Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Peter Blok: ‘Je moet de lol blijven voelen’

Een hernia dreigde voortijdig een einde aan zijn carrière te maken. En niet eens zo gek lang geleden zat hij met weinig echt acteerwerk thuis. Hoe anders is dat nu. Alles wat acteur Peter Blok aanraakt, wordt goud, lijkt het.

 

,,Sommige dingen ben ik nog aan het maken, andere zijn al gemaakt en moeten nog worden uitgezonden, maar toch zit ik in een soort hausse van aandacht,” analyseert de nuchtere, pragmatische maar ook bevlogen acteur, die direct na het interview op de motor stapt om zich te spoeden naar de filmset van ‘De verbouwing’, naar de gelijknamige thriller van schrijfster Saskia Noort.

Het ene succes rijgt zich aan het andere. ‘Doek!’ (tekst: Maria Goos) met Loes Luca is een theaterhit (Toneel Publieksprijs 2011). ‘In therapie’, hogekwaliteitstelevisie waarin Blok in de zomer van 2011 de onthechte psycholoog Jonathan Franke speelde, bezorgde hem bekendheid bij een breed tv-publiek. En dan te bedenken dat Peter Blok tweeëneenhalf jaar geleden nog overwoog om er het bijltje bij neer te gooien. ,,Omdat ik meer dan een jaar zonder werk zat. Nou ja, ik had wel werk, ik kan lesgeven, ik kan geld verdienen, maar niet in het werk waar ik met hart en ziel inzit.”

Het kan verkeren. En nu toert hij door het land met ‘Augustus: Oklahoma’. Een toneelsensatie, niet alleen hier. Wereldwijd. ,,Ja, geweldig! Het is voor mij ook voor het eerst dat ik in een stuk sta dat de wereld overgaat, waarvan alle theaterproducenten waar ook ter wereld de rechten willen hebben. Je hebt ‘Who is afraid of Virginia Woolf’, je hebt ‘Art’ en je hebt nu ‘Augustus: Oklahoma’. Ik ontmoet een enkele keer een buitenlandse acteur en het is dan hartstikke leuk om te zeggen dat ik hierin sta en over mijn rol te praten.”

‘Augustus: Oklahoma’ (‘August: Osage County’, 2007) is een groots, filmisch en herkenbaar familie-epos over drie generaties wier levens worden beheerst door gefnuikte ambities en vervlogen hoop. Met een decor in de vorm van een villa op toneel, waar zich in elk van de zes ruimtes, als in een groot poppenhuis, steeds weer een ander gezinsdrama afspeelt. Blok speelt Bill Fordham, de echtgenoot van een van de drie dochters. In een droomcast staat hij onder anderen naast Loes Luca, Marie Louise Stheins, Tjitske Reidinga, Ria Eimers, Tom de Ket en Roos Ouwehand. Het stuk duurt vierenhalf uur. Een hele zit. ,,Ja, waarbij iedereen dan op het eind roept: wát? Is het klaar? Is het afgelopen? Dat is voor ons een groot compliment.”

Het stuk, uitgevoerd door De Utrechtse Spelen in de regie van Antoine Uitdehaag, is van de New Yorkse schrijver Tracy Letts. Die nam zijn eigen familie als uitgangspunt. ,,Hij heeft alleen maar opgeschreven hoe zijn familie is en daarnaast heeft hij als acteur en regisseur een fijn oog en gevoel voor drama. De familie komt bijeen omdat de vader, de pater familias, wordt vermist. En die familie was al heel lang niet bij elkaar geweest, al helemaal niet in het ouderlijk huis, in de bloedhitte van de Midwest van Amerika. Dat is de kapstok van het stuk, waardoor je overzicht krijgt van drie generaties. En van Amerika na de oorlog, in die streek. De vernielzucht die uit familie kan spreken, de liefde ook. Lett trok zich niets aan van wat nou lekker in de markt ligt. Hij heeft dit gewoon zo willen schrijven. En het bleek een hit!”

Familie. Het is een thema dat Peter Blok vertrouwd moet zijn. Hij speelde in veel stukken, waarvan een groot aantal van zijn vrouw, (scenario)schrijfster Maria Goos (‘Oud geld’, ‘Familie’, ‘Cloaca’, ‘De geschiedenis van de familie Avenier’), waarin familie de leidraad vormt. ,,Maria wíl altijd familie om zich heen. Ook buiten ons gezin en als ze iets gaat maken. Ze wil een band voelen. Betrokkenheid, intimiteit. Dat is haar anker in het leven. Daar schrijft ze veel over. En ik zit veel in haar stukken,” zegt Blok, vader van dochters Roos en Saar. Samen met Goos ontwikkelde hij onlangs de tv-dramaserie ‘Dokter Robert’, over een overspannen huisarts, die volgend jaar wordt opgenomen.

Blok kent de sterke familiebanden niet uit zijn eigen leven. ,,Ik had een vader, moeder en een zus, en toen ik 15 was ging mijn zus het huis uit. Zat ik in mijn eentje thuis. Een puberende zoon. Toen we mijn oma naar het graf brachten waren we met drie auto’s klaar. En de familie was ook nog eens als los zand. Dus vanuit mijzelf heb ik geen familiefascinatie of zoiets.”

Familiebanden vindt hij soms tamelijk verwrongen. ,,Van je familie word je geacht meer te houden dan van je vrienden, terwijl je je vrienden zelf kiest. Het is soms een hele klus om het fatsoen op te brengen tegenover je familie.” Tegen familie zeggen mensen wat ze tegen anderen niet zo gauw zullen zeggen, bedoelt hij. ,,En dat je daarmee op iemands ziel trapt, ach, het is toch míjn broer? Of je verdedigt een familielid op volstrekte foute gronden. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Of je denkt recht te hebben op dingen. Of je neemt jezelf de ruimte af omdat het zo nou eenmaal gegroeid is, want naar mij wordt toch niet geluisterd.”

Lett laat het allemaal zien in zijn stuk, ,,met veel mededogen en humor. Familie is wel te gek psychologisch materiaal natuurlijk. Het is altijd leuk om erover te horen. Collega Marcel Musters bijvoorbeeld heeft zes broers die er allemaal zo’n beetje hetzelfde uitzien en als je ze op een rij op de bank hebt, lach je je gek met ze. In de keuzes met wie ik ga werken, is het wel belangrijk dat er een soort familieband ontstaat. Ik zal niet gauw in een geweldig stuk gaan spelen als er geen klik is met andere acteurs.”

Voor Blok is acteren ook meer dan alleen een ambacht. ,,Veel van mijn vrienden zijn collega’s. En omdat het zo intensief werken is zijn die vriendschappen ook hechter en zijn andere weer wat losser. Het werk dat ik doe kun je niet louter doen als collega’s. Ja, alles kan, maar ik vind dat er dan iets ontbreekt. Je moet je werk met overgave doen. Als je van half elf tot half vier repeteert en om één minuut over half vier denkt: ik ga, anders mis ik de trein, dan zit je er volgens mij niet lekker in. Je moet om half vijf denken: fuck! Half vijf, we moeten stoppen jongens. Dán ben je goed bezig.”

,,En dan ben ik binnen de beroepsgroep geloof ik nog tamelijk ambachtelijk ingesteld. We gaan niet van tien tot één koffie zitten drinken omdat we niet geïnspireerd zijn. We gaan om tien uur gewoon repeteren en als het niet meer gaat, dan gaat het niet meer. We beginnen. Je moet toch door de modder heen voordat je bent waar je wilt zijn.”

Maria Goos zei over hem: ‘Peter vindt het leven alleen maar makkelijker worden. Hij heeft het voordeel dat hij vrij zwaarmoedig is begonnen.’ Staat hij nu zorgelozer in het leven? ,,Het heeft met de loop van mijn leven te maken. Zeker de laatste twaalf jaar heb ik winst geboekt door iets minder strikt en streng te zijn. Voor mijzelf maar ook voor anderen. Ik wilde erg voldoen aan wat er gevraagd werd. Ik heb een hernia gehad en het heeft lang geduurd voordat dit als zodanig gediagnosticeerd was, waardoor ik dacht: ik heb pech, dat wordt liggen, nog een jaar of dertig en dat was het dan. Ik dacht ook: hoe moet het dan met de kinderen. Zo was ik aan het tobben. Tot ik een scan liet maken. Ik werd geopereerd en ben nu weer top. Toen ik buiten kwam en de wind in mijn gezicht blies, had ik op dat moment niet meer nodig om gelukkig te zijn. Toen dacht ik: hou toch ‘ns op, Blok, met dat gezeik over als we nu niet weggaan, missen we de bus. Hoezo, missen we de bus? Dan míssen we die maar! Niet dat ik nu minder vechtlust of ambitie heb of dat ik niet vind dat je hard moet werken. Het is wat zuiverder afgestemd. Het komt mijn geluk ten goede. Dat is wat Maria bedoelt dat ik minder zwaarmoedig in het leven sta. Je moet de lol blijven voelen.”

 

September, 2011 

UA-37394075-1