Nico de Boer Teksten

Nico de Boer Teksten

Beweeg over de plank met de pijltjes op het toetsenbord, of zoek direct op een titel of auteur:

Uit Vrije Wil en de vraagtekens bij het voltooide leven

Euthanasie is in het publieke debat een terugkerend onderwerp. In het vierluik ‘Op sterven na dood’ van het IKON-magazine Lux draait het om het burgerinitiatief Uit Vrije Wil, over het voltooide leven en de zelfgekozen dood op hoge leeftijd.

 

Uit Vrije Wil maakte begin 2010 veel emoties los. Voor Lux reden om de stand van zaken te peilen op het gebied van ‘de zachte dood’. ,,Het initiatief van Uit Vrije Wil betekent een nieuwe fase in de euthanasieproblematiek,” licht Ida Overdijk toe, eindredacteur van het tv-magazine Lux. ,,En omdat de IKON zich bezighoudt met vragen rond ethiek, is dit voor ons een goede reden om te zien hoe het ermee staat. We zullen hier immers allemaal eens mee geconfronteerd worden.”

 

TERUGBLIK OP DE DISCUSSIE OVER EUTHANASIE

Het vierluik begon met een terugblik op de discussie over euthanasie die in ons land laat op gang kwam. Weldra bleek Nederland andere landen echter ver vooruit, al duurde het nog tot 2002 voordat de euthanasiewet van kracht werd. Op het gebied van zelfbeschikking staat de patiënt centraal en niet de arts. Het gaat vooral om regulering en toetsing om misbruik te voorkomen. In de nieuwe richtlijn van artsenorganisatie KNMG kunnen patiënten die niet meer goed aanspreekbaar zijn maar bij wie sprake is van ongewenst en ondraaglijk lijden voortaan ook euthanasie krijgen.

 

Hoe belangrijk communicatie is bleek uit de uitzending over palliatieve zorg. Overdijk: ,,Het is belangrijk dat een arts goed communiceert met zijn patiënten in hun laatste levensfase. Daarom moet daaraan in de artsenopleiding nadrukkelijk aandacht worden besteed.’’’

 

AGRESSIEVE DEMENTIE

De tweede, aangrijpende aflevering ging over een 43-jarige man die lijdt aan agressieve, fronto-temporale dementie. ,,Door de vergrijzing krijgen we steeds meer te maken met dementie. Bij toeval stuitten wij op iemand die al op jonge leeftijd dementeert. Hierdoor konden we nog duidelijker de dilemma’s laten zien waarmee betrokkenen te maken krijgen.” Vooral deze uitzending leidde tot veel emotionele reacties. ,,Het is heel herkenbaar. Een diep menselijk verhaal. De familie is ook heel blij met de manier waarop wij ermee zijn omgegaan.’’

 

Het vierluik wordt afgesloten met de initiatiefgroep Uit Vrije Wil, die het mogelijk wil maken dat aan oude mensen die hun leven voltooid achten en waardig wensen te sterven, op hun verzoek hulp mag worden geboden. De vraag is wat een voltooid leven precies inhoudt en wat in die context de betekenis is van begrippen als zelfbeschikking, waardigheid en ondraaglijk lijden. Er wordt gesproken met onder anderen Jan Terlouw, die zich aan het initiatief heeft verbonden. Een ander geluid komt van ethicus Frits de Lange, schrijver van ‘De mythe van het voltooide leven’. Hij vindt dat de oudere mens het verval juist te slim af moet proberen te zijn.

,,We zitten als samenleving in een nieuwe fase,” zegt Overdijk. ,,Mensen zijn nog nooit zo oud geworden als nu. Daarom moeten we opnieuw nadenken over hoe we ons levenseinde zin willen geven. We proberen een soort balans op te maken. Waar komt zo’n initiatief vandaan, wat zegt dit over onze samenleving en hoe moeten we daarmee omgaan?”

 

WAT IS EEN VOLTOOID LEVEN?

Overdijk: ,,Daartegenover plaatsen we mensen die er vraagtekens bij zetten. Want was is een voltooid leven? Er zijn mensen die zeggen: iedereen om me heen is weggevallen, wat moet ik dan nog? Je hoort ook dat oude mensen soms het gevoel hebben dat ze anderen tot last zijn. Of dit een rol speelt als ze zeggen, het moet maar afgelopen zijn, weet ik niet, maar we moeten ons daarvan wel bewust zijn.”

 

Juni, 2010

UA-37394075-1