Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Paul Groot en Owen Schumacher: ‘Satire verrijkt het leven’

Satire verrijkt het leven. Dat vinden Owen Schumacher en Paul Groot van het satirische Koefnoen (AVRO), waarin ze aan de hand van actuele sketches, imitaties en parodieën ‘vraagtekens zetten bij de dingen die we als vanzelfsprekend zijn gaan beschouwen’.

 

Koefnoen bereikt weliswaar niet het grote aantal kijkers dat indertijd Kopspijkers trok (op het hoogtepunt 3,5 miljoen kijkers), het programma waarin de talenten Paul Groot en Owen Schumacher als vanzelf kwamen bovendrijven. In hun eigen programma, waarmee ze in 2004 begonnen, kunnen ze wél rekenen op een trouw en constant publiek van gemiddeld iets boven de miljoen kijkers. ,,We zijn erg blij dat het aanslaat en heel goed bekeken wordt,” zegt Groot tijdens een gesprek in de Passenger Terminal Amsterdam, met een weids uitzicht over het IJ. ,,We maken een programma dat we zelf erg leuk zouden vinden om te zien,” zegt Schumacher.

 

,,Terugkijkend was het rodeo rijden. Op een stier gaan zitten en proberen erop te blijven.”

 

De heren van Koefnoen moesten eerst warmdraaien. Ze lijken nu hun draai te hebben gevonden. Schumacher: ,,Terugkijkend was het rodeo rijden. Op een stier gaan zitten en proberen erop te blijven. Het was mooi dat we die kans gekregen hebben. We hadden vier jaar de tijd om het programma te ontwikkelen. Het eerste jaar om de vorm te vinden, het tweede om die verder uit te werken. De derde serie moest het prachtprogram zijn dat we voor ogen hadden toen we besloten om dit avontuur aan te gaan. Zo’n gelegenheid krijg je volgens mij nu bijna niet meer. Er wordt nu heel snel gezegd: maak een pilot, aan de hand daarvan wordt besloten. Ik denk dat het we nu veel lastiger zouden hebben gehad.”

Yuppenstel

Aan de succesvolle formule wordt mondjesmaat gesleuteld. De tiende reeks krijgt een nieuw decor. Het programma duurt vijf minuten langer en naast de bekende imitaties zijn er vaste typetjes als het yuppenstel Joris en Monique en Ipie. Nieuw zijn de Zeeuwse garnalenpelsters Roelfje en Wimpje die de nieuwste gadgets doornemen. ,,Ze zien er heel traditioneel uit maar zijn zeer bij de tijd.” Onveranderd blijft de populaire Rapservice van Arjen Lubach en Edo Schoonbeek. Verder worden Schumacher en Groot omringd door vertrouwde gezichten als Plien en Bianca, Martine Sandifort, Sanne Wallis de Vries en Marjan Luif. Een van de nieuwe gastacteurs is Arjan Ederveen. Owen Schumacher: ,,Echt een held van ons van vroeger. Een grote eer.” Paul Groot: ,,We spelen een provinciaal dameskoor dat door Arjan als nieuwe dirigente op sleeptouw wordt genomen. Ze gaan liedjes zingen waarvan ze het bestaan niet kennen, die niet bij ze passen. Iets te geile liedjes.” Jack Wouterse is een van de dwarse koorleden.

 

,,We proberen zo actueel mogelijk te zijn. Kunnen we de ochtendkrant nog meenemen.”

 

De opname is zaterdagmiddag, de uitzending dezelfde avond. Schumacher: ,,We proberen op die manier zo actueel mogelijk te zijn. Dan kunnen we de krant van die ochtend nog meenemen, bij wijze van spreken.” Groot: ,,Dat is de hogedrukketel waarin je zit. Het moet allemaal in de week van de uitzending gebeuren. Die beperking is ook prettig want op het moment dat je alle tijd hebt ga je ook verschrikkelijk twijfelen. Is niets goed genoeg. Nu moeten we meteen aan de slag. En als dit het beste is wat we op dat moment kunnen, dan is dat het maar.”

Schumacher: ,,Er gebeurt nu heel veel in Nederland. We constateren dat en geven het vorm. Er zit niet altijd een moralistisch vingertje achter. Eerder verbazing, verwondering, mededogen. Neem nu zo’n filmpje met Ipie in een caravan in de regen. Er zijn een heleboel mensen die afgelopen zomer zes weken in de regen in een caravan hebben gezeten. Die er net als zij toch iets van proberen te maken. Voor zoiets hebben we dan de figuur Ipie, de triestige, happy single die er tegen de klippen op iets gezelligs van probeert te maken.”

 

,,We kijken op dezelfde manier tegen heel veel dingen aan, zijn het meestal met elkaar eens. Daardoor hou je het samen zo lang vol.”

 

Behalve Koefnoen maken ze toneel en speelden ze vorig seizoen in ‘Spamalot’, een sprankelende en zotte, geslaagde Monty Python-musical. Groot en Schumacher voeden elkaar met ideeën, vullen elkaar aan en zitten vaak op dezelfde golflengte. Schumacher: ,,We hebben behoorlijk wat gemeenschappelijks. We kijken op dezelfde manier tegen heel veel dingen aan, zijn het meestal met elkaar eens. Daardoor hou je het samen zo lang vol. Daarbij komt dat de een iets ziet wat de ander nog niet was opgevallen. Daardoor werkt het, nog steeds. Hetzelfde geldt voor humor, over hoe je een grap maakt. Daar hebben we eigenlijk nooit echt strijd over, in die zin dat de ander zegt: dit gaat mij te ver.”

 

,,We klagen niet, maar zo’n crisis is wel eenzijdig.”

 

Is dit een vruchtbare tijd voor humoristen en satirici? Groot: ,,Er gebeurt heel veel. We klagen niet, maar zo’n crisis is wel eenzijdig. Dat voelen we al een paar seizoenen. Items over ingewikkelde financiële processen zijn niet zo heel gauw grappig te maken. Bezuinigingen of een Europa dat mensen niet kunnen bevatten, daar hebben we wel steeds items over gemaakt, maar het is lastig om dat op een frisse manier te blijven doen.”

,,Dus zoeken we het in een andere vorm om het weer net iets frissigs te geven. Je pakt het nieuws en hebt een scala aan vormen om die daarop los te laten. Je kunt er een filmparodie van maken, een liedje, sketch of commercial. Er dienen zich ook niet veel nieuwe figuren aan. De vijver waaruit je kunt vissen is niet onbegrensd en je komt vaak op dezelfde figuren uit. Als je ze een paar keer gedaan hebt, zijn we er wel een beetje mee klaar. Dan willen we liever vers bloed.”

De heren van Koefnoen zijn ijzersterk in imitaties en typetjes. Wat is de kracht van een typetje? Schumacher: ,,We hebben de neiging om al te genuanceerd te zijn. Een type maakt het makkelijker om je schroom te laten vallen, om het extreem te laten zien waardoor het grappig wordt. Als het goed is, appelleert een typetje aan de herkenbaarheid, dat mensen denken, o ja, dat soort types ken ik wel. Of zo zou ik ook kunnen reageren.”

 

,,Als alles op zijn plek valt is het effect van een imitatie veel groter dan dat je een eigen type zou spelen.”

 

Wat is leuker: een eigen typetje of een imitatie? Owen Schumacher: ,,Het zijn twee manieren om ergens commentaar op te geven. Soms vinden wij het commentaar niet goed gelukt maar krijgen we te horen dat ‘ie fantastisch’ leek. Dan zit een imitatie eerder dwars.” Paul Groot: ,,Als alles op zijn plek valt is het effect veel groter dan dat je een eigen type zou spelen. Als hij slaagt is de imitatiebonus enorm. Maar een eigen type kan voor meer staan, geeft je meer vrijheid.”

 

September, 2011

 

UA-37394075-1