Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Philippe Pozzo di Borgo (‘Intouchables’): ‘Ik ben een optimistisch man’

,,U lijkt op de man in de film!” Met die woorden begroette Mies Bouwman eind november 2012 in Het Dorp te Arnhem op hartelijke wijze Philippe Pozzo di Borgo, wiens levensverhaal de basis vormde voor de wereldwijde filmhit ‘Intouchables’. De Franse aristocraat glimlachte haar vanuit zijn rolstoel minzaam toe: ,,Het is andersom. Hij lijkt op míj!”

 

Beiden waren de speciale gasten van Het Dorp, de woongemeenschap voor gehandicapten die vijftig jaar bestaat. Voor Philippe Pozzo di Borgo is Het Dorp hét voorbeeld van de manier waarop de valide mens met zijn invalide medemens behoort om te gaan. ,,Ik ben zeer onder de indruk. Het mooie aan Het Dorp is dat je invaliditeit niet verbergt maar laat zien. Het staat midden in de maatschappij en straks na de renovatie nóg meer. Dat is niet alleen goed voor invalide mensen, dat is ook goed voor u!”

Pozzo di Borgo maakt zich sterk om dergelijke initiatieven elders te verwezenlijken, zoals in zijn eigen land. Hij reist rond als een soort ambassadeur om zijn levensverhaal te vertellen en om (in)valide mensen een hart onder de riem te steken. Tijdens lezingen en bijeenkomsten richt hij zich niet alleen tot zijn mederolstoelers, maar ‘tot alle gehandicapten, dat wil zeggen tot u allemaal, omdat wij allemaal gehandicapt zijn geraakt in de loop van het leven’.

Onderwijl promoot hij zijn autobiografie ‘Onaantastbaar’ (‘Le second souffle’, 2011) en vertelt hij in het kielzog daarvan over de film, want ook al vormt zijn boek daarvan de basis, iedereen heeft het over ‘Intouchables’. Wil van hem weten wat hij van de film vindt en hoe het met Abdel is (of Driss, zoals hij in de film heet).

Het bezoek was van tevoren gewaarschuwd dat gezien de wisselende fysieke toestand van Pozzo di Borgo zijn komst ongewis was. Maar die bezorgdheid blijkt ongegrond, want hij blijkt in een opperbest humeur. Mies Bouwman heeft gelijk. De acteur die Pozzo di Borgo speelt, François Cluzet, heeft inderdaad wel iets van hem. Hij maakt grapjes en vertelt, als hij zich eenmaal op zijn gemak voelt, honderduit, terwijl hij nauwlettend in de gaten wordt gehouden door zijn Zwitserse hulp, een heel ander type dan de stoïcijnse rouwdouw Driss/Abdel uit de film, met wie de Fransman, telg uit een rijk aristocratisch geslacht met Corsicaanse wortels, nog steeds nauw contact onderhoudt.

‘We hadden meteen al het gevoel

dat de film iets bijzonders was.’

De hartverwarmende Franse feelgoodfilm over de verlamde aristocraat en de zwarte boef van Arabische origine uit een achterstandswijk die het beste in elkaar naar boven halen, is inmiddels wereldwijd een kassucces. In Frankrijk trok hij meer dan twintig miljoen bezoekers, in Nederland meer dan een miljoen. Het verhaal raakt bij velen een gevoelige snaar. ,,Het is nog steeds nauwelijks te bevatten wat er gebeurt”, zegt Pozzo di Borgo. Hij herinnert zich de voorpremière in Parijs. ,,Iedereen stond na afloop toen spontaan op, behalve ik dan, om te klappen. We hadden toen al het gevoel dat het iets bijzonders was. Al had niemand verwacht dat het wereldwijd zoveel aandacht en bezoekers zou trekken.”

Hoe komt het volgens u dat de film zoveel succes heeft? ,,Het is in de eerste plaats te danken aan de makers Eric Toledano en Olivier Nakache. Die hebben er een film van gemaakt die getuigt van zowel humor als menselijkheid. Alles klopt in de film. Ik ben geen deskundige, ik heb de film nu zo’n zeven keer gezien, maar elke keer weer zie ik er iets nieuws in. En elke keer weer zijn de mensen aan het eind van de film gegrepen. Het is herkenbaar. Het verhaal is universeel.” Hij verwijst daarbij naar de troost van ‘de ander’, dat je je beter voelt als je samen bent, zonder egoïsme en eigenbelang. ,,Mensen zien dat je ondanks de pijn en het verdriet er toch weer bovenop kunt komen en je het plezier in het leven kunt terugvinden.”

‘Ik viel in een diep gat.

Er was totale eenzaamheid.

Ik raakte in een diepe depressie. ‘

De film vertelt een deel uit zijn hectische leven. Zijn autobiografie vertelt over zijn hele leven, eerst als rijk en bevoorrecht joch, dan als jongeman die de liefde van zijn leven ontmoet, zijn vrouw Beatrice. Daarna volgen de tegenslagen. Zijn vrouw krijgt vijf miskramen, heeft kanker en sterft jong. Een paar jaar daarvoor valt Pozzo di Borgo tijdens het paragliden als een Icarus uit de hemel, breekt zijn nek en raakt verlamd.

Hij scheef zijn boek na de dood van zijn vrouw als een vorm van therapie. ,,Ik viel in een diep gat. Er was totale eenzaamheid. Ik raakte in een diepe depressie. Vergis u niet, iedereen in deze maatschappij krijgt daar vroeg of laat mee te maken. Het hoort bij het leven. Het schrijven was voor mij een manier om er weer grip op te krijgen.” Inmiddels schrijft hij aan een vervolg.

Abdel – die in de film door de populaire Franse komiek Omar Sy wordt gespeeld – was in werkelijkheid niet zwart, maar een Algerijn. Hij was Pozzo di Borgo’s beschermduivel die, hoe onwaarschijnlijk ook, ‘na vele dwalingen mijn steun en toeverlaat werd’. ,,Cassius Clay noemde ik hem. Muhammad Ali. Hij was niet groot, maar erg sterk en gewelddadig. Maar daarnaast een ongelooflijk behulpzame, grappige en aardige gast. Zijn gewelddadigheid had ook te maken met zijn sociale afkomst. Maar als je in een depressie bent en zo iemand komt in je leven, krijgt het weer kleur.” De desperado, die zich tegen alles en iedereen afzette, is inmiddels getrouwd, vader van drie kinderen en zakenman.

 

‘Ik heb liever de rijkdom van mijn verlamming

dan die van de klasse waar ik uit kom.’

 

‘Onaantastbaar’ is het boek van een gefortuneerd man met een allesbehalve fortuinlijk leven, al verluchtigt hij dat met hoop en optimisme. ,,Ja, ik ben een optimistisch mens”, zegt hij. In zijn autobiografie schrijft hij ergens: ‘Ik heb liever de rijkdom van mijn verlamming dan die van de klasse waar ik uit kom. Ik heb het gevoel dat ik intenser leef, dat ik eindelijk een mens ben.’

Waar komt dat optimisme vandaan? ,,Misschien heeft het te maken met mijn christelijk geloof. Het is een voorrecht dat je leeft, dat als het tegenzit je niet bij de pakken moet neerzitten. Je moet iets doen met je leven. Daarnaast zijn er de gewone dingen waarvan ik kan genieten. Van een kopje koffie in de morgen bijvoorbeeld.” Hij woont nu in Marokko, met zijn vrouw Khadija. ,,Het leven is goed, al is het soms pijnlijk. Waarom houd je van het leven? Ik weet het niet. Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik een vrouw, kinderen, een familie en vrienden heb.”

 

Philippe Pozzo di Borgo: ‘Onaantastbaar’, 255 blz., uitgeverij De Geus.

 

November, 2012

UA-37394075-1