genoeg aan ons hoofd. Ik trek me vanavond terug met Donna en haar puttertje.’

Kon zelfs John de Mol je niet opvrolijken? Hij heeft in Los Angeles een Emmy Award gewonnen voor The Voice. Hij was weer even een kleine jongen toen Michael Douglas hem kwam feliciteren. Hij bloosde ervan.’

Ja, het kan niet op met de Molletjes. Ze zijn voor het fortuin geboren. Het verbaast me dat je niet meteen begint over die Colombiaanse schrijver die net is overleden, kom, hoe heet hij nou.’

Álvaro Mutis. Hij schreef over de omzwervingen van Maqroll el Gaviero. Geweldige boeken, over een man die de wereldzeeën bevaart en dankzij de literatuur en zijn belevenissen tot grote wijsheid komt. Zeer de moeite waard. Gabriel García Márquez noemde hem geloof ik een van de grootste Latijns-Amerikaanse auteurs van de vorige eeuw.’

Is Márquez niet ziek?’

Over ongebreidelde verbeelding gesproken! Ja, hij lijdt aan alzheimer, schijnt het. Ook de grootste geesten ontkomen niet aan het noodlot.’

Koffie?’

Ja, ik ben nu wel even toe aan een opkikkertje.’

 

September, 23, 2013 

Emmanuel Carrère: ‘Limonov is een arrogante kleine jongen’

De succesvolle Franse schrijver Emmanuel Carrère was in Nederland om zich uitgebreid te laten fêteren. Met zijn Vlaamse vertaalsters ontving hij de Europese Literatuurprijs 2013 voor zijn boek ‘Limonov’, over de Russische schrijver, avonturier en omstreden politicus Edward Limonov. ,,Hij is net Peter Pan.’’ (meer…)

Bij de koffieautomaat (4)

Het was me het weekje wel.’

Ik heb er niets van meegekregen. Wij fietsten anderhalve week langs de Donau, verstoken van het laatste nieuws en de waan van de dag. Heerlijk. En ik heb het geen seconde gemist.’

Je liegt het! Een nieuwsjunk als jij kan onmogelijk een dag zonder krant, laat staan een uur zonder het laatste nieuws.’

Ik ben blijkbaar afgekickt en het kostte me geen enkele moeite. Integendeel. Bovendien hadden we vrijwel nergens bereik en werden de kranten niet of te laat bezorgd. En oud nieuws is als beschimmeld brood.’

In welke afgelegen contreien heb je dan gefietst?’

Langs de Donau, van Passau naar Wenen.’

Waar de boel laatst is overstroomd?’

Niets van gemerkt. Het was een weldadige tocht. We fietsten soms urenlang, zonder een mens tegen te komen, door de overweldigende stilte langs de breed uitwaaierende, schitterend meanderende schönen blauen Donau, die overigens groen is. Onderweg bezochten we bezienswaardigheden, kerken, kloosters, paleizen, musea, maakten we steile klimmetjes naar ruïnes en slotburchten, je kent dat wel. Een aanrader, die tocht.’

Ik ben niet zo van de stilte. Ik hou meer van reuring. Zonder mensen om je heen besta je niet. En van de stilte kunnen we later nog genoeg genieten.’

We overnachtten in vlekjes als Schlögen, Ebersdorf, Ardagger Markt en Traismauer. Passau was overweldigend. In kamp Mauthausen, ergens halverwege, kropen de rillingen me over de rug. In Wenen waren we op familiebezoek. De enige grotere plaats onderweg was Linz.’

Is dat niet de stad waar Hitler en Eichmann ooit zijn schoolgegaan?’

Ooit was de lucht er hopeloos vervuild, klopt. De bruine adem van de nazi’s is lang blijven hangen. Nu is het er schoon en fris. Zeker toen wij er waren en ’s avonds door de stromende regen naar ons hotel moesten.’

We hadden hier ook regen, regen en regen.’

Verder heb ik niets gemist, begrijp ik.’

Gisteren Prinsjesdag! De participatiesamenleving!’

We zijn maandagavond teruggevlogen. Het was of we nooit waren weggeweest. Helaas.’

Je viel dus met je neus in de boter! Ik heb genoten. Van de kekke hoedjes, van WA die vorstelijk de Troonrede voorlas alsof hij elke avond niets anders doet, van Máxima die majesteitelijk naast hem zat, van de balkonscène, het geweldige Prinsjesdagdebat, de presidentiële Rutte bij Pauw & Witteman en…’

Ja ja, laat maar, ik heb het allemaal langs zien komen, zij het in vogelvlucht. Ik heb nu en dan een blik geworpen naar het debat en naar Rutte, het waren de vertrouwde riedels in gordiaanse knopen. Ze vertellen allemaal een eerlijk verhaal zonder erbij te zeggen dat ze een jaar geleden het tegenovergestelde eerlijke verhaal vertelden.’

Participatiesamenleving. Mooi woord. Proef het op je tong. Hoe verzin je het!’

In de welzijnswereld is participeren in de samenleving al zolang ingeburgerd dat je het daar nauwelijks nog hoort. Over originaliteit gesproken. Maar je hebt gelijk, het is een mooi eufemisme dat moet verhullen waar het de regering aan ontbreekt, visie, daadkracht en meer van dat soort clichés die ik niet meer kan aanhoren. Participatiesamenleving heet de nieuwe paraplu waaronder je alles kunt verhullen van waar het werkelijk om draait.’

Jammer dat jij je cynisme niet in de Donau hebt achtergelaten.’

Wat jij cynisme noemt, noem ik liever realisme of pragmatisme. Tussen haakjes, wat is er met de koffieautomaat gebeurd?’

Bezuiniging. Zoals ik al zei, het was me het weekje wel.’

 

September, 19, 2013

José Saramago en het leven als constante strijd

José Saramago (1922-2010) werd gezien als een literaire laatbloeier. De postume uitgave van ‘Bovenlicht’ bewijst dat de Nobelprijswinnaar als dertiger al een gerijpt romancier was. Het manuscript raakte echter ‘zoek’, tot ontgoocheling van de schrijver die er daarna jaren het zwijgen toedeed. (meer…)

Bij de koffieautomaat (3)

Hij was op dreef, gisteravond.’

Wie bedoel je? Gareth Bale, de voetballer van 100 miljoen? Ik heb zijn mooiste goals bekeken. Een geweldig vloeiend schot heeft die Welshman in zijn benen! Daar kunnen we nog veel plezier aan beleven.’

Rutte!’

Ik heb erover gehoord ja.’

Je loopt niet over van enthousiasme.’

Dat deed hij zelf anders ook niet.’

Dan hebben we blijkbaar niet naar dezelfde Rutte zitten kijken.’

Ik heb wat flarden opgevangen.’

Hij was geweldig op dreef. Losjes, uit zijn hoofd. Heel knap. Doe hem dat maar eens na.’

Hij varieerde flauwtjes op de beroemde speeches van Kennedy…’

Dat deed hij heel subtiel.’

‘… door te zeggen dat de overheid zijn handen aftrekt van de burger, die zijn eigen broek maar moet ophouden, als eigentijdse variatie op ‘Vraag niet wat je land voor jou kan doen, maar wat jij voor je land’? En in ‘Ik zie een Nederland voor ogen’ op Martin Luther Kings ‘Ik heb een droom’? Ja, heel subtiel allemaal.’

Dat is flauw. Hij is nu eenmaal geen visionair, iemand met grootse vergezichten, hij is een pragmaticus. Voor zijn doen vond ik hem goed. Hij steeg boven zichzelf uit.’

Ik zag een man die niet echt gelooft in de tekst die hij met zijn vaste speechschrijver heeft geconcipieerd, een lappendeken van losse ideetjes en opmerkingen. Weet je, toen ik naar hem keek, stelde ik me voor hoe hij voor de spiegel stond te oefenen terwijl hij dacht, die man kletst uit zijn nek, gelooft hij zelf wel wat hij zegt? Hij speelt een rol, sommige rollen passen hem perfect, toegegeven, maar deze past hem net zo goed als Obama een feestneus. Dan zou ik mijn blik ook afwenden.’

Toch vond ik ‘m goed. Ik heb toch het idee dat hier eindelijk de ware Rutte is opgestaan.’

Kom nou toch, wat heeft hij nu werkelijk gezegd? Hij is een man van daden, zegt hij, maar in zijn speech kom ik alleen mooie maar holle woorden tegen. Ik zie voor me dit en dat, hou toch op, man. Alsof iemand een dood paard probeert te reanimeren.’

Het is goed dat hij het politieke jaar opent met een feelgoodspeech. Dat heeft de natie nodig, een man die zegt waar het op staat. Geen gelanterfant meer, geen gegraai uit de staatsruif, geen egoïsme maar altruïsme, de handen uit de mouwen en in de vrije tijd aan het bed. Begin desnoods aan iets nieuws. Woorden naar mijn hart.’

Een keer opnieuw beginnen is geen teken van zwakte, maar van kracht, zei hij. Letterlijk. Tegen wie heeft die man het? Tegen de groeiende stroom werklozen of tegen de toekomstige werklozen? Om te voorkomen dat ze hun hand gaan ophouden? Terwijl er domweg geen werk is? Heb je gezien hoe het aantal vacatures is gedaald? Hoe zzp’ers om opdrachten moeten leuren? Over cynisme gesproken! Je loopt toch geen klaslokaal binnen om tegen een leraar die al dertig jaar zijn kunstje naar behoren doet te zeggen dat het de hoogste tijd wordt om eens wat anders te gaan doen omdat opnieuw beginnen geen teken van zwakte maar van kracht is?’

Dat bedoelde hij helemaal niet.’

Maar wat dan wel? Dat wij, om eens een dwarsstraat te noemen, de komende reorganisatie op de zaak, waarbij een van ons tweeën of we er misschien allebei uitvliegen, als een nieuwe kans moeten beschouwen? Over cynisme gesproken.’

Je valt in herhalingen.’

Ik ben niet de enige.’

Er is niks mis mee om de handen ineen te slaan. Om samen het land er weer bovenop te helpen.’

Kijk om je heen, mensen doen hun werk, draaien overuren, betalen belasting, doen vrijwilligerswerk en nergens ter wereld zijn zoveel vrijwilligers in touw. Ik zie overal mantelzorgers. Ik zie het vol bewondering aan. Ik kan me best voorstellen dat in dat benauwde torentje de muren soms op je afkomen.’

Nog koffie?’

Ik heb deze nog niet op.’

Weet je waarop ik me verheug? Op de collectanten van het kankerfonds.’

Hoezo?’

Dan zal ik ze eens haarfijn vertellen hoe ik erover denk. Het is godgeklaagd wat er bij Alpe d’HuZes allemaal weer aan de strijkstok is blijven hangen.’

Ze zijn bij mij al aan de deur geweest.’

En?’

Mijn vrouw heeft gedoneerd.’

Heeft ze die collectant eens goed de waarheid gezegd?’

Welke waarheid? In een mand appels zit altijd wel een rotte of één met een vlekje.’

Wil je ook nog koffie?’

Nee, dat heb je al gevraagd. Ik moet dadelijk met mijn jongste naar zwemles. En voor je begint te klagen, ik heb toestemming gevraagd. Ik werk vandaag wat langer door.’

Ik las dat het grut straks eerst de borstcrawl leert omdat de schoolslag te moeilijk is.’

Generaties lang hebben kinderen de schoolslag geleerd. En nu ouders niet kunnen ophouden met vertellen hoe slim hun kinderen zijn, zouden ze te dom zijn om de schoolslag te leren? Als dat werkelijk zo is, zou Rutte zich pas echt zorgen moeten maken.’

 

3 september, 2013

 

‘Karoo’ van Steve Tesich: neergang van een roofdier met overgewicht

In de VS bleef ‘Karoo’ van Steve Tesich eind twintigste eeuw vrijwel onopgemerkt. In Duitsland en Frankrijk maakte deze zwarte komedie over de ondergang van een geestige en drankzuchtige Hollywoodscriptdokter met overgewicht een zegetocht. Volgt Nederland? (meer…)

De heer Dautzenberg

Ik heb me weer kostelijk vermaakt met Anton Dautzenberg. Zoals hij nu weer over de van zijn voetstuk gevallen Moszkowicz schrijft. Hilarisch!’

Is hij niet die schrijver die een nier afstond?’

En dat onbaatzuchtig! Zijn boek daarover, ‘Samaritaan’, kan ik je van harte aanbevelen.’

Ik begrijp niet waarom ze die man overal een podium geven.’

Omdat hij kan schrijven, écht kan schrijven. Actrice Petra Laseur las ‘Samaritaan’ met tranen in de ogen en besloot spontaan een nier te doneren.’

De mens is goed totdat het tegendeel bewezen is.’

Er is geen enkele reden om daarmee te spotten.’

Ik zou me zonder een nier niet lekker voelen, incompleet.’

Je merkt er niks van.’

Dat zeg jij. Je kunt ook ademen met één long, je kunt ook kijken met één oog, luisteren met één oor, tikken met één hand en je voortbewegen op één been, maar is dat een reden om het te doen?’

Dat is tamelijk egoïstisch gedacht.’

We zijn niet voor niks uitgerust met twee nieren, twee longen, twee benen en zo verder.’

Maar stel dat je dochter zonder een donornier ten dode opgeschreven zou zijn?’

Dat is wat anders. Dan zou ik geen moment aarzelen.’

En de buurman?’

Dat hangt van allerlei andere factoren af. Ik zou hem adviseren eerst in de eigen familie de neuzen af te gaan.’

Anton H.J. Dautzenberg had al die uitvluchten niet nodig.’

Ik ben de heer Dautzenberg niet, zo min als jij, en ik voel niet de geringste behoefte om één stap in zijn schoenen te zetten.’

Hij verkent de grenzen tussen schijn en werkelijkheid, hij gaat verder waar bij anderen de watervrees begint.’

Is dat een reden om op de achterpagina van een eerbiedwaardig avondblad te schrijven over niet bestaande boeken van een niet bestaande uitgeverij? Fictie maakt van niets iets, de heer Dautzenberg maakt van iets niets. Het is niet meer dan een vrijbrief van de man om rekeningen te vereffenen.’

Je stelt hem onterecht in een kwaad daglicht. Het kan best zijn dat het een soort verkapte portretten zijn. Zo heb ik ontzettend moeten lachen om zijn stuk over Arie Storm. En heb je zijn geweldige interview met Arnon Grunberg in de VPRO-gids indertijd gelezen?’

Beschreef hij daarin niet hoe hij de puistjes in het gezicht van de gevierde schrijver uitdrukte?’

Hilarisch!’

Puberaal. En allemaal uit de duim gezogen.’

Af en toe heb je zo’n figuur nodig in de ingedutte republiek van de vaderlandse letteren. Hij schudt de boel wat op. Schopt de luie vlerken wakker uit hun zelfgenoegzame dagdroompjes.’

Jij bent teveel gefixeerd op buitenlandse schrijvers. Jij hangt het kennelijk onuitroeibare idee aan dat wat echt goed is uit het buitenland komt.’

Geef mij een hedendaagse schrijver die je aan een buitenlandse lezer zou durven aanprijzen!’

Heb je even? Het lijkt me iets voor een volgende aflevering.’

Ík zou niet weten wie, maar Dautzenberg komt wat mij betreft dicht in de buurt.’

De manier waarop hij Arie Storm afbrandde, verdient niet de schoonheidsprijs. Het was laffe karaktermoord! Storm zal wel een van zijn boeken hebben gekraakt.’

Dautzenberg zal er zo zijn redenen voor hebben gehad.’

De manier waarop hij bovendien een niet bestaand boek met van die balletjes beloont, is te kinderachtig voor woorden.’

Allemaal ironie. Heerlijk. Als je dat niet snapt, houdt alles op.’

Dat vrijwel alle recensenten tegenwoordig met van die balletjes of sterretjes strooien als met pepernoten, is een devaluatie van de serieuze kritiek. En een artistieke prestatie in nog geen tweehonderd woorden naar de schroothoop verwijzen is immoreel.’

Die discussie is achterhaald. Balletjes en sterretjes geven houvast. Je weet meteen waar je aan toe bent. En laten we er niet omheen draaien, als een criticus iets afserveert met één of twee ballen ga je het meteen lezen.’

Omdat jij kickt op stukjes waarin mensen worden afgezeken die hun hoofd boven het maaiveld uitsteken!’

Sommige mensen verdienen het om op hun plaats te worden gezet. Dat ben ik met Dautzenberg eens. Pas maar op, straks ben jij aan de beurt.’

 

24 augustus, 2013

Harry Mulisch en zijn buste

Harry Mulisch krijgt op 30 oktober 2013, drie jaar na zijn dood, een bronzen borstbeeld in zijn geboortestad Haarlem. De buste komt te staan op de Grote Markt, het plein in het centrum. Het is alsof hij het zelf heeft voorzien, want in zijn lange verhaal ‘Het beeld en de klok’ (1989) zinspeelt hij er op, op even lichtvoetige en speelse als ernstige wijze. (meer…)

Bij de koffieautomaat (2)

Hoe staan de zaken?’

Slecht.’

Slecht?’

Ik kan er niet langer omheen.’

Het zijn barre tijden.’

Mijn opdrachtenportefeuille is zo goed als leeg. Nog een paar kruimels en dan is de koek voorlopig op.’

Ik dacht dat jij zo’n beetje de laatste was die dat zou zeggen. Jij, het kroonjuweel!’

Hou op met dat sarcasme.’

Maar zo was het toch? Jij werd toch op handen gedragen? En waren je klanten niet meestal lovend?’

Spot er maar mee. Zolang het niks kost, staan ze zich te verdringen en strooien ze met complimenten. Zo niet, houden ze zich stil, wat zeg ik, hebben ze vaak niet eens het fatsoen om te reageren op een mailtje!’

Kom op, niet zo negatief. We moeten allemaal de broekriem aanhalen.’

Kijk, dat we elkaar staan te verdringen rondom een krimpende vijver die onder overbevissing lijdt, is tot daar aan toe, maar dat eventuele opdrachtgevers die je aanschrijft je domweg negeren als een stuk vuil is schandalig.’

Daar zullen ze hun redenen wel voor hebben.’

Het is de nieuwe hufterigheid. Ze twitteren hun vingers blauw om mee te kwetteren in het schelle koor van schreeuwers die elkaar overstemmen, maar ze verdommen het om een persoonlijk mailtje te beantwoorden. Verborgen hufterigheid noem ik het.’

Maak je niet druk, man, niet zo overspannen. Komt tijd, komt raad. Types als jij redden het altijd, dat heb je wel bewezen.’

Het is nu anders. Heel anders.’

Nooit bij de pakken neerzitten, de zaak zonnig blijven inzien. Zo ken ik je. Dat pessimisme verrast me. Wat wil je dan, terug naar de slavernij in loondienst? Mij niet gezien, voor geen goud.’

Dat is de taal van iemand die het voor de wind gaat. Dan kun je dat gemakkelijk zeggen. Bovendien ben ik te oud.’

Je vergist je. Ook bij ons ligt de boel zo’n beetje plat. Kijk om je heen. Een paar maanden geleden zaten alle kantoorruimtes in dit gebouw vol met zzp’ers vol frisse ideeën. Nu staan er alweer her en der kantoortjes leeg.’

Ja, ze moeten ons wel hebben. Als je uit electoraal gewin niet meer ongestraft kunt plukken bij het overgrote leger van personeel in vaste dienst, kun je altijd de kleine zelfstandigen nog pakken om hun ondernemingszin.’

Dat moeten we nog zien. De prachtige zomer is zo goed als voorbij. De afgelopen maanden hebben wij gebruikt om te investeren in nieuwe kansen, nieuwe producten. Daar gaan we straks de vruchten van plukken. Let maar op. De eerste tekenen zijn gunstig.’

Ik zie alleen maar seinen die op rood staan.’

Doe als wij.’

Hou op.’

Ik meen het. Je moet je kans pakken.’

Hou op, alsjeblieft.’

Ik meen het. Bedenk iets nieuws. Investeer in de toekomst. Verzin een list. Nee, jij komt er wel. En neem je koffie mee.’

 

29 augustus, 2013

Louis Couperus in brieven – De geldduivel overheerst

In ‘De correspondentie’ zijn voor het eerst vrijwel alle brieven bijeengebracht van Louis Couperus (1863-1923), wiens honderdvijftigste geboortedag dit jaar uitbundig wordt gevierd. En hoe spaarzaam de schrijver in die brieven ook schreef over zijn leven, ze geven wel een goed beeld van zijn dagelijkse sores. (meer…)

Bij de koffieautomaat

We leven in een geweldige tijd!’

Rustig rustig. De dag is nog lang.’

Dat hoor ik om de haverklap op de radio. Die zin. Komt uit een spotje van de Triodos bank.’

Ik heb niks met banken. Zeker nu niet.’

Weet je wie zijn stem eraan leent, aan dat spotje, bedoel ik? Jacob Derwig!’

Bedankt voor de informatie. Maar wie is Jacob Herwig?”

Derwig. Ken je hem echt niet? Een acteur. Van Toneelgroep Amsterdam, waar hij geloof ik nu net weg is. Geweldige acteur. Speelde ooit een fantastische Hamlet bij De Trust van Theu Boermans in het Compagnietheater.’

Ik heb niks met toneel.’

Als toneel niet zo vluchtig was geweest, konden we er nog elke dag van genieten. Hij is de man van Kim van Kooten en de vader van haar kinderen.’

Sinds wanneer volg jij het societynieuws?’

Als je Jacob Derwig zegt, zeg je automatisch Kim van Kooten, de dochter van Kees. Tenminste nog wel. Om bepaald boulevardnieuws kun je niet heen. Zij schreef het scenario van ‘Alles is liefde’ en ‘Alles is familie’. Hij speelde in de laatste film een wat sullige echtgenoot.’

Geweldige films. Geweldige films uit een geweldige wereld!’

Niet onaardig nee, voor Nederlandse begrippen, maar op de een of andere manier deugt het niet.’

Wat niet?’

Dat je ’s morgens om acht uur op de autoradio een acteur met een opgewekte stem hoort zeggen dat we in geweldige wereld leven.’

Het is behoorlijk vroeg, dat is waar. Maar wat deugt er volgens jou dan niet?’

Dat optimisme. Die wervende toon. Het déugt gewoon niet.’

Herwig kan het natuurlijk ook zeggen met de stem van een notoire pessimist of onverbeterlijke cynicus als Maarten van Rossum. Erg aanstekelijk of wervend lijkt me dat inderdaad niet nee.’

Derwig. En het is Van Rossem. Met een e. Nee, er is iets anders wat me steekt. Op elk ander tijdstip zou ik hem misschien gelijk geven. We léven in een geweldige tijd. Maar die geweldige tijd in dat reclamespotje komt in een heel ander licht te staan als je het vlak voor of vlak na het radionieuws hoort. Als je tenminste hoort wat er nu allemaal weer voor geweldigs in deze geweldige wereld is gebeurd.’

Ik heb het nieuws ’s morgens nooit aan.’

Je hebt toch wel gehoord over Syrië? Over die zenuwgasaanval?’

Ik heb er iets over opgevangen.’

Er wordt gesproken van honderden, misschien wel duizenden doden.’

Het is al jaren een zooitje in dat land. Het is overal in die contreien misère. Er zijn in deze geweldige wereld leukere dingen om je door lastig te laten vallen.’

En dan die foto’s, die dode kinderen. Het is zoo deprimerend.’

Het is een en al ellende daar. Maar je hóeft het toch niet allemaal te volgen? Je trekt het je allemaal veel te veel aan, kerel. Denk aan je hart. We moeten nog járen mee.’

Of neem de fotojournaliste die in de Indiase stad Mumbai werd verkracht door vijf mannen, terwijl haar vriend in mekaar geslagen werd. Als je zoiets hoort, krijgt die geweldige wereld ineens een heel andere lading. Daar kan ik me echt over opwinden, over die opgewekte stem.’

Je bedoelt de stem van die acteur, van Herwig?’

Derwig. En dan heb ik het nog niet eens over de huidige slavenmoraal in de financiële wereld.’

Slavenmoraal?’

Heb je dat óók al niet meegekregen? In de Londense financiële sector is een Duitse stagiair bezweken nadat hij drie dagen non-stop zou hebben gewerkt. Dat zijn slavenpraktijken.’

Drie dagen non-stop? Ik dacht dat wíj al lange dagen maakten.’

En hij kon niet anders, anders kon hij die dikbetaalde baan wel op zijn buik schrijven.’

Hij is niet de enige. Als wij niet doorjakkeren zijn wij bij de volgende reorganisatie de klos. Je moet wel, ik begrijp het wel. Kom op, kerel, neem je koffie mee. Aan het werk. De chef houdt ons in de gaten.’

 

Augustus, 2013

Moeder met kinderwagen

Na de ochtendrituelen fiets ik over de dijk naar kantoor. Het is stralend weer, de zon is schitterend in een oranje gloed opgeklommen, de temperatuur aangenaam. Op de dijk komt me een jonge moeder met kinderwagen tegemoet. Het is een slanke jonge vrouw met vermoeide gelaatstrekken. Ik schat haar op begin dertig, in de bloei van haar leven.

Maar in plaats dat ze fier met de neus in de wind voort wandelt, tegen haar kind praat of haar spruit een vrolijk kinderliedje toezingt, loopt ze aarzelend, met horten en stoten, alsof de wielen van de kinderwagen steeds vastlopen.

Ik rem even af, maar met de wagen is niets mis. Ze heeft uitsluitend oog voor het toestel in haar rechterhand waarop ze kijkt en waartegen ze opgewonden praat. Als ik de dijk verlaat, de rotonde oprijd en de weg insla die naar mijn kantoortje leidt en omkijk, plakt haar blik nog steeds aan het onmisbare speeltje in haar hand. Voor haar kind heeft ze geen oog.

Is mijn leven zo saai of dat van haar en anderen zo enerverend dat ze altijd bereikbaar of online moeten zijn? Wat houdt die veelal jonge mensen – maar hoe lang duurt jong tegenwoordig? – allemaal bezig dat ze hun toestel geen tel rust gunnen? Waarom geniet je niet van de rust, van de stilte en heb je geen oog voor de gloeiende oranje gloed waarmee de zon boven het Markermeer opkomt? Geniet van het wandelen, van de kleine, van het kleine geluk dat je deelachtig is en dat niemand je nu kan afpakken. Dat zou ik haar willen zeggen, toeroepen, maar waar bemoei ik mij mee.

Misschien zit ik er helemaal naast en is ze onder het wandelen met haar slapende baby druk aan het werk, aan het brainstormen voor haar werk, is ze aan het wattsappen met een collega, bedenkt ze frisse ideeën voor haar workshop psychologie voor beginners, voor het winterthema van haar tijdschrift of voor de lentecollectie van volgend jaar; misschien moet ze haar relatie redden, moet ze de ruzie met haar beste vriendin uitpraten, een cadeau ruilen van haar jarige moeder, heeft ze een appeltje te schillen met de plastisch chirurg, of wil ze domweg weten waarom ze die droombaan niet heeft gekregen terwijl ze toch verreweg de beste kandidaat was.

 

14 augustus, 2013

 

 

‘Anne Frank liet zich niet het zwijgen opleggen’

Anne Frank is nooit weg uit de belangstelling. Eerder dit jaar was er commotie over een uitlating van tienerster Justin Bieber. Het schrijversechtpaar Jessica Durlacher en Leon de Winter is nu bezig aan een nieuwe toneelversie van het beroemde dagboek. ,,Het is de grootste uitdaging van onze carrières.’’ (meer…)

Luchtfietsen naar Mars

Terwijl op het ene scherm verslaggevers berichten over de jongste cijfers van het somber gestemde Centraal Planbureau, stralen op het andere scherm de deelnemers aan een conferentie van het Mars One-project in het Duitse Darmstadt. Hoogvliegers die hebben geboekt of willen boeken voor een enkele reis Mars. (meer…)

In de trein

Nederland rouwt.’

O ja?’

Heb je het niet gehoord dan?’

Wat?’

De dood van Friso.’

Ja, natuurlijk. Heel erg, ik wens de familie veel sterkte.’

Ik zal het doorgeven.’

Jij hebt ook overal je connecties zitten hè?’

Alle gekheid op een stokje, heb je de kranten gelezen?’

Ik kom ’s morgens nergens aan toe. Ik ben al blij als ik mijn trein kan halen. Ik heb eigenlijk nooit ergens tijd voor.’

De kranten zijn allemaal in shock, intens verdrietig en het overlijden van de prins komt toch nog onverwacht.’

Journalisten zijn gevoelige mensen. Je ziet het niet altijd aan ze af, maar op dit soort dagen komt hun ware aard naar boven.’

Ik heb me geweldig geërgerd.’

O ja? Ik vond die Friso wel een geschikte vent. Slim, schrander, kon de hele poppenkast geweldig relativeren. Petje af.’

Hier, de Telegraaf. Lees! Intens verdrietig zijn ze daar.’

Het moet daar op de redactie vandaag niet bepaald een vrolijke boel zijn.’

Ze schrijven dat de koninklijke familie steun bij elkaar zoekt en diep geraakt is door het overlijden van hun zoon, broer, zwager en zo verder.’

Lijkt me nogal een open deur.’

Ze schrijven dat zijn overlijden een bittere genade is, omdat een leven in coma hem nu bespaard blijft.’

Behoorlijk scherp opgemerkt door die jongens en meisjes.’

En hier, het Noordhollands Dagblad, dat was toch jouw krant vroeger? Die schreeuwerige kop! Nederland rouwt.’

Het is crisis. Op bittere momenten als deze zoeken we troost bij elkaar.’

Mij beving vanmorgen een geweldige plaatsvervangende schaamte toen ik de kranten opensloeg. En de een deed niet onder voor de ander.’

Je trekt het je te veel aan, beste kerel. Ik heb nog wel een papieren zak…’

Waarom menen kranten de lezer te moeten overweldigen met een persoonlijke vorm van rouwbeklag? Dat is niet aan de krant, maar aan de lezer zelf. Hij of zij bepaalt zelf wel of hij intens verdrietig is of rouwt, of dat het hem een zorg zal zijn.’

Ja, het komt behoorlijk binnen, dit soort nieuws.’

Ze moeten het nieuws sec brengen, met een gedegen necrologie, een goed gedoseerd achtergrondverhaal, eventueel met een hoofdcommentaar, persoonlijke getinte stukken en eventueel reacties van de straat. Dat is hun taak, dat is hun werk. Niet meer, niet minder.’

Daar zit beslist een kern van waarheid in. We moeten allemaal onze waar aan de man brengen, dat gaat altijd maar door, weer of geen weer, rouw of geen rouw. Een krantenbedrijf is net een koekjesfabriek. Dat was vroeger trouwens een ondenkbare vergelijking.’

De media slaan steeds vaker een moraliserende toon aan die voorheen voorbestemd was aan de pastoor of de dominee. Dat toontje bevalt me gewoon niet.’

Je bent nog altijd overgevoelig voor dat soort dingen. Haast net zo gevoelig als die journalisten. Wil je echt geen papieren zakdoekje?’

Rouw en verdriet is persoonlijk, ook als het om een (inter)nationaal bekende figuur gaat. Het zou de kranten en nieuwssites sieren als ze zich als een schoenmaker bij hun leest houden. Ze moeten degelijke journalistiek bedrijven in plaats van zich twijfelachtige oordelen aanmatigen.’

Kop op, beste kerel, trek het je allemaal niet zo aan.’

Ik moest het even kwijt.’

Het is je vergeven. Je hebt gelijk. Die Friso was echt een geschikte vent. Als ik tijd heb zal ik het condoleanceregister tekenen.’

 

13 augustus, 2013

 

 

 

Een goedlachse E.L. James

Ze staat op veel nieuwssites goedlachs op de bijgeplaatste foto, de Britse schrijfster E.L. James. En mevrouw heeft alle reden om te lachen. Haar ‘erotisch’ getinte ‘Vijftig tinten’-trilogie voert de Forbes-lijst van bestverdienende auteurs aan. (meer…)

J.J. Cale, een inspirerende stoïcijn

Lome, aanstekelijke muziek en een raspende stem. Onverstoorbaar, laconiek en onderkoeld. Het was J.J. Cale (1938-2013) ten voeten uit. De gitarist en songschrijver, die veel andere muzikanten inspireerde, schreef onder meer de popklassiekers ‘After midnight’ en ‘Cocaine’. (meer…)

Michel van der Plas, chroniqueur van ‘het rijke roomse leven’

Michel van der Plas (1927-2013) was een productief religieus dichter en een prominent chroniqueur van het ‘rijke roomse leven’. Maar Van der Plas zal vooral de geschiedenis ingaan als tekstschrijver van (klassiek geworden) cabaretteksten die hij schreef voor onder anderen Wim Sonneveld, Wim Kan, Frans Halsema en Gerard Cox. (meer…)

Karl Ove Knausgård verovert Nederland – ‘Je blijft lezen, het is verslavend’

De Noorse schrijver Karl Ove Knausgård is in eigen land een superster. ,,Overal waar hij komt, verschijnen drommen mensen. Hij is nog steeds stomverbaasd over wat hem allemaal overkomt.” Intussen sluiten ook steeds meer Nederlandse lezers hem in de armen. Een hype? Of gewoon een heel goede schrijver van een heel goed boek? (meer…)

Adonis en de macht van de poëzie

Voor de 44e keer haalt Poetry International de beste dichters van overal ter wereld naar Rotterdam voor het jaarlijkse feest van de poëzie. Een van de hoofdgasten is de Syrische dichter en gedoodverfde Nobelprijswinnaar Adonis. ,,Ik ben bang dat de opstand tot een catastrofe zal leiden.’’ (meer…)

‘Holland Festival elitair? Absoluut niet’

Cultuurminnend Nederland kan in juni weer zijn hart ophalen aan de 66ste editie van het Holland Festival. Een feest van internationale podiumkunsten voor heel Nederland, zoals zakelijk directeur Annet Lekkerkerker benadrukt, dat prikkelend, spraakmakend en vernieuwend wil zijn. Maar hoe urgent en relevant is het festival nog? (meer…)

‘Het stenen bruidsbed’ in het theater: ‘Ik ben schuldig, maar er zijn meer schuldig geweest’

Het Nationale Toneel presenteert ‘Het stenen bruidsbed’ (1959) naar de roman van Harry Mulisch. De eerste theaterbewerking van een magistraal boek van een groot schrijver. Regisseur Johan Doesburg en hoofdrolspeler Jeroen Spitzenberger lichten hun fascinatie voor ‘Het stenen bruidsbed’ toe. (meer…)

John Cheevers bitterzoete portret van een wispelturige familie

Een gentleman, een neuroticus en een alcoholist die een dubbelleven leidde. Dat was John Cheever (1912-1982), een van de grootste naoorlogse Amerikaanse verhalenschrijvers van wie eindelijk zijn befaamde ‘Kroniek van de familie Wapshot’ (1957) is vertaald. (meer…)

Mulisch’ meesterwerk ‘Het stenen bruidsbed’ een belevenis op toneel

Het belooft een belevenis te worden: ‘Het stenen bruidsbed’ door het Nationale Toneel. Met deze toneelbewerking van het beroemde boek van de in 2010 overleden Harry Mulisch, komt een langgekoesterde wens van theatermaker Johan Doesburg uit. ,,Ik ben er echt door aangestoken.” (meer…)

Peter Heerschop en het kleine geluk

Peter Heerschop is in het cabarettrio Nuhr en toneelgroep De Ploeg nadrukkelijk aanwezig, net als in de cabaretprogramma’s die hij op tv maakte en als oud-captain in het RTL-familieprogramma ‘Ik hou van Holland’. Hij maakt moeiteloos contact met de zaal, is gevat en stelt zich kwetsbaar op, een kwetsbaarheid die in gezelschap van zijn kornuiten nog enigszins verhuld kan worden. Nu staat hij voor het eerst solo op toneel, met ‘Gelukszoekers’, die (in elk geval in de Hoornse schouwburg Het Park) een vrijwel volle zaal trekt (tot negenhonderd bezoekers). (meer…)

J.L. Heldring: conservatief, scepticus en gezaghebbend

Een gezaghebbend scepticus. Dat was columnist J.L. Heldring. Hij was met 67 jaar de langst schrijvende columnist uit de Nederlandse persgeschiedenis. Begin dit jaar ontving hij nog De Tegel, de oeuvreprijs voor de Nederlandse journalistiek. (meer…)

Louis Couperus, ‘een reus op wiens schouders veel moderne auteurs staan’

Ooit was Louis Couperus (1863-1923) onze meestgelezen en meest gevierde schrijver. Het naar hem genoemde genootschap grijpt dit jubileumjaar aan om een van ’s lands grootste schrijvers ooit uitbundig te eren. Maar wordt hij nog gelezen? En wat is zijn betekenis voor ons cultureel erfgoed? (meer…)

Op een lekkend bed van gefrituurd radijs

Micha Wertheim was, voor mij, tot voor kort een vage naam. Een cabaretier. Veel meer wist ik niet van hem. Hoogste tijd om nader kennis te maken, met dank aan mijn gade die zich graag laat verrassen. (meer…)

Emmanuel Bove, een ziekelijk bescheiden eenling

Een kleine dertig jaar geleden gold Emmanuel Bove als een geheimtip. Hij verwierf toen ook hier een kleine schare trouwe lezers. Daarna werd het weer stil rond de Franse schrijver. Met ‘De liefde van Pierre Neuhart’ is hij terug in de belangstelling. (meer…)

Michael Koryta: ‘Politiek zit vol valse profeten’

Hij is een rijzende ster in het misdaadgenre. Volgens kenners zelfs ‘veruit de grootste ontdekking van deze nog jonge eeuw’. Zijn naam: Michael Koryta. Pas dertig en nu al negen titels op zijn conto. Ter ere van de Nederlandse vertaling van ‘De profeet’ liet hij zich in een guur Amsterdam uitgebreid fêteren. ,,In de politiek wemelt het van de valse profeten.” (meer…)

Honderdvijftigste geboortedag van Louis Couperus: ‘Zijn personages kunnen je buren zijn’

Ooit was hij gevierd en ’s lands meest gelezen schrijver. En al wordt Louis Couperus (1863-1923) minder gelezen, vergeten is hij allerminst. Sterker, zijn honderdvijftigste geboortedag is de opmaat van een uitbundig eerbetoon. (meer…)

Charles den Tex: ‘Je bent altijd bezig met wie je bent’

 

In zijn nieuwe boek ‘De erfgenaam’ duikt Charles den Tex in het verleden van de steenkolenmijnen. ,,Je bent altijd bezig met wie je bent”, zegt de drievoudig winnaar van de Gouden Strop die tot de beste thrillerschrijvers in het Nederlandse taalgebied behoort. (meer…)

‘Het stenen bruidsbed’ in het theater: ‘Corinth is net als Dresden een ruïne’

Het belooft een theaterbelevenis te worden: ‘Het stenen bruidsbed’ door het Nationale Toneel. Met deze toneelbewerking van het beroemde boek van de in 2010 overleden Harry Mulisch, komt een langgekoesterde wens van theatermaker Johan Doesburg uit. ,,Ik ben er echt door aangestoken.” (meer…)

Liz Snoijink: ‘Verlost zijn van ambitie voelt vrij’

Het scheelde niet veel of de lange tournee van de toneelvoorstelling ‘Liefde levenslang’ moest worden gecanceld. Kort voor de première haakte hoofdrolspeelster Linda van Dyck af met een burn-out. Op de valreep nam Liz Snoijink haar plaats in, ,,terwijl ik eigenlijk juist een tijd níet op de planken wil staan”. (meer…)

Tomas Ross: ‘De Oranjes lusten me niet’

In zijn misdaadroman ‘De nachtwaker’ duikt Tomas Ross wederom in een heikele koningskwestie. Zijn verhaal begint in de oogstrelende Cuypersbibliotheek van het Rijksmuseum. Hoe ver kun je gaan? ,,Geen smaad, geen laster.” En: ,,Ik wil graag dat mensen geloven wat ik schrijf.” (meer…)

Diederik van Vleuten: ‘Er is zoveel, ik verzuip erin’

Zijn vorige theaterprogramma ‘Daar werd wat groots verricht’ was een overweldigend succes. Met ‘Buiten schot’ verweeft Diederik van Vleuten opnieuw een familieverhaal met de Grote Geschiedenis, deze keer de Grote Oorlog. ,,Het kan geen kwaad ons te realiseren waaraan wij indertijd ontsnapt zijn.” (meer…)

Aya Zikken – Altijd een Indisch meisje

Aya Zikken (1919-2013) behoorde met Hella S. Haasse, Margaretha Ferguson en Helga Ruebsamen tot de laatste generatie auteurs met een Nederlands-Indisch verleden. De schrijfster werd vooral bekend door de roman ‘De atlasvlinder’, die tot de beste boeken uit de ‘Indische bellettrie’ gerekend wordt. (meer…)

Hans Croiset: ‘Het jongetje in dat truitje is voor mij hét symbool van de overlever’

Hans Croiset is een grote naam in het theater. Als schrijver laat hij zich nu gelden in ‘Lente in Praag’ over ontheemden in een wereld op drift. ,,Het jongetje in dat truitje dat onaangedaan het concentratiekamp uitloopt, is voor mij het symbool van dé overlever.” (meer…)

Herman Brusselmans: ‘Ik word een oude zeur’

Herman Brusselmans is het beu. De ‘oppergod van de Vlaamse letteren’ verlangt na een bestaan in de schijnwerpers naar een leven in de anonimiteit. Na alle promotie voor zijn jongste roman ‘Mogelijke memoires’ treedt hij terug: ,,Ik begin mijzelf erop te betrappen dat ik een oude zeur word.” (meer…)

Herman Emmink – De zingende omroeper

De ‘zingende omroeper’ Herman Emmink (1927-2013) was zanger, radio-omroeper en tv-presentator. Hij was bekend van ‘Muzikaal onthaal’ en ‘Wie van de drie’ en scoorde als zanger een enorme hit met ‘Tulpen uit Amsterdam’. (meer…)

De fascinerende levenswandel van een ‘eenvoudig kapstertje’

Soms duikt er in een nalatenschap een bijzonder egodocument op. ‘Het dagboek van Eefje Jonker’ is zo’n pareltje. Het is ‘zo openhartig, zo ontroerend, zo schokkend en zo goed geschreven’, dat het erom smeekte gepubliceerd te worden, aldus schrijver en dichter Robert Anker in zijn nawoord bij het dagboek van zijn tante van wier bestaan hij tot voor kort niet op de hoogte was. (meer…)

Rascha Peper, een fijnzinnig vertelster

Schrijfster Rascha Peper (1949-2013) wist dat ze niet lang meer te leven had. Desondanks bleef ze tot op het laatst doorgaan met verhalen schrijven en getuigen van een opmerkelijke levenslust. (meer…)

UA-37394075-1